Bir “Cordon Sanitaire” Girişimi Olarak Balkan Paktı: Fransız Diplomasisi Ve Kamuoyunda Yankıları (1933-1934)

Öz

Bu çalışma, 1934 Balkan Paktı’nın Fransız diplomatik ve kamusal tahayyülündeki yerini irdelemektedir. Fransız diplomatik yazışmaları ve dönemin Fransız basını, Paris yönetiminin Balkan Paktı’nı yerel bir uzlaşı olmasıyla birlikte Versailles sonrası Avrupa statükosunun Balkanlar’daki bir uzantısı olarak gördüğünü görmektedir. Fransız dış politikası bağlamında Balkan Paktı, Bulgar revizyonizmini çevreleyen, İtalya’nın Adriyatik ve Balkanlar'daki yayılmacı eğilimlerini dengeleyen ve Küçük Antant ile birlikte dolaylı bir kalkan işlevi gören mekanizma olarak değerlendirilmiştir. Fransız basını da süreci barış ve istikrar kavramları üzerinden desteklemiştir. Buna karşın Bulgaristan’ın bu mekanizmanın dışarıda kalması ve Arnavutluk’un İtalyan eksenindeki konumu gibi faktörler birliğin yapısal kırılganlıkları olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmada Balkan Paktı’nın büyük güçlerin rekabeti ve bölgesel güvenlik arayışları ekseninde analiz edilmekte ve Fransa için hem Avrupa barışını tahkim eden bir inisiyatif hem de sınırları itibarıyla ihtiyat gerektiren bir düzenleme olduğu ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Balkan Paktı
• Fransız diplomasisi
• Fransız basını
• revizyonizm
• anti revizyonizm.

The Balkan Pact As A “Cordon SaThe Balkan Pact As A “Cordon Sanitaire” Inıtıative: Its Repercussions In French Diplomacy And Public Opinion (1933–1934)nitaire” Inıtıative: Its Repercussions In French Diplomacy And Public Opinion (1933–1934)

Öz

This study examines the place of the 1934 Balkan Pact in French diplomatic and public imagination. French diplomatic correspondence and the French press of the period show that the Paris government regarded the Balkan Pact not only as a local compromise, but also as an extension of the post-Versailles European status quo in the Balkans. In the context of French foreign policy, the Balkan Pact was assessed as a mechanism that contained Bulgarian revisionism, balanced Italy’s expansionist tendencies in the Adriatic and the Balkans, and functioned as an indirect shield alongside the Little Entente. The French press likewise supported the process through the concepts of peace and stability. Nevertheless, factors such as Bulgaria’s exclusion from this mechanism and Albania’s position within the Italian sphere of influence emerged as structural fragilities of the alliance. This study analyzes the Balkan Pact within the framework of great-power rivalry and regional security concerns, and argues that, for France, it represented both an initiative that reinforced European peace and an arrangement whose limitations required caution.

Anahtar Kelimeler

• Balkan Pact
• French diplomacy
• French press
• revisionism
• anti-revisionism.

Kaynakça

1. Barlas, Dilek. “Turkish Diplomacy in the Balkans and the Mediterranean: Opportunities and Limits for Middle-Power Activism in the 1930s”. Journal of Contemporary History. 40/3 (2005): 441-464.
2. Boisdron, Matthieu, ve Gwendal Piégais. “Repenser La Petite Entente: Acteurs et Pratiques d’une Coalition Du Temps de Paix.” 20 & 21. Revue d’histoire, no. 152/4 (2021): 3–14.
3. Değerli, Esra S. “Türkiye’nin Balkan Ülkelerine Yakınlaşma Çalışmaları: Balkan Paktı”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 9/2, (2008): 115-134.
4. Geçikli, Recep Murat. “Balkan Paktı Süreci’nde II. Balkan Konferansı ve Yankıları”. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 49 (2023): 315-338.
5. Hovi, Kalervo. “Security before Disarmament, or Hegemony? The French Alliance Policy 1917-1927”. The Quest for Stability: Problems of West European Security 1918-1957. Haz., Rolf Ahmann, Adolf M. Birke ve Michael Howard. Oxford: Oxford University Press, 1993: 115-126.
6. Jacobson, Jon. “Strategies of French Foreign Policy after World War I”. The Journal of Modern History. 55/1 (1983): 78-95.
7. Jeziorny, Dariusz. “British Diplomacy and the Eastern Pact on Mutual Assistance (1934)”. Acta Poloniae Historica. 113 (2016): 261-294.
8. Kelkitli, Fatma Aslı. “İki Savaş Arası Dönemde İtalya’ya Karşı Balkanlar’da Bir Dengeleme Politikası Denemesi: Balkan Antantı”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 72/2 (2017): 423-443.

9. Kökerer, Enes Berhudan. “Devlet Aklı Üzerine: Siyaset Kuramında Kavramsal Bir İnşa”. Memleket Siyaset Yönetim. 21/46 (2026): 1.
10. Marks, Sally. The Illusion of Peace: International Relations in Europe, 1918–1933. Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2003.
11. Miller, Benjamin ve Korina Kagan. “The Great Powers and Regional Conflicts: Eastern Europe and the Balkans from the Post-Napoleonic Era to the Post-Cold War Era”. International Studies Quarterly. 41/1 (1997): 51-85.
12. Önal, Buket ve Mehlika Özlem Ultan. “Balkan Paktı (1934) ve Dışarıdaki Yansımaları”. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 13/22 (2012): 65-84.
13. Sakin, Serdar ve Mustafa Salep. Balkanlar’da Güvenlik Arzusu Türkiye-Yunanistan-Yugoslavya İlişkileri ve Balkan Paktı. Ankara: Berikan Yayınevi, 2012.
14. Sandu, Traian. Le Système de Sécurité Français en Europe Centre-Orientale: L’exemple Roumain, 1919-1933. Paris: L’Harmattan, 1999.
15. Steiner, Zara. The Lights that Failed: European International History, 1919–1933. Oxford: Oxford University Press, 2005.
16. Turan, Tufan ve Esin Tüylü Turan. “Balkan Paktı Fikrinin Ortaya Çıkışı ve İlk Balkan Konferansı”. History Studies. 4/4 (2012): 433-446.
17. Türkeş, Mustafa. “The Balkan Pact and Its Immediate Implications for the Balkan States, 1930-34”. Middle Eastern Studies. 30/1 (1994): 123-144.
18. Wandycz, Piotr S. The Twilight of French Eastern Alliances, 1926-1936: French-Czechoslovak-Polish Relations from Locarno to the Remilitarization of the Rhineland. Princeton: Princeton University Press, 1988.
19. Yellice, Gürhan. “İtalyan-Bulgar Revizyonist Politikaları Karşısında Türkiye’nin Balkan Antantı’nı ‘Ayakta Tutma’ Çabası ve Türk-Yunan İttifak Arayışı”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 16/1 (2018): 538-578.