TÜRKİYE’DE SPOR YAPAN BİREYLERDE KASLI OLMA DÜRTÜSÜ ARAŞTIRMALARI: SİSTEMATİK DERLEME
Öz
Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye’deki spor yapan bireylerde kaslı olma dürtüsü ile ilgili araştırmaların mevcut durumunu ortaya koymak ve gelecek çalışmalar için öneriler geliştirmektir. Bu çalışmada PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta‐Analyses) yönergeleri takip edilerek, Dergi Park ve Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında “spor”, “kas” ve “dürtü” anahtar kelimeleri kullanılarak arama yapılmıştır. 187 makale arasından dahil edilme kriterlerini karşılayan 16 makale değerlendirmeye dahil edilmiştir. Çalışmada içerik analizi yöntemi MAXQDA 2020 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar; Türkçe çalışmaların İngilizce yayınlananlardan daha fazla olduğunu, makalelerin ise tezlerden daha fazla olduğunu göstermiştir. Analiz edilen çalışmalara göre ülkemizde kaslı olma dürtüsü üzerine yapılan tüm çalışmalar, ölçeklerden oluşan anket veri toplama araçlarını kullanmış ve neredeyse tamamı ilişkisel tarama modelini kullanmıştır. Örneklem büyüklükleri 101-300 arasında veya 300’den fazladır. Katılımcıların çoğunluğu spor yapan erkeklerdir. Kaslı olma dürtüsünün seviyesi orta düzeydedir. Kaslı olma dürtüsüyle en güçlü şekilde ilişkili değişkenler demografik değişkenler ve ergojenik destek ürünlerinin kullanımıdır. Diğer değişken ile kaslı olma dürtüsü arasında pozitif bir korelasyon bulunmaktadır. Yaş, eğitim düzeyi ve cinsiyet, kaslı olma dürtüsünü etkileyen faktörler olarak incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Spor yapan birey , Sporcu , Kaslı Olma Dürtüsü , Sistematik Derleme
Kaynakça
- Ahrendt, D. M, (2001). Ergogenic aids: counseling the athlete. American Family Physician, 63(5), 913.
- Aktağ, I., Özcan, G., & Gürer, M. (2025). The exercise dependency and drive for muscularity of individuals who exercise regularly. European Journal of Physical Education and Sport Science, 12(1).
- Albakır, S. (2023). Genç yetişkin erkeklerde kaslı olma dürtüsü ve islevsel olmayan yeme davranışları ile ilişkili faktörlerin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, TOBB ETÜ Üniversitesi].
- Apaydın, M.B., Bahadır, Z. & Hançer, H.M. (2023). Examination of fitness members drive to be muscular according to demographic characteristics. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-9.
- Aşçı H. (2014), Does Physical activity/Exercise make women good?, International Gender and Sport Symposium, Abstract Book, Ankara.
- Ata, Z.D. (2021). Kaslı olma dürtüsünün spora gelme sıklığı ve yaş grubu açısından incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 123, 468-474.
- Atılgan, D., Öztürk O. & Eroğlu, H. (2023). Examination of Athletes’ Attitudes Towards Being Muscular According to Some Demographic Variables: A Sample of Cycling and Athletics Branches, Anatolia Sport Research, 4(2), 7-14.
- Ayaz, S. (2008). Stomalı bireylerde beden imajı ve benlik saygısı. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 28(2), 154-159.
- Baybek, H., ve Yavuz, S. (2005). Muğla üniversitesi öğrencilerinin benlik saygılarının incelenmesi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 73-95.
- Boz, E., Sert, T., Aksoy, Ö. F. & Demirbaş, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin kas görünüm memnuniyet düzeyleri ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-16.