Deaths in the Turkish Army in the Second World War

Öz

Second World War is one of the bloodiest wars ever recorded in human history. In this great war, the states that remained out of the war as well as the warring states suffered a heavy destruction. Although not entering the war, 28,749 soldiers died in the Turkish army. At a time when the German Army invaded the Balkans to Turkey's occupation it had to be taken against the possibility of military action. Against a possible invasion, the number of the Turkish army reached more than one million. With the recruitment of the young population, there has been a decline in the agricultural workforce and its negative impact on the country's economy has been felt in a short time. The bodies of the soldiers, who had to walk hungry and tired for days in winter conditions, were weakened. Many troops had to live in tents during the war. Insufficient shelter, nutrition and sanitation invited epidemic diseases and caused thousands of soldiers to die. Military equipment and health services were insufficient. In addition, soldiers died in the sinking of the Refah freighter, the sinking of the Atılay Submarine, plane and train accidents, freezing, burning, suicides and border clashes. However, such causes only account for 2% of deaths. 98% of the deaths in the Turkish Army are caused by diseases during the Second World War. 98% of the deaths in the Turkish Army during the Second World War are caused by diseases. In this article, the causes of deaths in the Turkish Army during the Second World War were tried to be examined.

Anahtar Kelimeler

• Second World War
• Turkish Army
• Epidemics
• Tuberculosis
• Health Services

İkinci Dünya Savaşı Sürecinde Türk Ordusunda Yaşanan Salgın Hastalıklar Ve Ölümler

Öz

İkinci Dünya Savaşı, sonuçları itibarıyla, insanlık tarihinin kaydettiği en kanlı savaşlardan biri olma özelliğine sahiptir. Bu büyük savaşta, savaşan taraflar kadar savaş dışı kalmış olan devletler de ağır bir yıkıma uğramışlardır. Savaşa girmemekle birlikte Türk ordusunda 28.749 asker hayatını kaybetmiştir. Alman Orduları’nın Balkanları işgal ettiği bir dönemde Türkiye’nin de işgal edilme ihtimaline karşı askeri önlemlerin alınması gerekiyordu. Olası bir işgale karşı Türk ordusunun mevcudu bir milyondan daha fazla bir sayıya ulaşmıştır. Genç nüfusun askere alınmasıyla tarımsal işgücünde düşüş yaşanmış ve ülke ekonomisine olumsuz etkisi kısa zamanda kendisini hissettirmiştir. Kış şartlarında günlerce aç ve yorgun bir halde yürüyüş yapmak durumunda kalan askerlerin bünyeleri zayıf düşmekteydi. Birçok birlik savaş süresince çadırlarda yaşamak mecburiyetindeydi. Barınma, beslenme ve temizliğin yetersizliği, salgın hastalıklara davetiye çıkararak binlerce askerin ölümüne sebep olmaktaydı. Askeri donatım ve sağlık hizmetleri yetersizdi. Bunun yanında Refah Şilebi’nin batırılması, Atılay Denizaltısının batması, uçak ve tren kazaları, donma, yanma, intiharlar ve sınır ihlalleri sonucu çıkan çatışmalarda ölümler yaşanmıştır. Ancak bu tür sebepler asker ölümlerinin ancak % 2’sini oluşturmaktadır. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türk Ordusu’nda yaşanan ölümlerin % 98’lik kısmını hastalıklar oluşturmaktadır. Bu makalede İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türk Ordusu’nda yaşanan ölümlerin sebepleri incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İkinci Dünya Savaşı,
• Türk Ordusu
• Salgın Hastalıklar
• sağlık hizmetleri
• verem

Kaynakça

1. Başustaoğlu, Ahmet, Bir Nefes Sıhhat Tevfik Sağlam’ın Yaşam Öyküsü, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2016.
2. C.H.P. 25 Yıl 1923-1948, Ankara: Ulus Basımevi, 1948.
3. Cumhuriyetin On Beşinci Yıl Kitabı, CHP Yayınları, 1938.
4. Çakırçoban, İsmail, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye’de Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2010.
5. Demirer, Mehmet Arif, II. Dünya Savaşı ve Sonrasında Türkiye, Ankara: Türkiye Barolar Birliği Yayınları, 2005.
6. Engin, Vahdettin, “II. Dünya Savaşı ve Türkiye”, İkinci Dünya Savaşı ve Türk Dünyası, İstanbul: Türk Dünyası Belediyeler Birliği Yayınları, 2016.
7. Evsile, Mehmet, “Cumhuriyet Döneminde Sağlık Hizmetleri (1923-1950)”, Kesit Akademi Dergisi, Yıl: 4, S. 13, Mart 2018, s. 2 (1-19).
8. Metinsoy, Murat, İkinci Dünya Savaşı’nda Türkiye: Gündelik Yaşamda Devlet ve Toplum, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2017.

9. Noyan, Abdülkadir, Son Harplerde Salgın Hastalıklarla Savaşlarım, Ankara Tıp Fakültesi Yayınları, Ankara 2019. Öndeş, Osman, Refah Faciası, Mersin Deniz Ticaret Odası Yayınları, İstanbul 2014.
10. Özbay, Kemal, Türk Asker Hekimliği Tarihi ve Asker Hastaneleri-I, Yörük Basımevi, İstanbul 1976.
11. Özdemir, Hikmet, Salgın Hastalıklardan Ölümler, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2010.
12. Sağlam, Tevfik, “Bugünkü Harbin Telkin Ettiği Bazı Fikirler ve İlk Cihan Harbinden Bir Kaç Görgü”, Askeri Sıhhiye Mecmuası, 1942, S. 71.
13. Serhadoğlu, M. Rıza, Savaşçı Doktorun İzinde; Kırım, Sarıkamış, Esaret Yılları ve Kurtuluş Savaşı, Remzi Kitabevi Yayınları, İstanbul 2005.
14. Seyhun, Gülhan, Tıp Tarihimizde Askeri Sağlık Hizmetleri II. Dünya Savaşı Dönemi, Altınbaş Üniversitesi Yayınları, Ankara 2018.
15. Tekir, Süleyman, “Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye’de Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadele (1923-1930)”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S. 65, 2019.
16. Temel, Mehmet, Atatürk Döneminde Bulaşıcı ve Salgın Hastalıklarla Mücadele, Nehir Yayınları, İstanbul 2008. Tuğluoğlu, Fatih, “Cumhuriyetin İlk Döneminde Verem Mücadelesi ve Propaganda Faaliyetleri”, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, S. 13-14, 2008.
17. Türk Subaylarının İkinci Dünya Harbi Hatıraları, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1999.
18. Türkiye Dış Politikasında 50 Yıl: İkinci Dünya Savaşı Yılları (1939-1946), Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Araştırma ve Siyaset Planlama Genel Müdürlüğü Yayınları, 1973, s. III.
19. Ünsal, Veli, Siyasi Tarih, İstanbul: Harp Akademileri Basımevi, Mayıs 1998.
20. Yalçın, Osman ve Mustafa Şahin, “İkinci Dünya Savaşı’nda Refah Şilebi Hadisesi ve Sonrası Gelişmeler”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi: 2018; C. 34 (2): S. 98.
21. Zengin, Ersoy, “Birinci Umumi Müfettişlik Bölgesinde Asayişsizlik ve Asayişi Sağlama Faaliyetleri” Osmanlı’dan Günümüze Diyarbakır, Ensar Yayınları, İstanbul 2018.