Ameliyathanede Yanıklar: Nedenleri ve Önlenmesi

Öz

Ameliyathaneler, yangın ve yanıklara karşı hastaların en savunmasız olduğu hastane bölümleridir. Ameliyathanede yanık yaralanmaları; fiziksel temas veya ateşe/ısıtılmış nesnelere yakınlık, elektrocerrahi ünitesi arızası, elektrik çarpması veya kimyasallarla temastan kaynaklanır. Hastalarda cerrahi girişim sürecinde meydana gelen yanıklar, ciddi komplikasyonlara, hatta ölüme neden olabilecek istenmeyen olaylardan biridir ve çoğunlukla önlenebilirdir. Ameliyathanede herkes hastanın bakımından ve korunmasından sorumludur ve bu rolde olan herkes hasta yanıkları riskinin ve yanık yaralanmasının potansiyel kaynaklarının farkında olmalıdır. Bu nedenle bu makalede hasta yanıklarına neden olan faktörlere ve hasta yanıklarının önlenmesine yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yanık
• Ameliyathane
• Güvenli Cerrahi
• Hasta Güvenliği

Burns in the operating theatre: Causes and prevention

Öz

Operating theatres are the hospital departments where patients are most vulnerable to fire and burns. Burn injuries in the operating theatre are caused by physical contact or proximity to fire/heated objects, electrosurgical unit malfunction, electric shock or contact with chemicals. Burns that occur in patients during the surgical intervention process are one of the undesirable events that can cause irreparable complications and even death and are mostly preventable. Everyone in the operating theatre is responsible for the care and protection of the patient and everyone in this role should be aware of the risk of patient burns and the potential sources of burn injury. Therefore, in this article, the factors that cause patient burns and recommendations for the prevention of patient burns are included.

Anahtar Kelimeler

• Burn
• Operating Room
• Safe Surgery
• Patient Safety

Kaynakça

1. Andsoy I, Güngör T, Nabel E. Ameliyathane hemşirelerinin yangın güvenliğine karşı aldığı önlemlerin belirlenmesi: Karabük ili örneği [Determination of measures that the operating nurses take for the fire safety: example of Karabük]. Journal of Contemporary Medicine 2014;2(2), 87–94.
2. Özşaker E. Bölüm 14: Ameliyathanede Hasta Güvenliği. Cerrahi Hemşireliği Kitabı. Ed: Yavuz van Giersbergen M., Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Ankara, 1. Baskı 2023b; s:137-156.
3. de Lanzac KS, & Koveleskie JR. Burns in the Operating Room. Catastrophic Perioperative Complications and Management: A Comprehensive Textbook 2019;177-195.
4. Demircin S, Aslan F, Karagöz YM, Atılgan M. Cerrahi diatermi yanıklarının tıbbi hukuki yönleri: Bir olgu sunumu ve literatürün gözden geçirilmesi. Rom J Leg Med 2013;21, 173–176.
5. Özşaker E. Bölüm 37: Yanıklar. Ameliyathane Teknikerliği Kitabı. Ed: Yanardağ CH; Olun Ş., Ankara Nobel Tıp Kitabevi. Ankara, 1. Baskı 2023a; s:218-242.
6. Bidigare C. Lewis's Medical-Surgical Nursing E-Book- Assessment and Management of Clinical Problems. (Ed. Harding MM, Kwong J, Roberts D, Hagler D, Reinisch). Chapter 24, Eleventh Edition. Elsevier, Canada 2020; p.1655-1737.
7. Ghafouri R, Bashkam MB. Surgical fire in operating room- A meta synthesis. World Journal of Advanced Research and Reviews 2020, 07(02), 314-319.
8. Bansal H, Veeresh V, Mittal S, Trikha V. Operating Light Burn in an Orthopaedic Surgery: A Case Report. Indian J Orthop 2021 Sep 2;56(3):510-513. doi: 10.1007/s43465-021-00497-0.

9. Calder LA, Héroux DL, Bernard CA, Liu R, Neilson HK, Gilchrist AD, Fish JS. Surgical Fires and Burns: A 5-Year Analysis of Medico-legal Cases. J Burn Care Res 2019 Oct 16;40(6):886-892. doi: 10.1093/jbcr/irz108.
10. Işık Andsoy I. Ameliyat Sırası Dönemde Hasta Bakımı. Güncel Yöntemlerle Cerrahi Hastalıklarda Bakım Kitabı. Ed: Çelik S, Çukurova Nobel Tıp Kitabevi, Antalya 2018; S: 43-74.
11. Phillips N. Berry and Kohn’s operating room technique (13th ed.) 2017, St. Louis, MO: Elsevier.
12. Haith LR, Santavasi W, Shapiro TK, Reigart CL, Patton ML, Guilday RE, Ackerman BH. Burn Center Management of Operating Room Fire Injuries. Journal of Burn Care & Research 2012; 33, 649–653.
13. Yılmaz Y, Kandemir B, Gökçe Ş, Ergül T, Dağcı M. Ameliyathanede Hasta Güvenliği Konusunda Türkiye’de Yaşanmış Olayları Bildiren Haberlerin Retrospektif Analizi. Artuklu International Journal of Health Sciences 2022;2(3):36-41.
14. Oyur Çelik G, Öztürk M. Ameliyathanede Yangın, Alınacak Önlemler ve Çalışanların Farkındalığının Belirlenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 2018;7 (4), 2820-2836.
15. ECRI, I. (2009). New clinical guide to surgical fire prevention. Patients can catch fire--here's how to keep them safer. Health Devices, 38(10), 314.
16. Rodger D. Surgical fires: Still a burning issue in England and Wales. J Perioper Pract. 2020 May;30(5):135-140. doi: 10.1177/1750458919861906.
17. Apfelbaum JL, Caplan RA, Barker SJ, Connis RT, Cowles C, Ehrenwerth J, Wolf MD. Practice advisory for the prevention and management of operating room fires: An updated report by the American Society of Anesthesiologists Task Force on Operating Room Fires. Anesthesiology 2013;118(2), 271–290.
18. Aygin D, Usta E, Bozdemir H, Uçar N. Investigation of preventive practices for surgical fires and burns in the operating rooms of four tertiary hospitals. FNJN Florence Nightingale Journal of Nursing 2018;26(3), 169-178.
19. Guglielmi CL, Flowers J, Dagi TF, Constantine RH, McKibban T, Greenier E, Groah LK. Empowering providers to eliminate surgical fires. American Association of Nurse Anesthetists Journal 2014;100(4), 412–428.
20. Kaye AD, Kolinsky D, Urman RD. Management of a fire in the operating room. J Anesth 2014; 28(2), 279–287. http://dx.doi.org/10.1007/s00540-013-1705-6
21. Vogel L. Surgical fires: nightmarish "never events" persist. Canadian Medical Association Journal 2018; 190 (4) e120. https://doi.org/10.1503/cmaj.109-5548
22. Kezze I, Zoremba N, Rossaint R, Rieg A, Coburn M, Schalte G. Risks and prevention of surgical fires: A systematic review. Der Anaesthesist 2018; 67 (6) 426–447.
23. Choudhry AJ, Haddad NN, Khasawneh MA, Cullinane DC, Zielinski MD. Surgical fires and operative burns: lessons learned from a 33-year review of medical litigation. The American Journal of Surgery 2017;213 (3) 558–564.
24. Davoodiantalab A, Zadeh FA, Moshkani M, Ahmad SP, Afshin A, Mofidi A. Evaluation of awareness concerning fire prevention and control methods among personnel of operating room in a hospital. Journal of Health and Safety at Work 2012; 2(2), 69–78.
25. Association of periOperative Registered Nurses (AORN). AORN guidance statement: Fire prevention in the operating room. AORN Journal 2005; 81(5), 1067–1075.
26. Jones DB, Brunt LM, Feldman LS, Mikami DJ, Robinson TN, Jones SB. Safe energy use in the operating room. Current problems in surgery 2015; 52(11), 447-468.
27. Day AT, Rivera E, Farlow JL, Gourin CG, Nussenbaum B. Surgical fires in otolaryngology: a systematic and narrative review. Otolaryngology–Head and Neck Surgery 2018;158(4) 598–616.
28. Fereidouni A, Amiri M, Moayedi SA, Teymoori E, Torabizadeh C. The effects of educational intervention on operating room nurses' use of electrosurgical units. Perioperative Care and Operating Room Management. Volume 27, June 2022, 100250.
29. Khong BPC, Goh BC, Phang LY, David T. Operating room nurses' self-reported knowledge and attitude on perioperative pressure injury. International Wound Journal 2018; 17(2), 455-465.
30. Meeuwsen FC, Guédon AC, Arkenbout EA, van der Elst M, Dankelman J, van den Dobbelsteen JJ. The art of electrosurgery: trainees and experts. Surg Innov 2017; 24:373-8. 10.1177/1553350617705207.
31. Polat A. Ameliyat Salonlarındaki Yangın Güvenlik Önlemlerinin İncelenmesi. 15. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi 2023; 26-29 Nisan / İzmir.
32. Agar Y. Elektrokoter kullanım ilkelerine uyum durumunun incelenmesi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2010.
33. Jones SB, Munro MG, Feldman LS, Robinson TN, Brunt LM, Fuchshuber RP. Fundamental use of surgical energy (FUSE): An essential educational program for operating room safety. The Permanente Journal 2017;21, 16-50.
34. Bektaş Z, Yılmaz N, Yarenoğlu A, Aşdemir G, Demir S, Özkan M. Reusable ve Disposable Plakların Ameliyathanelerde Kullanımı. İstanbul Med J 2013; 14: 44-6.
35. Azizoğlu H, Eti Aslan F. Türkiye’deki Ameliyathane Hemşirelerinin Ameliyat Sırasında Kullanılan Kablo ve Bağlantılara Yönelik Deneyimleri: Bir Nitel Çalışma. Gevher Nesibe Tıp ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2023; 8(4), 909–916.
36. Özbayır T. Ameliyat Dönemi Bakım. A Karadakovan & F Eti Aslan (Ed.), Dâhili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım 2021; s. 259-297. Ankara: Akademisyen Kitabevi.
37. Isır A, Akbaba M, Coşkun AG, Dülger HE. Diatermi Yanığına Adli Tıp Bakışı (İntraoperatif Diatermi yanığı): Gaziantep Tıp Dergisi 2009; cilt:15/sayı:1.
38. Murphy E. Risks of Burns, Alexander's Care of the Patient in Surgery. Chapter 2: Patient Safety and Risk Management, 16th Edition, Elsevier 2019; p.28.
39. Ball KA. Surgical Modalities. Alexander's Care of the Patient in Surgery, (Ed: Rothrock J. C., Dona R. M.), 14th edition, Mosby Elsevier, Chapter 7, 2010; 204-249.
40. Konateke S. Ameliyathanelerde Önemli Bir Risk: Basınç Yaralanması. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;24(3), 365-372.
41. Konak EŞ. Cerrahi girişim uygulanan hastalarda basınç yaralanması riskinin incelenmesi (Master's thesis, İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü). 2019.
42. Aktaş D, Koçaşlı S. Ameliyathanede Çalışan Hemşirelerin Cerrahiye Bağlı Basınç Yaralanmalarına İlişkin Bilgi Düzeyi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2020; 7(2), 173-179.
43. Dolgun E, van Giersbergen MY. Ameliyathanede Kimyasal Madde Güvenliği. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2016;32(1), 130-140.
44. Association of periOperative Registered Nurses (AORN). Patient and Worker Safety. In: Retzlaff K. Managing Editor. Perioperative Standards and Recommended Practices. Denver CO 2013; 231-233.
45. Batra S, Gupta R. Alkol bazlı cerrahi hazırlık solüsyonu ve ameliyathanede yangın riski: Olgu sunumu. Cerrahide Hasta Güvenliği 2008; 2 (1), 10.
46. National Institute for Health and Care Excellence. Surgical site infections: prevention and treatment (update) [online] Available from: https://www.nice.org.uk/guidance/indevelopment/gid-ng10094.
47. AORN. Recommended Practices for Electrosurgery. Editor: Conner R. Perioperative Standards and Recommended Practices. 2014 Edition United States of America 2014; 123-140.
48. Emirkadı H. Anestezi Uygulamalarında Güvenlik. 4. Sterilizasyon – Ameliyathane – Dezenfeksiyon Sempozyumu. 2018; 6-9 Aralık. Antalya.
49. Öcek Z. Sağlık Çalışanlarının Çalışma Yaşamındaki Kimyasal Tehlike ve Risklerle Sonuçları ve Önlemleri. Sağlık Çalışanlarının Sağlığı 3. Ulusal Kongresi Kongre Kitabı. 2011; 171-173.
50. Candan Dönmez Y. Ameliyathanede Kimyasal Gazlar. Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireliğinde Güncel Yaklaşımlar 2013; 69-75.