I. Dünya Savaşı’nda Esirler Meselesi Üzerine Bazı Değerlendirmeler

Öz

I.Dünya Savaşı hakkında birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalarda farklı konular işlenmiştir. Bu konulardan birisi de savaş sırasında hasım grubun eline geçen esirlerdir. Esirlerle ilgili gerek ulusal gerekse uluslar arası düzeyde hukuki düzenlemeler yapılmış ancak bu düzenlemelere pek riayet edilmediği görülmektedir. Bu bağlamda I.Dünya Savaşı genel olarak değerlendirildiğinde esirlere çok kötü muameleler yapıldığı görülmektedir. Bu çalışmada esirler konusu arşiv belgeleri, birinci ve ikinci elden kaynaklar ışığında genel olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti,İngiltere,Rusya,Esirler

Some Thoughts on the Issues of Prisoners in the First World War

Öz

There have been lots of studies about World War I. In these studies, various issues
have been examined. One of the issues is regarding the prisoners captured by the other party
(enemies group) during the war. Legal arrangements have been made regarding (related
to, considering) the prisoners both in domestic and in international level, however; these
arrangements are not abided.
In this study, generally in the I. World War, it was tried to answer questions about how
the prisoners were treated, how much rights and freedoms were tried to be applied, some
evaluations were made on the issue of prisoners, in the light of archive documents and the
other publications.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman State,England,Russia,Prisoners,Prison camps

Kaynakça

1. AKÇURA, Yusuf, Rusya Üsera Murahhassı Yusuf Akçura Bey’in Raporu, Matbaa-i Orhaniye, Dersaadet 1335
2. AKKOR, Mahmut, “I.Dünya Savaşı’nda Kocaeli’de İngiliz Esirleri”, Uluslar arası Gazi Akça Koca ve Kocaeli Tarihi Sempozyumu, 2-4 Mayıs 2014, ss.849-867
3. ARIKAN, Mustafa, “Birinci Cihan Harbi Türk Esir Mektuplarında Duygu ve Düşünceler”, Osmanlı Araştırmaları Dergisi XI, İstanbul 1991, ss.35-48
4. ASKER, Ali, “Birinci Dünya Savaşı’nda Rusya’daki Türk Esirleri Konusunda Bazı Tespitler”, 1914’ten 2014’e 100’üncü Yılında Birinci Dünya Savaşı’nı Anlamak Uluslararası Sempozyumu, 20-21 Kasım 2014, İstanbul, ss.543-576
5. ÇAPA, Mesut, “Birinci Dünya Savaşında Türkiye’de İtilaf Devletleri Askerleri”, Toplumsal Tarih Dergisi, Haziran 1999, ss.49-56
6. GAFAROV, Vasif, “Birinci Dünya Savaşı Yıllarında Rus Esirlerin Tutuldukları Osmanlı Kampları Ve Yozgat Üsera Garnizonu”,I.Uluslararası Bozok Sempozyumu Bildiri Kitabı C.2, 5-7 Mayıs 2016, ss.122-131
7. KÖSTÜKLÜ, Nuri, “I. Dünya Savaşında Rusya’nın Ukrayna ve Diğer Bölgelerindeki Türk Savaş Esirlerine Dair Bazı Tespitler”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi C.XXVIII, S.83, Ankara, Temmuz 2012, ss.1-16
8. _______, “Birinci Dünya Savaşında Polonya’da Şehit Olan Türkler ve Türkiye’de Ölen Polonyalı Askerler”, Türkiye Polonya İlişkilerinde Temas Alanları (1414-2014) Uluslararası Konferansı, Bildiriler Kitabı, Türk Tarih Kurumu yay., Ankara 2017, ss.323- 355

9. _______, “Atatürk Dönemi Türkiye- Azerbaycan İlişkilerinde “Mülteciler”, “Muhâcirler” ve “Esirler” Konusunda Bazı Tespitler”, Tarih İncelemeleri Dergisi C.XXXII, S.1, 2017, ss.109-124
10. METİN, Celal, “Yusuf Akçura ve I.Dünya Savaşı’nda Rusya’daki Türk Esirleri”, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, C.2, S.3, Ankara 2005, ss.31-53
11. SONAT, Ramazan, “I.Dünya Savaşı Yıllarında Osmanlı Devletinin Muhasım Devlet Tebaası Politikası (1914‐1918)”, Tarihin Peşinde Dergisi, Yıl, 2014, S.11, ss.259-290
12. TEMEL, Mehmet, “Birinci Dünya Savaşı Yıllarında 1907 Tarihli Lahey Sözleşmelerine Aykırı Davranan İtilaf Devletlerine Karşı Osmanlı Devleti’nin Aldığı Bazı Önlemler”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.6, S.10, Balıkesir 2003, ss.147- 167
13. UCA, Alaattin, “1915 Yılında Yayımlanan Bir Üsera Talimatnamesi ve Düşündürdükleri”, A.Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Dergisi, Cilt 3, Sayı 3, Erzurum 2003, ss.169-183
14. URAL, Selçuk, “İtilaf› ve Ermeni Esirlerinin İadesi Meselesi” A.Ü. Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Dergisi, Cilt 3, Sayı 3, Erzurum 2003, ss.151-167