Araştırma Makalesi

XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler

Cilt: 5 Sayı: 3 27 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler

Öz

İslâm inancının muhtelif coğrafyalarda yayılmasıyla birlikte zamanla İslam toplumu içerisinde tasavvufî akımlar da ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu tasavvufi akımlardan biri de Mevleviliktir. Mevlevilik, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin fikirleri ve öğretileri etrafında şekillenen ve Anadolu'da 13. yüzyılda ortaya çıkmış bir tarikattır. Mevleviliğin usul âdâb ve kaidelerinin belirlenmesi ve bir tarikat olarak teşkilatlanması ise büyük ölçüde Mevlânâ'nın oğlu Sultan Veled ile başlamıştır. Mevlevilik, ortaya çıkmasından sonra bilhassa Anadolu'da, Balkanlarda ve Arap coğrafyasında önemli ölçüde yayılmıştır. Söz konusu bölgelerde birçok Mevlevihane açılarak Mevlânâ'nın fikirleri, hayat felsefesi ve öğretilerinin yayılması ve kalıcı olması sağlanmıştır. Arap Coğrafyasında Mevlevihânelerin açılışında Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin yedinci nesil torunlarından Afyonkarahisar Mevlevihanesi şeyhlerinden Semâî Mehmet Çelebi'nin önemli katkıları olmuştur. Onun XVI. yüzyılda, Irak, Suriye ve Mısır'a yaptığı seyahatler sonucunda muhtelif Mevlevihaneler açılmıştır. XVII. ve XVIII. yüzyıllarda da Arap coğrafyasında Mevlevihaneler açılmaya devam etmiştir. Bu süreçte, Bağdat, Kerkük, Musul, Şam, Şehrizor, Trablusşam, Halep, Hama, Humus, Kudüs, Lazkiye, Mekke, Medine ve Kahire gibi yerleşim yerlerinde Mevlevihaneler açılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Afyon Kocatepe Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP)

Proje Numarası

16.ARŞ.MER.05

Kaynakça

  1. KaynakçaArşiv Kaynakları1. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (COA.) A.DVN., 79/20.
  2. 2. COA. A.MKT.DV., 142/96/1, 2.
  3. 3. COA. A.MKT.MHM., 196/67; 130/27; 201/6; 231/53.
  4. 4. COA. A.MKT.NZD., 104/89; 117/67.
  5. 5. COA. A.MKT.UM., 104/44; 110/68/1, 2; 354/80/2; 437/62/1,2.
  6. 6. COA. BEO., 1480/110958/3, 4; 1531/114803; 1577/118249; 1937/145218/1, 2; 2771/207781; 3879/290921; 549/ 41118/1, 2, 3, 4; 1455/109120; 2183/163680; 2238/167785; 2661/199514/1, 2, 3,4, 5; 2702/202594; 2735/205090; 2739/205354; 2753/206453; 2775/208100; 2919/218872; 2925/219348; 2982/223641/1, 2, 3, 4, 5; 3875/290578; 437/32729; 486/36424/1, 2, 3, 4; 927/69508/1, 2.
  7. 7. COA. C.DH., 7/312.
  8. 8. COA. DH.KMS.,40/5, 7, 9-11, 13, 15, 16, 18, 24, 54, 57, 60, 65, 67, 72, 74, 79-94, 99, 103, 101.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Bilimlerin Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

23 Kasım 2019

Kabul Tarihi

11 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karazeybek, M. (2019). XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler. Tarih ve Gelecek Dergisi, 5(3), 584-608. https://doi.org/10.21551/jhf.650273
AMA
1.Karazeybek M. XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler. JHF. 2019;5(3):584-608. doi:10.21551/jhf.650273
Chicago
Karazeybek, Mustafa. 2019. “XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler”. Tarih ve Gelecek Dergisi 5 (3): 584-608. https://doi.org/10.21551/jhf.650273.
EndNote
Karazeybek M (01 Aralık 2019) XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler. Tarih ve Gelecek Dergisi 5 3 584–608.
IEEE
[1]M. Karazeybek, “XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler”, JHF, c. 5, sy 3, ss. 584–608, Ara. 2019, doi: 10.21551/jhf.650273.
ISNAD
Karazeybek, Mustafa. “XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler”. Tarih ve Gelecek Dergisi 5/3 (01 Aralık 2019): 584-608. https://doi.org/10.21551/jhf.650273.
JAMA
1.Karazeybek M. XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler. JHF. 2019;5:584–608.
MLA
Karazeybek, Mustafa. “XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler”. Tarih ve Gelecek Dergisi, c. 5, sy 3, Aralık 2019, ss. 584-08, doi:10.21551/jhf.650273.
Vancouver
1.Mustafa Karazeybek. XIX. Yüzyılın Başından XX. Yüzyılın Başlarına Arap Coğrafyasında Mevlevihaneler. JHF. 01 Aralık 2019;5(3):584-608. doi:10.21551/jhf.650273

Tarih ve Gelecek (Journal of History and Future) Uluslararası Hakemli Tarih Araştırmaları Dergisi

DRJIResearchBib,  AcarindexERIH PLUSASOS IndexSindex, SOBİADTürk Eğitim İndeksi, Open Access Library (oalib)Eurasian Scientific Journal Index, Google ScholarAcademic Keys, Journal FactorIndex Copernicus, CiteFactoridealonlineSciLit, Road, CrosreffJournal TOC, MAKTABA, INTERNATIONAL ISSN, CORE, PAPERITY, INGENTA, OPENAIRE

Creative Commons License
16275 Tarih ve Gelecek Dergisi Açık Erişim politikasını benimsemektedir.