1933 Akdeniz Üniversite Gezisi’nde Erken Cumhuriyet Türkiyesi: İspanyol Akademisyen ve Öğrencilerin İzmir ve İstanbul Gözlemleri

Öz

Bu çalışma, İkinci İspanya Cumhuriyeti döneminde gerçekleştirilen ve eğitsel bir girişim niteliği taşıyan 1933 Akdeniz Üniversite Gezisi kapsamında İzmir ve İstanbul’u ziyaret eden İspanyol akademisyen ve öğrencilerin Erken Cumhuriyet Türkiyesi’ne yönelik algılarını incelemektedir. Çalışma, gezinin Türkiye ayağına odaklanarak, seyahat katılımcılarının kentsel mekânlar, gündelik yaşam ve Cumhuriyet reformlarıyla doğrudan karşılaşmaları üzerinden Türkiye’de yaşanan toplumsal, kültürel ve siyasal dönüşümleri nasıl yorumladıklarını ele almaktadır. Araştırmada, temel olarak Francisco Gracia Alonso ve Josep Maria Fullola’nın 1933 Akdeniz Üniversite Gezisi’ni kapsamlı biçimde ele alan El sueño de una generación. El crucero universitario por el mediterráneo de 1933 adlı çalışmasında bir araya getirilen seyahat günlükleri, kişisel gözlemler, mektuplar, anılar ve geziyi belgeleyen resmi tarihsel kayıtlara dayanan nitel, betimleyici ve yorumlayıcı bir yaklaşım benimsenmiştir. Metin analizi yoluyla, gezginlerin Harf ve Kıyafet reformlarına, sekülerleşmeye, kadınların değişen toplumsal temsillerine, Türk milliyetçiliğine ve Osmanlı mirası ile ortaya çıkan Cumhuriyet düzeninin bir arada varlığına ilişkin algılarına özel olarak odaklanılmıştır. Çalışma, Erken Cumhuriyet Türkiyesi’ni, kendileri de yakın zamanda kurulmuş ve kendi modernleşme sürecini yaşayan laik bir cumhuriyete mensup İspanyol gözlemcilerin perspektifinden ele alarak literatüre katkı sunmaktadır. Bulgular, gezginlerin Türkiye’ye ilişkin değerlendirmelerinin tek tip olmadığını; hayranlık ve meraktan şaşkınlık, eleştiri ve nostaljiye kadar uzanan farklı tepkiler içerdiğini ortaya koymaktadır. Bu anlatılar, Cumhuriyet Türkiyesi’ne ilişkin algıların yalnızca doğrudan gözlemlerle değil, aynı zamanda önceden var olan Oryantalist kabuller ile siyasal ve entelektüel perspektifler tarafından da şekillendiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türk Modernleşmesi
• Batılılaşma
• Türk-İspanyol İlişkileri
• Erken Cumhuriyet Türkiyesi
• Cumhuriyet Reformları

Early Republican Türkiye through Spanish Eyes: Observations of İzmir and İstanbul during the 1933 Mediterranean University Cruise

Öz

This study examines how Early Republican Türkiye was perceived by Spanish academics and students who visited İzmir and İstanbul during the 1933 Mediterranean University Cruise, an educational initiative organized during the Second Spanish Republic. Focusing on the Turkish leg of the voyage, the study explores how the travelers interpreted the social, cultural, and political transformations of Türkiye through their direct encounters with urban spaces, everyday life, and Republican reforms. The study adopts a qualitative, descriptive, and interpretive approach based primarily on Francisco Gracia Alonso and Josep Maria Fullola’s comprehensive study of the 1933 Mediterranean University Cruise, El sueño de una generación. El crucero universitario por el mediterráneo de 1933, which brings together official historical records and the diaries, letters, memoirs, and personal observations of the students and academics who participated in the voyage. Through textual analysis, particular attention is given to the travelers’ perceptions of the Alphabet and dress reforms, secularization, changing representations of women, Turkish nationalism, and the coexistence of Ottoman legacies with the emerging Republican order. The study contributes to the literature by examining Early Republican Türkiye from the perspective of Spanish observers who themselves belonged to a recently established secular republic undergoing its own process of modernization. The findings reveal that the travelers’ responses were far from uniform, ranging from admiration and curiosity to perplexity, criticism, and nostalgia. Their accounts demonstrate that perceptions of Republican Türkiye were shaped not only by direct observation but also by pre-existing Orientalist assumptions and political and intellectual perspectives.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Modernization
• Westernization
• Turkish-Spanish Relations
• Early Republican Türkiye
• Republican Reforms

Kaynakça

1. Aydın, Nurhan, and Elif Ergün. “Atatürk’ün Din Politikası ve Günümüze Yansımaları.” Tarih ve Günce, no. 6 (2020): 49-80.
2. González Calleja, Eduardo, Carlos María Rodríguez López-Brea, Rosario Ruiz Franco, and Francisco Sánchez Pérez, eds. La España del siglo XX: Síntesis y materiales para su estudio. Madrid: Alianza Editorial, 2015.
3. Gracia Alonso, Francisco, and Josep Maria Fullola Pericot. El sueño de una generación: El crucero universitario por el Mediterráneo de 1933. Barcelona: Edicions Universitat de Barcelona, 2006.
4. Osma, Kıvanç. “İzmir’in Ata’ya Teşekkürünün Görsel İfadesi: Atlı Atatürk Anıtı.” Sanat Tarihi Dergisi, no. 11 (2001): 105–112.
5. Soria Moya, Mónica. “La educación en la Institución Libre de Enseñanza.” Quién. Revista de Filosofía Personalista, no. 15 (2022): 93-112.
6. Şimşir, Bilal N. Türk Yazı Devrimi. 2nd ed. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2008.
7. Yıldırım, Tuncay. “Atatürk Dönemi Kılık Kıyafet Düzenlemeleri ve Toplum Üzerindeki Etkileri.” Atatürk Yolu Dergisi, no. 73 (2023): 405-419.
8. Yıldız, Filiz. “Türkiye’de İlk Güzellik Yarışmaları ve Basının Öncü Rolü: Genç Cumhuriyet’in Asri Güzelleri.” Etkileşim, no. 4 (2019): 66–87.