Araştırma Makalesi

Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara

Cilt: 11 Sayı: 1 27 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara

Öz

Prester Johannes efsanesi bir Geç Ortaçağ Avrupa efsanesidir. Kendisi Edessa’nın (Urfa) Atabek İmadüddin Zengi tarafından elde edilmesinden sonra Avrupa’da tanınır hale gelmiştir. Müslümanların egemenliğinin ötesinde bulunan, doğaüstü özelliklere sahip bir ülkeyi yönetmesinin yanında aynı zamanda Hıristiyan din adamlığı görevini de üstlenen ve bundan dolayı prester unvanını taşıyan Johannes’in kökleri, aslında Hıristiyanlığın Asya’da yayılışı kadar eskidir. Asya’nın hemen her yerine giren Nesturilerin ve Hindistan’da zaten mevcut olan Hıristiyanların dini inançlarının çeşitli siyasi olaylarla etkileşimi neticesinde doğan bu efsane, Haçlı Seferleriyle beraber aslında Avrupa’nın Kızıl Elması haline dönüşmüştür. Hindistan’ın baharatlarını büyük bir açgözlülükle tüketen Avrupa’nın gözünde, Müslümanlara arkadan saldıracak bir müttefik olarak Asya’da aranan Prester Johannes’in bu özelliklere sahip olan Moğollar olmadığı anlaşılınca, Memlüklülerin ortaya çıkmasıyla beraber Afrika’ya taşınmıştır. Bu sefer de doğu ile batı arasındaki ticaret yollarının tam ortasında bulunan ve dolayısıyla Avrupa ticareti üzerinde söz sahibi olan Memlüklülere arkadan saldıracak bir yere yani Etiyopya’ya geçen Prester Johannes’in burada olmadığı da kısa süre içinde anlaşılmıştır. Aydınlanma Çağı ile bilimsel çalışmaların hızlanması ve dünyanın da daha küçük bir yer haline gelmesiyle Prester Johannes’in Afrika’da değil Asya’da olduğu düşünülmüş, aranmış ama orada bulunamamış ve tam kendini yeni keşfedilen Amerikalarda gösterecekken tamamen bir efsane olduğu kabul edilmiş ve tarihe karışmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abu’l-Farac, Gregory (Bar Habraeus), Abu’l-Farac Tarihi, (Çev. Ömer Rıza Doğrul), C. 2, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1950.
  2. Ağır, Mesut, “Orta Çağ Seyyahlarının Kayıtlarında Presbyter John ve Efsanenin Asya ve Afrika’daki Temelleri”, History Studies, C. 9, S. 2, ss. 27-46.
  3. Atiya, Aziz Suryal, A History of Eastern Christianity, Routledge, New York 2023.
  4. Avril, Philippe, Travels into Divers Parts of Europe and Asia, Undertaken by the French King’s Order to Discover a New Way by Land into China, (Çev. Bilinmiyor), For Tim Goodwin, Londra 1693.
  5. Baldick, Chris, The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms, Oxford University Press, Oxford, 2001.
  6. Bar-Ilan, Meir, “Prester John: Fiction and History”, History of European Ideas, C. 20, S. 1-3, ss. 291-298.
  7. Bascom, William, “The Forms of Folklore: Prose Narratives”, The Journal of American Folklore, C. 78, S. 307, 1965, ss. 3-20.
  8. Baum, Wilhelm ve Dietmar Werner Winkler, The Church of the East-A Concise History, Routledge Curzon, New York 2003.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer), Sosyal Bilimlerin Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

18 Şubat 2025

Kabul Tarihi

24 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Budak, M. A. (2025). Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara. Tarih ve Gelecek Dergisi, 11(1), 134-163. https://doi.org/10.21551/jhf.1642589
AMA
1.Budak MA. Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara. JHF. 2025;11(1):134-163. doi:10.21551/jhf.1642589
Chicago
Budak, Muhammed Ali. 2025. “Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara”. Tarih ve Gelecek Dergisi 11 (1): 134-63. https://doi.org/10.21551/jhf.1642589.
EndNote
Budak MA (01 Mart 2025) Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara. Tarih ve Gelecek Dergisi 11 1 134–163.
IEEE
[1]M. A. Budak, “Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara”, JHF, c. 11, sy 1, ss. 134–163, Mar. 2025, doi: 10.21551/jhf.1642589.
ISNAD
Budak, Muhammed Ali. “Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara”. Tarih ve Gelecek Dergisi 11/1 (01 Mart 2025): 134-163. https://doi.org/10.21551/jhf.1642589.
JAMA
1.Budak MA. Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara. JHF. 2025;11:134–163.
MLA
Budak, Muhammed Ali. “Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara”. Tarih ve Gelecek Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2025, ss. 134-63, doi:10.21551/jhf.1642589.
Vancouver
1.Muhammed Ali Budak. Bir Ortaçağ Efsanesi Kronolojisi: Prester Johannes -Hindistanlardan Amerikalara. JHF. 01 Mart 2025;11(1):134-63. doi:10.21551/jhf.1642589

Cited By

Tarih ve Gelecek (Journal of History and Future) Uluslararası Hakemli Tarih Araştırmaları Dergisi

DRJIResearchBib,  AcarindexERIH PLUSASOS IndexSindex, SOBİADTürk Eğitim İndeksi, Open Access Library (oalib)Eurasian Scientific Journal Index, Google ScholarAcademic Keys, Journal FactorIndex Copernicus, CiteFactoridealonlineSciLit, Road, CrosreffJournal TOC, MAKTABA, INTERNATIONAL ISSN, CORE, PAPERITY, INGENTA, OPENAIRE

Creative Commons License
16275 Tarih ve Gelecek Dergisi Açık Erişim politikasını benimsemektedir.