Afrika Kıtasında Nilotik Bir Halk: Dinkalar ve Geleneksel Dinka Dini

Öz

Dinkalar, Güney Sudan’da yaşayan Nilotik halklardan biridir. Yarı göçebe klanlar şeklinde yaşayan Dinkalar, kendine özgü gelenekleri ile bilinmektedir. Dinka toplumunda sığır yetiştiriciliği sosyal, ekonomik ve dini hayatın ayrılmaz bir parçasıdır. Öyle ki doğumdan ölüme kadar hayatın her safhasında yer alan sığır yetiştiriciliği, Dinka klanlarını direk veya dolaylı olarak etkilemektedir. Tarihi süreçte Dinka toplumu içerisinde, Hıristiyanlık ve İslam dinini kısmen kabul edenler olsa bile, çoğunluk Geleneksel Dinka dinini devam ettirmiştir. Geleneksel Dinka dininde akla ilk gelen insanüstü varlıklar Nhialik ve Jok’tur. Nhialik aynı zamanda yaşamın kaynağı ve yaratıcısı olarak da görülür. Dinka dininde tanrısal varlıkların yanı sıra, atalar ve tabiat kuvvetlerine inanma da önemli bir rol oynamaktadır. Klanlar arasında tanrılar, atalar ve tabiat ruhları için kurbanlar kesilmektedir. Bu etnik grupta doğum, erginlenme, evlilik ve ölüm ile ilgili inanış ve uygulamalarda önem arz etmektedir. Bu araştırmanın temel gayesi Afrika kıtasındaki Nilotik halklardan biri olan Dinkalar ve geleneksel dinlerini mevcut kaynaklar ışığında bilimsel olarak ele almaktır.

Anahtar Kelimeler

• dinkalar
• geleneksel dinka dini
• güney sudan

A Nilotic People in the African Continent: Dinkas and Traditional Dinka Religion

Öz

Dinkas are one of the Nilotic people living in South Sudan. Living in the form of semi-nomadic clans, the Dinkas are known for their unique traditions. Cattle breeding is an integral part of social, economic and religious life in Dinka society. So much so that cattle breeding, which takes place in every stage of life from birth to death, directly or indirectly affects the Dinka clans. In the historical process, the majority of the Dinka society continued the Traditional Dinka religion, even if there were those who partially accepted the religion of Christianity and Islam. The first superhuman beings that come to mind in the traditional Dinka religion are Nhialic and Jok. Nhialic is also seen as the source and creator of life. In Dinka religion, belief in ancestors and natural forces plays an important role as well as divine beings. Among the clans, sacrifices are made for gods, ancestors and nature spirits. Beliefs and practices related to birth, initiation, marriage and death are important in this ethnic group. The main purpose of this research is; The aim is to scientifically discuss the Dinka, one of the Nilotic peoples in the African continent, and their traditional religions in the light of available sources.

Anahtar Kelimeler

• dinkas
• traditional dinka religion
• south sudan

Kaynakça

1. Adewale, S. A. “Afrika’nın Geleneksel Dininde Kurban”. Çeviren Ahmet Güç. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7, sy 7 (1998): 587-600.
2. Arslan, Hammet. “Afrika Topluluklarında Atalar Kültünün Önemi ve İşlevi”. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 3, sy 6 (2016): 7-27.
3. ———. “Afrika Topluluklarında Tabiat Kültü ve Tabii Unsurlara Atfedilen Güçler”. Bartın Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 4, sy 8 (2017): 2-16.
4. Asante, Molefi Kete. “Dinka”. İçinde Encyclopedia of African Religion, editör Molefi Kete Asante ve Ama Mazama, 201-3. California: Sage Publication, 2009.
5. Bankole, Katherine Olukemi. “Creation”. İçinde Encyclopedia of African Religion, editör Molefi Kete Asante ve Ama Mazama, 184-86. California: Sage Publication, 2009.
6. Bedri, Ibrahim. “More Notes on the Padang Dinka”. Sudan Notes and Records 29, sy 1 (1948): 40-57.
7. Burton, J. W. “Dinka”. İçinde Worldmark Encyclopedia of Cultures and Daily Life, editör Timothy L. Gall ve Jeneen Hobby, 1:158-62. Printed in the United States of America: Gale-Cengage Learning, 2009.
8. Deng, Francis Mading. The Dinka of the Sudan. IIIinois: Waveland Press, 1972.

9. Evans, E.E., ve Pritchard. Nuer Religion. Oxford: Clarendon Press, 1956.
10. ———-----. The Nuer. Oxford: Clarendon Press, 1946.
11. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/guney-sudanda-yetiskinligin-ve-gosterisin-ilk-sarti-yuz-nisani/976200# (Erişim 15/05/2021), t.y.
12. Kamwaria, Alex, ve Michael Katola. “The Role of African Traditional Religion, Culture and World-View in the Context of Post- War Healing among the Dinka Community of Southern Sudan”. International Journal of Humanities and Social Science 2, sy 21 (2012): 49-55.
13. Kavas, Ahmet. “Sudan”. İçinde Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 37:461-66. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2009.
14. Lienhardt, Godfrey. Divinity and Experience: The Religion of the Dinka. Oxford: Clarendon Press, 1961.
15. Lynch, Patricia Ann. “Jok”. İçinde African Mythology A to Z, 53-54. New York: Fact on File, 2004.
16. Middleton, John. “Nuer and Dinka Religion”. İçinde Encyclopedia of Religion, editör Lindsay Jones, 10:6743-45. Detroit: Macmillan Reference USA, 2005.
17. Nebel, Arthur. “Dinka-English, English-Dinka Dictionary”. Bologna: E.M.I, 1979.
18. Stokes, Jamie. “Dinka”. İçinde Encyclopedia of the Peoples of Africa and Middle East, editör Anthony Gorman ve Andrew Newman, 173-76. New York: Infobase Publishing, 2009.
19. Thomas, Douglas, ve Temilola Alanamu, ed. African Religions: Beliefs and Pratices through History. Santa Barbara: ABC-CLIO, 2019.