Miyokard İnfarktüsü Geçirmiş Hastalarda Travma Sonrası Büyüme ve Öz Bakım Gücü: Beni Öldürmeyen Şey Güçlendirir mi?

Öz

Amaç: Bu çalışmada, MI geçirmiş hastalarda travma sonrası büyümenin öz bakım gücüne etkisi incelendi. Gereç ve Yöntem: Çalışma İstanbul’da bulunan bir Şehir hastanesinde 24 Mart- 23 Temmuz 2024 tarihleri arasında kardiyoloji polikliniklerine başvuran 397 hasta ile yürütüldü. Araştırma verileri, Hasta Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri ve Öz Bakım Gücü Ölçeği ile elde edildi. Bulgular: Hastaların bel çevresi ortalaması 103,06±16,93 cm, EF (%) 46,39±12,6, %76,8’i ek kronik hastalık bulunmakta, %74,1’i hipertansiyon hastası, %89,7’sinin bakımına destek olan biri bulunmakta, %51,4’ü fiziksel aktivite yapmakta, %70,3’ü 1 kez kalp krizi geçirmiş, %58,7’sinin son kalp krizi üzerinden 0-6 ay geçmiş ve %59,7’sinin ailesinde kalp krizi geçiren birey bulunmaktadır. Hastaların Benlik Algısında Değişim ortalaması 25,3±16,42, Yaşam Felsefesinde Değişim ortalaması 11,46±7,84, Başkalarıyla İlişkilerde Değişim ortalaması 10,43±8,94, Travma Sonrası Büyüme Envanteri ortalaması 47,2±31,11 ve Öz Bakım Gücü Ölçek ortalaması 101,74±20,75’tir. Travma sonrası büyümenin öz bakım gücü üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen basit doğrusal regresyon analizi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (F=27,886, p<0,001). Travma sonrası büyüme (β=0,257, p<0,01) değişkeninin öz bakım gücü üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Sonuç: Hastaların travma sonrası büyümeleri ile öz bakım güçleri orta düzeyde bulunmuştur. Travma sonrası büyüme arttığında öz bakım gücünün de arttığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Hemşire
• Miyokard İnfarktüsü
• Öz Bakım Gücü
• Travma Sonrası Büyüme.

Posttraumatic Growth and Self-Care Of Patients With Myocardial Infarction: What Doesn’t Kill Will Make Me Stronger?

Abstract

Aim: The study examined the effects of post-traumatic growth on self-care agency in patients who had suffered an MI. Methods: The study was conducted with 397 patients who applied to the Cardiology Clinics of a city hospital in Istanbul between March 24 and July 23, 2024. The data of the study were collected with the Patient Information Form, Post-Traumatic Growth Inventory, and Self-Care Ability Scale. Results: The mean waist circumference of the patients was found to be 103.06±16.93 cm, EF (%) was 46.39±12.6, 76.8% had comorbidities, 74.1% had hypertension, 89.7% had someone who supported their care, 51.4% were doing physical activity, 70.3% had had 1 heart attack, 58.7% had 0-6 months since their last heart attack, and 59.7% had a family member who had a heart attack. The mean change in self-perception of the patients was 25.3±16.42, the mean change in philosophy of life was 11.46±7.84, the mean change in relationships with others was 10.43±8.94, the mean Post-Traumatic Growth Inventory was 47.2±31.11, and the mean self-care agency scale was 101.74±20.75. The simple linear regression analysis that was used to determine the effects of post-traumatic growth on self-care agency was found to be statistically significant (F=27.886, p<0.001). The post-traumatic growth (β=0.257, p<0.01) variable had a positive and significant effect on self-care agency. Conclusion: The post-traumatic growth and self-care abilities of the patients were found to be at moderate levels, and as post-traumatic growth increased, self-care abilities also increased.

Keywords

• Myocardial Infarction
• Nurse
• Post-Traumatic Growth
• Self-Care Agency.

Kaynakça

1. World Health Organization. Cardiovascular diseases. Accessed May 19, 2023. https://www.who.int/health-topics/cardiovascular-diseases#tab=tab_1
2. Türkiye İstatistik Kurumu. Ölüm nedeni istatistikleri, 2019. Accessed May 19, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Olum-ve-Olum-Nedeni-Istatistikleri-2019-33710
3. Dickson VV, Lee CS, Yehle KS, Mola A, Faulkner KM, Riegel B. Psychometric testing of the self-care of coronary heart disease inventory (SC-CHDI). Res Nurs Health. 2017;40(1):15-22. doi:10.1002/nur.21755
4. Duğan Ö, Bektaş H. Koroner arter hastalarında kalp yaşam kalitesi ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışması. Turk J Cardiovasc Nurs. 2020;11(25):71-81.
5. Kaya Yıldırım İ, Dirik G. Kalp krizi sonrası hayata farklı bakmak: Miyokard infarktüsü geçirmiş hastalarda travma sonrası gelişim. Nesne. 2022;10(23):169-188. doi:10.7816/nesne-10-23-10
6. Çimen S. Öldürmeyen acı güçlendirir mi? Travma sonrası büyüme ve kolektivistik başa çıkma stillerinin ilişkisi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Derg. 2020;3(5):158-174.
7. Rahimi R, Heidarzadeh M, Shoaee R. The relationship between posttraumatic growth and social support in patients with myocardial infarction. Can J Cardiovasc Nurs. 2016;26(2):19-24.
8. Magid K, El-Gabalawy R, Maran A, Serber ER. An examination of the association between post-traumatic growth and stress symptomatology in cardiac outpatients. J Clin Psychol Med Settings. 2019;26:271-281. doi:10.1007/s10880-018-9587-2

9. Bluvstein I, Moravchick L, Sheps D, Schreiber S, Bloch M. Posttraumatic growth, posttraumatic stress symptoms and mental health among coronary heart disease survivors. J Clin Psychol Med Settings. 2013;20:164-172. doi:10.1007/s10880-012-9318-z
10. Hosseinigolafshani SZ, Taheri F, Nia HS, Zeabadi SM. Relationship between posttraumatic growth and meaning in life among patients with myocardial infarction. Jundishapur J Chronic Dis Care. 2019;8(3):e91439. doi:10.5812/jjcdc.91439
11. Yıldırım NK, Öztürk S. Kardiyovasküler hastalıklarda güncel psikososyal yaklaşımlar. Kardiyovasküler Hemşirelik Derg. 2016;7(2):60-68.
12. Bucher L, Castellucci D. Nursing management coronary artery disease and acute coronary syndrome. In: Lewis SL, Dirksen SR, Heitkemper MM, Bucher L, Camera IM, eds. Medical Surgical Nursing: Assessment and Management of Clinical Problems. 8th ed. Elsevier Mosby; 2011:760-796.
13. Özer S, Sezgin D. Kalp yetersizliğinde öz bakım. Kalp Yetersizliği Elektronik Haber Bülteni. 2015;7(4):1-4.
14. Bayrak B, Yıldırım G, Oğuz S, Sağaltıcı Ç, Doğanay E, Özdemir F, Enez ÖF. Kalp yetersizliği hastalarında öz bakımı değerlendirme ve etkileyen risk faktörlerin belirlenmesi. Turk J Cardiovasc Nurs. 2019;10(23):114-121.
15. Turan Kavradım S, Sert M, Özer Z. Miyokard infarktüsü geçiren bireylerin ölüm kaygısı ve başa çıkma tutumlarının belirlenmesi. Turk J Cardiovasc Nurs. 2022;13:1-9.
16. Kağan M, Güleç M, Boysan M, Çavuş H. Travma sonrası büyüme envanteri’nin Türkçe versiyonunun normal toplumda hiyerarşik faktör yapısı. TAF Prev Med Bull. 2012;11(5):617-624.
17. Khursheed M., Shahnawaz MG. (2020). Trauma and post-traumatic growth: Spirituality and self-compassion as mediators among parents who lost their young children in a protracted conflict. Journal of religion and health, 59(5), 2623-2637. https://doi.org/10.1007/s10943-020-00980-2.
18. Misurya P, Udgirkar N, Shukla V, Anand PV. Self-Compassion and Post Traumatic Growth: The Mediating Role of Psychological Flexibility. PsyArXiv; 2021. DOI: 10.31234/osf.io/q5fjd.
19. Nahcivan NÖ. Geçerlik ve güvenirlik çalışması: Öz Bakım Gücü Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Hemşirelik Bülteni. 1994;7(33):109-119.
20. Łosiak W, Nikiel J. Posttraumatic growth in patients after myocardial infarction: the role of cognitive coping and experience of life threat. Health Psychol Rep. 2014;2(4):256-262. doi:10.5114/hpr.2014.45961
21. Leung YW, Gravely-Witte S, Macpherson A, Irvine J, Stewart DE, Grace SL. Post-traumatic growth among cardiac outpatients: degree comparison with other chronic illness samples and correlates. J Health Psychol. 2010;15(7):1049-1063. doi:10.1177/1359105310369667
22. Hassani P, Afrasiabifar A, Khoshknab MF, Yaghmaei F. Perceived positive effects of illness following acute myocardial infarction. Int J Nurs Midwifery. 2009;1(1):2-5.
23. Castilla C, Vázquez C. Stress-related symptoms and positive emotions after a myocardial infarction: a longitudinal analysis. Eur J Psychotraumatol. 2011;2:8082. doi:10.3402/ejpt.v2i0.8082
24. Baldacchino D. Myocardial infarction: a turning point in meaning of life. J Relig Health. 2011;50(4):939-953. doi:10.1007/s10943-010-9335-5
25. Dural G, Sarıtaş S. Miyokard infarktüsünde ev tabanlı eğitim ve yaşam kalitesi. Turk J Cardiovasc Nurs. 2017;8(17):86-94.
26. Akay B, Akyol AD. Kronik kalp yetersizliği olan hastalarda tele izlem yönteminin özbakım gücüne olan etkisinin incelenmesi. Türk Kardiyol Dern Kardiyovasküler Hemşirelik Derg. 2014;5(8):75-88.
27. Çelik Ayar M, Mutluay Yayla E. Yaşlı hipertansiyon hastalarında kırılganlık ve öz bakım gücü arasındaki ilişki. Turk J Cardiovasc Nurs. 2024;15(38):121-127. doi:10.5543/khd.2024.37232
28. Ermiş N, Kasar Sayın K, Karaman E, Yıldırım Y. Kronik kalp yetersizliği olan hastalarda öz bakım gücü ve yorgunluk. Turk J Cardiovasc Nurs. 2018;9(20):105-112.
29. Riegel B, Moser DK. Self-care: an update on the state of the science one decade later. J Cardiovasc Nurs. 2018;33(5):404-407. doi:10.1097/JCN.0000000000000517
30. Kim SH, Hwang SY, Shin JH, Lim YH. Self-care and related factors associated with left ventricular systolic function in patients under follow-up after myocardial infarction. Eur J Cardiovasc Nurs. 2021;20(1):5-13. doi:10.1093/eurjcn/zvaa008
31. Erten R, Kocakaya R. Travma sonrası büyüme ve anlam: bir vaka örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniv Sos Bil Enst Derg. 2020;(31):189-204.
32. Kelly G, Morris R, Shetty H. Predictors of post-traumatic growth in stroke survivors. Disabil Rehabil. 2018;40(24):2916-2924. doi:10.1080/09638288.2017.1363300
33. Coşkun T. Miyokard infarktüsü geçiren bireylerin travma sonrası büyüme durumları, deneyimleri ve yaşamlarına etkisi [master’s thesis]. Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2019.
34. Jia X, Cheng L, Yang F, Sun Y. Study on the relationship of post-traumatic growth with self-care efficacy and psychological resilience in patients with breast cancer. J Pract Nurs. 2015;31:2742-2745. doi:10.3760/CMA.J.ISSN.1672-7088.2015.36.003