Derleme

PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME

Cilt: 19 Sayı: 1 25 Mart 2022
PDF İndir
TR EN

PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME

Öz

Amaç: Üreme çağındaki kadınlarda en sık karşılaşılan jinekolojik problemlerden biri de primer dismenoredir. Dismenore, kadınlarda fizyolojik ve psikolojik etkilerinin yanı sıra günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerine de olumsuz etkileri olan jinekolojik bir sorundur. Bu nedenle bu çalışmanın amacı primer dismenore semptomlarıyla baş edebilmek için kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin kanıta dayalı uygulamaların sistematik analizini yapmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu sistematik derleme PRISMA (2009) sistematik derleme yöntemi kullanılarak, Cochrane, Pubmed, Medline, ScienceDirect, CiteSeerx, EBSCOhost, Scopus, CINAHL ve ULAKBİM veri tabanlarının incelenmesiyle oluşturuldu. Derlemeye 2010-2020 yılları arasında, yayın dili Türkçe ve İngilizce olan, orijinal, tam metni bulunan ve PDF formatındaki randomize kontrollü deneysel 32 araştırma dahil edildi. Literatür tarama sonucu 2944 çalışmaya ulaşıldı. Tarama 16 anahtar sözcük kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Literatür taraması sonucunda primer dismenore ile baş etmede kullanılan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin çalışmaların en fazla İran'da olduğu ve en çok da zencefil ve aromaterapi uygulamalarının primer dismenoreye olan etkilerinin araştırıldığı bulundu. Ayrıca aeorobik egzersiz, aromaterapi, yoga, akupressur, lokal ısı uygulaması, transkutanöz elektriksel sinir stimülasyonu, balık yağı, D vitamini ve E vitamini kullanımının en fazla kullanılan ve kanıt düzeyi yüksek olan tamamlayıcı ve destekleyici yöntemler olduğu; esneme egzersizi, akupunktor, zencefil, hipnoz, refleksoloji uygulamalarına ilişkin daha fazla randomize kontrollü deneysel çalışmalara ihtiyaç olduğu bulunmuştur. Sonuç: Primer dismenoresi olan kadınların, dismenore semptomları ile baş edilebilmeleri ve analjezik kullanımının azaltılabilmesi için farmakolojik yöntemlere göre yan etkileri daha az olan hem ucuz hem de güvenilir tamamlayıcı ve destekleyici yöntemlere ilişkin geniş örneklem üzerinde çalışılmış daha fazla randomize kontrollü deneysel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Jones AE. Managing the pain of primary and secondary dysmenorrhoea. Nurs Times 2004; 100(10):40–3.
  2. 2. Taşkın L. Anormal uterus kanamaları: Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği. 8. Baskı. Ankara: Sistem Ofset Maatbacılık, 2012:597-606.
  3. 3. Hillen TI, Grbavac SL, Johnston PJ, Straton JA, Keogh JM. Primary dysmenorrhea in young Western Australian women: Prevalence, impact, and knowledge of treatment. J Adolesc Health 1999; 25(1):40–5.
  4. 4. Atasü T, Şahmay S. Dismenore ve premenstrual sendrom. 2. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi, 2001: 521-6.
  5. 5. Harlow S, Campbell O. Epidemiology of menstrual disorders in developing countries: a systematic review. J. Br J Obstet Gynaecol 2004; 16(6):111-6.
  6. 6. Zondervan K, Yudkin PL. The prevalence of chronic pelvic pain in women in the United Kingdom: A systematic review. J. Br J Obstet Gynaecol 1998; 105:93–9.
  7. 6. Klein JR, Litt IF. Epidemiology of adolescent dysmenorrhea. Pediatrics 1981; 68(5):661–4.
  8. 7 . Dorn LD, Negriff S, Huang B, Pabst S, Hillman J, Braverman P, Susman EJ. Menstrual symptoms in adolescent girls: association with smoking, depressive symptoms and anxiety. J Adolesc Health 2009; 44:237-43.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kadın Hastalıkları ve Doğum

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

5 Şubat 2021

Kabul Tarihi

11 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Karacan, E., Akköz Çevik, S., & Kılıçlı, A. (2022). PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 19(1), 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831
AMA
1.Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. JGON. 2022;19(1):1192-1221. doi:10.38136/jgon.874831
Chicago
Karacan, Emine, Semra Akköz Çevik, ve Ayşegül Kılıçlı. 2022. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19 (1): 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831.
EndNote
Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A (01 Mart 2022) PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19 1 1192–1221.
IEEE
[1]E. Karacan, S. Akköz Çevik, ve A. Kılıçlı, “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”, JGON, c. 19, sy 1, ss. 1192–1221, Mar. 2022, doi: 10.38136/jgon.874831.
ISNAD
Karacan, Emine - Akköz Çevik, Semra - Kılıçlı, Ayşegül. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 19/1 (01 Mart 2022): 1192-1221. https://doi.org/10.38136/jgon.874831.
JAMA
1.Karacan E, Akköz Çevik S, Kılıçlı A. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. JGON. 2022;19:1192–1221.
MLA
Karacan, Emine, vd. “PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME”. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, c. 19, sy 1, Mart 2022, ss. 1192-21, doi:10.38136/jgon.874831.
Vancouver
1.Emine Karacan, Semra Akköz Çevik, Ayşegül Kılıçlı. PRİMER DİSMENORE İLE BAŞ ETMEDE KULLANILAN TAMAMLAYICI VE DESTEKLEYİCİ YÖNTEMLERE İLİŞKİN KANIT TEMELLİ UYGULAMALAR: SİSTEMATİK DERLEME. JGON. 01 Mart 2022;19(1):1192-221. doi:10.38136/jgon.874831

Cited By