Masterchef Türkiye 2026'da Dijital İzleyici Söylemi: Yarışmacı Desteği, Adalet Arayışı, ve Duygusal Anlatıya Yönelik Eleştiriler

Öz

Bu araştırma, MasterChef Türkiye 2026’nın YouTube bölüm videolarına yapılan yorumlarda dijital izleyici söyleminin hangi temalar etrafında kurulduğunu incelemektedir. Mayıs–Temmuz 2026 döneminde yayımlanan 30 bölüm videosunun erişilebilir ana yorumları araştırma kapsamına alınmıştır. Toplanan 1.174 ham kayıt, önceden belirlenen temizleme ölçütleriyle incelenmiş; yinelenen, yalnızca emoji veya zaman bilgisi içeren kayıtların çıkarılmasıyla 1.161 yorumdan oluşan veri setine ulaşılmıştır. Veriler nitel içerik analiziyle çözümlenmiş, tema dağılımları frekans ve yüzde değerleriyle desteklenmiştir. En yaygın tema yarışmacı desteği ve parasosyal yakınlıktır (%27,7). Bunu duygusal anlatı ve ajitasyon eleştirisi (%14,4), adalet algısı (%13,9), jüri üslubu (%11,7) ve gastronomik teknik bilgi (%10,8) izlemiştir. Yorumların %61,2’si olumsuz veya eleştirel yönelimlidir. Yemek ve tabak odaklı yorumlar sınırlı kalmasına karşın gastronomik bilgi, jüri kararlarını ve yarışmacı yeterliliğini değerlendirmede önemli bir dayanak olarak kullanılmıştır. Bulgular, yemek yarışması izleyiciliğinin gastronomik değerlendirme, duygusal bağ, adalet beklentisi ve platform deneyiminin kesişiminde oluştuğunu ortaya koymaktadır. Yorum alanı ayrıca izleyicilerin kurgu, video akışı ve yapım tercihleri hakkında doğrudan geri bildirim ürettiği bir katılım ortamı niteliği taşımaktadır. Sonuç olarak çalışma, yemek yarışması izleyiciliğinin gastronomik değerlendirmelerden çok duygusal nitelikler, adalet algısı ve program eleştirisi temelinde şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi
• MasterChef Türkiye
• YouTube yorumları
• izleyici söylemi
• parasosyal etkileşim

Etik Beyan

Bu araştırmada, herkese açık YouTube videolarının altında yer alan erişilebilir kullanıcı yorumları incelenmiştir. Araştırma kapsamında kullanıcılarla doğrudan iletişim kurulmamış, herhangi bir müdahale gerçekleştirilmemiş ve kullanıcıların kimliğini belirlemeye yönelik kişisel veriler analiz edilmemiştir. Kullanıcı adları ve kimliğin belirlenmesine yol açabilecek bilgiler veri setinden çıkarılmıştır. Bu nedenle çalışma, etik kurul izni gerektiren araştırmalar kapsamında değerlendirilmemektedir.

DIGITAL AUDIENCE DISCOURSE IN MASTERCHEF TÜRKİYE 2026: CONTESTANT SUPPORT, THE PURSUIT OF FAIRNESS, AND CRITICISMS OF EMOTIONAL NARRATIVES

Öz

This study examines the themes around which digital audience discourse is constructed in comments posted on YouTube episode videos of *MasterChef Türkiye 2026*. The accessible top-level comments on 30-episode videos published between May and July 2026 were included in the study. A total of 1,174 raw records were reviewed according to predetermined data-cleaning criteria. After duplicate comments and entries consisting solely of emojis or timestamps were removed, a final dataset of 1,161 comments was obtained. The data were analysed using qualitative content analysis, while the distribution of themes was supported by frequency and percentage values. The most prevalent theme was contestant support and parasocial closeness (27.7%). This was followed by criticism of emotional narratives and sensationalism (14.4%), perceptions of fairness (13.9%), the judges’ communication style (11.7%), and gastronomic technical knowledge (10.8%). Overall, 61.2% of the comments displayed a negative or critical orientation. Although comments focusing directly on food and plate presentation remained limited, gastronomic knowledge served as an important reference point for evaluating the judges’ decisions and contestants’ competence. The findings demonstrate that food-competition viewership is shaped at the intersection of gastronomic evaluation, emotional attachment, expectations of fairness, and platform experience. The comment section also functions as a participatory space in which viewers provide direct feedback on editing, video flow, and production choices. In conclusion, the study reveals that food-competition viewership is shaped less by gastronomic evaluations than by emotional attributes, perceptions of fairness, and criticism of the programme.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy
• MasterChef Türkiye
• YouTube comments
• audience discourse
• parasocial interaction

Etik Beyan

In this research, accessible user comments under public YouTube videos were examined. Within the scope of the research, no direct communication was established with the users, no intervention was carried out, and personal data to determine the identity of the users was not analyzed. Usernames and personally identifiable information have been omitted from the dataset. Therefore, the study is not considered within the scope of research that requires ethics committee approval.

Kaynakça

1. Alblas, M. C., Mollen, S., Fransen, M. L., & van den Putte, B. (2021). See the cake and have it too? Investigating the effect of watching a TV cooking show on unhealthy food choices. Physiology & Behavior, 236, Article 113409. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2021.113409
2. Apak, Ö. C. (2025). Türk sokak yiyecekleri videolarındaki izleyici yorumlarının dijital söylemi. Journal of Humanities and Tourism Research, 15(3), 559–569. https://izlik.org/JA53ZX75CZ
3. Ateş, Z., & Ulema, Ş. (2026). The role of television cooking programs in the development of culinary students’ knowledge, skills, and attitudes. Aydın Gastronomy, 10(2), 375–395. https://izlik.org/JA83BZ46FG
4. Aydoğdu, E. (2022). Yemek kültürünün yeniden üretimi: Yemekteyiz programı üzerine bir inceleme. Ahi Evran Akademi, 3(2), 38–53. https://izlik.org/JA55EP64RX
5. Andrejevic, M. (2008). Watching television without pity: The productivity of online fans. Television & New Media, 9(1), 24–46. https://doi.org/10.1177/1527476407307241
6. Ang, I. (1985). Watching Dallas: Soap opera and the melodramatic imagination. Methuen.
7. Appadurai, A. (1988). How to make a national cuisine: Cookbooks in contemporary India. Comparative Studies in Society and History, 30(1), 3–24. https://doi.org/10.1017/S0010417500015024
8. Bakır, Z. N., Kaya, E. B., & Akgün, A. C. (2026). Parasosyal etkileşim kuramı bağlamında Kore dizileri izleyicilerine yönelik bir araştırma. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 8(1), 57–63. https://doi.org/10.35365/ctjpp.26.1.08

9. Banihashemi, S., & Hasanian, G. (2023). Cultural content of food TV shows: A comparative study of national and international Persian TV programs. Etkileşim, 12, 36–59. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2023.6.12.213
10. Bayındır, B. (2026). Gastronomi turizmi destinasyonu tercih etme niyetinde sosyal medya fenomenlerinin etkisi: Parasosyal ilişkilerin aracılık rolü. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 10(1), 31–52. https://doi.org/10.32572/guntad.1649182
11. Braun, V. ve Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. S. N. Şad, N. Özer ve A. Atli (Çevirenler). Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 7(2), 873-898. doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.17m
12. Burgess, J., & Green, J. (2018). YouTube: Online video and participatory culture (2nd ed.). Polity.
13. Chung, M., Seo, Y. N., Jung, Y., & Lee, D. (2023). Agenda-setting in social TV: How and when user comments influence perceived issue importance. New Media & Society, 25(6), 1394–1411. https://doi.org/10.1177/14614448211020754
14. Cizmeci-Ümit, E. (2024). The enjoyment of watching other people eat: A qualitative analysis of young Turkish Mukbang viewers’ motivations. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 6(2), 417–440. https://doi.org/10.53281/kritik.1570426
15. Çoruk, E. (2022). Yemeğin milleti, milletin yemeği: Gündelik milliyetçiliği MasterChef Türkiye’de aramak. Moment Dergi, 9(2), 347–369. https://doi.org/10.17572/mj2022.2.347-369
16. De Solier, I. (2005). TV dinners: Culinary television, education and distinction. Continuum: Journal of Media & Cultural Studies, 19(4), 465–481. https://doi.org/10.1080/10304310500322727
17. Dönmez, İ. H., & Fırat, F. (2026). Yabancılaşma ve hızlanma çağında kronometreyle yarışan benlik: MasterChef Türkiye All Star örneği. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 16, 249–269. https://doi.org/10.56676/kiad.1777597
18. Erdemir, A. (2025). Haber videolarında YouTube yorumlarının kamusal alan fonksiyonu: Bir tematik analiz denemesi. Etkileşim, 15, 282–301. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2025.8.15.292
19. Evren, S., & Şimşek Evren, E. (2026). Sosyal medyadan yansıyan Tarsus mutfak kültürü: YouTube içeriklerinin analizi. Tourism and Recreation, 8(1), 157–171. https://doi.org/10.53601/tourismandrecreation.1843923
20. Gajdzik, B., Jaciow, M., Wolniak, R., & Wolny, R. (2024). Gastronomic curiosity and consumer behavior: The impact of television culinary programs on choices of food services. Foods, 13(1), Article 115. https://doi.org/10.3390/foods13010115
21. Güler, O., & Ede, E. (2025). Türk sokak lezzetlerinin sosyal medyada temsiliyetindeki hijyen ve gıda güvenliği sorunları: Semiyotik bir inceleme. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(1), 32–49. https://izlik.org/JA82NM73MT
22. Hekimoğlu, G. (2020). MasterChef’e sosyolojik bakış: Türkiye örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(5), 3500–3519. https://doi.org/10.15869/itobiad.746798
23. Hoffner, C. A., & Bond, B. J. (2022). Parasocial relationships, social media, & well-being. Current Opinion in Psychology, 45, Article 101306. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101306
24. Horton, D., & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
25. Hutchings, S. C., Dixit, Y., Al-Sarayreh, M., Torrico, D. D., Realini, C. E., Jaeger, S. R., & Reis, M. M. (2023). A critical review of social media research in sensory-consumer science. Food Research International, 165, Article 112494. https://doi.org/10.1016/j.foodres.2023.112494
26. Karaoğlu, H. İ. (2026). An analysis of YouTube Türkiye viewers’ consumption habits and artificial socialization. Erciyes İletişim Dergisi, 13(1), 1–19. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1761046
27. Kardeş Çolakoğlu, N. (2026). Sosyal medyada Hatay mutfak kültürü: YouTube örneği. Journal of New Tourism Trends, 7(1), 100–120. https://doi.org/10.58768/joinntt.1830905
28. Ketchum, C. (2005). The essence of cooking shows: How the Food Network constructs consumer fantasies. Journal of Communication Inquiry, 29(3), 217–234. https://doi.org/10.1177/0196859905275972
29. Naccarato, P., & LeBesco, K. (2012). Culinary capital. Berg. https://doi.org/10.5040/9781350042131
30. O’Mara Kunz, E. M., Howell, J. L., & Beasley, N. (2023). Surviving racism and sexism: What votes in the television program Survivor reveal about discrimination. Psychological Science, 34(6), 726–735. https://doi.org/10.1177/09567976231165665
31. OpenAI. (2026). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com/
32. Ovca, A., Žižek, N., & Jevšnik, M. (2024). TV cooking shows—Consumer entertainment or education? Journal of Food Safety, 44(2), Article e13108. https://doi.org/10.1111/jfs.13108
33. Pancer, E., Philp, M., Poole, M., & Noseworthy, T. J. (2022). Content hungry: How the nutrition of food media influences social media engagement. Journal of Consumer Psychology, 32(2), 336–349. https://doi.org/10.1002/jcpy.1246
34. Pelttari, S. (2023). YouTube: Audience emotional reactions and convergent alignment. Internet Pragmatics, 6(1), 42–66. https://doi.org/10.1075/ip.00085.pel
35. Schramm, H., Liebers, N., Biniak, L., & Dettmar, F. (2024). Research trends on parasocial interactions and relationships with media characters: A review of 281 English- and German-language studies from 2016 to 2020. Frontiers in Psychology, 15, Article 1418564. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1418564
36. Şimşek, A., & Güner, D. (2021). MasterChef Türkiye TV yemek programının yemek alışkanlıklarına ve mutfağa ilgi düzeyine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(3), 1679–1697. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.862
37. Tok, M. Ç. (2026). Expanding the boundaries of digital gastrodiplomacy: A qualitative study of YouTube videos on Turkish cuisine. İletişim ve Diplomasi, Gastrodiplomasi Özel Sayısı, 113–134. https://doi.org/10.54722/iletisimvediplomasi.1889156
38. Tutar, C., & Durukan, D. (2020). Gastronomi kültürünün inşası ve dönüşümünde televizyon: MasterChef Türkiye ve The Taste Türkiye programları örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 40(1), 339–364. https://doi.org/10.26650/SJ.2020.40.1.0032
39. Umunç, C. (2020). Yemek ve sağlık programlarında katılımcı ve takipçi yorumlarının sağlıklı beslenme farkındalığı açısından incelenmesi. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 1263–1284. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.676604
40. Ünlü, H. (2025). YouTube’da UNESCO gastronomisi: Hatay, Gaziantep ve Afyon mutfaklarına dair izleyici söylemi. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 9(2), 133–150. https://doi.org/10.58670/ijgtr.1770985