Adölesanların Doğum Sonu Annelik Fonksiyonel Durumlarının Belirlenmesi

Öz

Amaç: Araştırma adölesanların doğum sonu annelik fonksiyonel durumlarını belirlemek amacı ile kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın örneklemini bir hastanenin XXXX Hastanesi’nin Kadın Hastalıkları ve Doğum Servisi’nde 01.02.2022-30.04.2022 tarihleri arasında yatan toplam 82 adölesan anne oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Barkin Annelik Fonksiyonu Envanteri (BAFE) kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Adölesan annelerin yaş ortalaması 17.39±0.85 olup %61,0’inin 18 yaşında olduğu belirlenmiştir. Ayrıca %63,4’ünün ilköğretim mezunu, %47,5’inin ilk kez gebelik yaşadığı, %90,2’sinin normal doğum yaptığı saptanmıştır. Adölesan annelerin BAFE toplam puan ortalaması 56.33±21.89’dur. BAFE alt boyutları puan ortalamaları, Annelik Memnuniyeti 31.23±11.91; Anne İhtiyaçları 19.48±7.90 olarak belirlenmiştir. BAFE toplam ve alt boyut puan ortalamalarının değişkenler ile karşılaştırmasında BAFE toplam puanı ile yaş, eğitim, çalışma durumu, sigara kullanma, eşin eğitim durumu, eş ile akrabalık durumu, aile tipi, gelir düzeyi, yaşanılan yer, resmi nikah varlığı, eş ile ilişki düzeyi, eşin bebek bakımına destek olma durumu ve tekrar çocuk sahibi olma isteği değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p<0.05). İlk kez gebelik yaşayan ve eşi ile ilişkisi iyi olanların annelik fonksiyon toplam puan ortalamasının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yapılan regresyon analizine göre yaş, aile tipi, gelir durum algısı ve eş ile ilişki düzeyi değişkenlerinin adölesanların doğum sonu annelik fonksiyonu üzerinde etkisi olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Adölesan annelerin doğum sonu annelik fonksiyon puan ortalamasının yüksek düzeyde olmadığı belirlenmiştir. İlk kez gebelik yaşama, normal doğum yapma, bebeğin cinsiyetinin kız olması, eşi ile ilişki düzeyinin iyi olması, bebek bakımında eşin destek olması, tekrar çocuk sahibi olmak isteme, bebeğin bakımını sağlarken yorgunluk yaşamama ve bebekte engel durumunun bulunmaması adölesan annelerin doğum sonu annelik fonksiyonel durumunu yükselttiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Adölesan
• anne
• doğum sonu
• fonksiyonel durum
• yenidoğan

Determination of Adolescents' Postpartum Maternity Functional Status

Öz

Aim: The research was conducted cross-sectionally and descriptively to determine the postpartum maternal functional status of adolescents. Method: The sample of the study consisted of a total of 82 adolescent mothers hospitalized in the Gynecology and Obstetrics Service of XXXX Hospital between 01.02.2022 and 30.04.2022. Data were collected using the Personal Information Form, Barkin Maternal Function Inventory (BAFE). Results: The average age of adolescent mothers was 17.39±0.85 and 61.0% of them were 18 years old. It was also determined that 63.4% were primary school graduates, 47.5% were pregnant for the first time, and 90.2% had a normal birth. The mean BAFE total score of adolescent mothers is 56.33±21.89. BAFE subscales mean scores, Maternity Satisfaction 31.23±11.91; Maternal Needs were determined as 19.48±7.90. When comparing the BAFE total and sub-dimension score averages with the variables, the BAFE total score and age, education, working status, smoking, spouse's educational status, kinship status with the spouse, family type, income level, place of residence, presence of a civil marriage, relationship level with the spouse. It was determined that there was a significant difference between the variables of spouse's support for baby care and desire to have children again (p<0.05). It was found that the mean total score of maternal function was higher in those who were pregnant for the first time and had a good relationship with their spouses. According to the regression analysis, it was determined that the variables of age, family type, perception of income status and relationship level with the spouse had an impact on the postpartum maternal function of adolescents. Conclusion: It was determined that the average postpartum maternal function score of adolescent mothers was not at a high level. Pregnancy for the first time, having a normal birth, the baby's gender being a girl, having a good relationship with her husband, her husband's support in baby care, wanting to have a child again, not experiencing fatigue while taking care of the baby, and having no disability in the baby. It was found to increase.

Anahtar Kelimeler

• Adolescent
• mother
• functional status
• newborn

Kaynakça

1. World Health Organization-WHO. Adolescent health. 2022. https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1, erişim tarihi:06.10.2023
2. Javadifar N, Majlesi F, Nikbakht A, Nedjat S, Montazeri A. Journey to Motherhood in the First Year After Child Birth. J Family Reprod Health. 2016;10:146–53.
3. Williamson JA, McCabe JE, O'Hara MW, Hart KJ, LaPlante DP, King S. Parenting stress in early motherhood: stress spillover and social support. Comprehensive Psychology. 2013;2:10–21
4. Riva Crugnola C, Ierardi E, Gazzotti S, Albizzati A. Motherhood in adolescent mothers: maternal attachment, mother-infant styles of interaction and emotion regulation at three months. Infant Behav Dev. 2014;37:44–56
5. Vincent G, Alemu FM. Factors contributing to, and effects of, teenage pregnancy in Juba. South Sudan Medical Journal. 2016;9:28–31.
6. World health Organization-WHO. Adolescent pregnancy. 2020. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/adolescent-pregnancy, erişim tarihi:06.10.2023
7. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (2018) erişim tarihi: 29.04.2024, https://hips.hacettepe.edu.tr/tr/2018_turkiye_nufus_ve_saglik_arastirmasi-55
8. Mangeli M, Rayyani M, Cheraghi MA, Tirgari B. Exploring the Challenges of Adolescent Mothers From Their Life Experiences in the Transition to Motherhood: A Qualitative Study. J Family Reprod Health. 2017 Sep;11(3):165-173. PMID: 30018654; PMCID: PMC6045691.

9. Baudry C, Tarabulsy GM, Atkinson L, Pearson J, St-Pierre A. Intervention with adolescent mother–child dyads and cognitive development in early childhood: A meta-analysis. Prevention Science 2017;18(1):116-130. doi:10.1007/s11121-016-0731-7
10. Ataş AN, Özerdoğan N. Doğum sonu dönemde fonksiyonel durum ve yorgunluk. Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;47-54. doi:10.48124/husagbilder.794147
11. Mangeli M, Tirgari B, Cheraghi MA, Rayyani M. Exploring the experiences of Iranian adolescent mothers about the maternal role: A qualitative study. Electronic Physician 2018;10(5):6812. doi:10.19082/6812
12. Aydın R, Kukulu K. Adaptation of the Barkin scale of maternal functioning and examination of the psychometric properties. Health Care for Women International 2018;39(1):50-64. doi:10.1080/07399332.2017.1385616
13. Çınar N, Hıra S. Adölesan Annelik. Journal Human Rtythm 2017;3(1):15-19.
14. Erfina E, Widyawati W, McKenna L, Reisenhofer S, Ismail D. Adolescent mothers’ experiences of the transition to motherhood: An integrative review. International Journal of Nursing Sciences 2019;6(2):221-228. doi:10.1016/J.IJNSS.2019.03.013
15. Barkin JL, Wisner KL, Wisniewski SR. The psychometric properties of the Barkin index of maternal functioning. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing 2014;43(6):792-802. doi:10.1111/1552-6909.12505
16. Çimen K, Varol H. Maternal bağlanma düzeyi ve etkileyen faktörler. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi 2021;4(3):126-135. doi:10.54803/sauhsd.977480
17. Çınaklı Ş, Arslantaş H. Adölesan olan ve olmayan annelerde çocukluk çağı travmaları, postpartum depresyon ve maternal bağlanma. Cukurova Medical Journal 2021;46(2):789-800. doi:10.17826/cumj.866183
18. Çelebi EZ, Çayır G. Ebeveyn-Bebek bağlanmasını etkileyen faktörler: Lisansüstü tezler incelenerek yapılan bir sistematik derleme. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi 2021;7(1):23-47.
19. Gülbetekin E, Gökmen ÖÖ. Kadınların algıladıkları sosyal desteğin annelik fonksiyonu ile ilişkisinin incelenmesi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care 2022;16(4):725-735. doi:10.21763/tjfmpc.1114259
20. Faul F, Erdfelder E, Lang AG, Buchner A. G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods 2007;39(2):175–191
21. Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences, 2nd ed. Hillsdale, NJ: Erlbaum; 1988.
22. Tabachnick, B.G., Fidell, L.S. (2013). Using Multivariate Statistics. Pearson
23. Kurt A, Dinç F, Kurt Alkan T. Beıng mother of a chıld wıth food allergy: stress, resılıence and maternal functıon. Selçuk Sağlık Dergisi 2023;4(2):221-234.
24. Kılıç Doğan E, Cesur B. The Relatıonshıp Between Postpartum Anxıety And Maternal Functıon In Mothers. CMJ. Aralık 2023;45(4):36-47. doi:10.7197/cmj.1380572
25. Şanlı Y, Öncel S. Kadınların doğum sonrası fonksiyonel durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Journal of Turkish Society of Obstetrics & Gynecology 2014;11(2):195-204. doi:10.4274/tjod.82574
26. Karataş P, Ejder Apay S. Lohusaların doğum şekline göre doğum sonu fonksiyonel durumlarının karşılaştırılması. Sakarya Medical Journal 2021;11(4):781-793. doi:10.31832/smj.900305
27. McVeigh CA. Anxiety and functional status after childbirth. Australian College of Midwives Incorporated Journal 2000;13(1):14-18. doi:10.1016/S1031-170X(00)80036-7
28. Özkan S, Türkcü SG, Kayhan Ö, Ak PS, Sevil Ü. Functional status of women and their partners after childbirth. International Journal of Assessment Tools in Education 2018;5(3):510-523. doi:10.21449/ijate.443222
29. Yurtsal ZB, Eroğlu V. Whatsapp yenidoğan ebe desteğinin postpartum sürece etkisi. Uludağ Üniversitesi Tıp
30. Fathi F, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Mirghafourvand M. Maternal self-efficacy, postpartum depression, and their relationship with functional status in Iranian mothers. Women & Health 2018;58(2):188-203. doi:10.1080/03630242.2017.1292340
31. Goossens G, Kadji C, Delvenne V. Teenage pregnancy: A psychopathological risk for mothers and babies? Psychiatria Danubina 2015;27(suppl 1):499-503.
32. Ban MK, Yeo JH. Factors affecting maternal functioning among early postpartum women. Journal of the Korea Convergence Society 2021;12(9):323-330. doi:10.15207/JKCS.2021.12.9.323
33. Kaya N, Aksoy ÖD. Doğum sonrası sosyal desteğin kadınların fonksiyonel durumlarına etkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;14(3):419-431. doi: 10.26559/mersinsbd.833413