RESEARCH ON THE DRIVE FOR MUSCULARITY AMONG INDIVIDUALS ENGAGED IN SPORTS IN TÜRKIYE: A SYSTEMATIC REVIEW

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 204 - 221, 26.12.2025

Abdullah Bozdoğan , Vahit Ciriş

https://doi.org/10.71416/jhss.1761534

Öz

The aim of this systematic review is to present the current state of research on the drive for muscularity in individuals engaged in sports in Turkey and to develop recommendations for future studies. Following PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta‐Analyses) guidelines, the DergiPark and National Thesis Center databases were searched using the keywords “sport”, “muscle” and “drive”. Among 187 articles, 16 articles that met the inclusion criteria were included in the evaluation. Analyses were performed using MAXQDA 2020 software. The findings showed that there were more studies published in Turkish than in English, and that there were more articles than theses. According to the analyzed studies, all studies on the drive to be muscular conducted in our country used the survey-based data collection instruments consisting of scales, almost all used a correlational survey model. The sample sizes were 101-300 or greater than 300. The majority of participants were men who do sports. The level of the drive to be muscular was moderate. The variables most strongly associated with the drive to be muscular were demographic variables and the use of ergogenic support products. There was a positive correlation between the other variable and the drive to be muscular. Age, education level and gender were examined as factors influencing the drive to be muscular.

Anahtar Kelimeler

Individual engaged in sports , Athlete , Drive to be muscular , Systematic review

Proje Numarası

Proje numarası bulunmamaktadır.

TÜRKİYE’DE SPOR YAPAN BİREYLERDE KASLI OLMA DÜRTÜSÜ ARAŞTIRMALARI: SİSTEMATİK DERLEME

Öz

Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye’deki spor yapan bireylerde kaslı olma dürtüsü ile ilgili araştırmaların mevcut durumunu ortaya koymak ve gelecek çalışmalar için öneriler geliştirmektir. Bu çalışmada PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta‐Analyses) yönergeleri takip edilerek, Dergi Park ve Ulusal Tez Merkezi veri tabanlarında “spor”, “kas” ve “dürtü” anahtar kelimeleri kullanılarak arama yapılmıştır. 187 makale arasından dahil edilme kriterlerini karşılayan 16 makale değerlendirmeye dahil edilmiştir. Çalışmada içerik analizi yöntemi MAXQDA 2020 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar; Türkçe çalışmaların İngilizce yayınlananlardan daha fazla olduğunu, makalelerin ise tezlerden daha fazla olduğunu göstermiştir. Analiz edilen çalışmalara göre ülkemizde kaslı olma dürtüsü üzerine yapılan tüm çalışmalar, ölçeklerden oluşan anket veri toplama araçlarını kullanmış ve neredeyse tamamı ilişkisel tarama modelini kullanmıştır. Örneklem büyüklükleri 101-300 arasında veya 300’den fazladır. Katılımcıların çoğunluğu spor yapan erkeklerdir. Kaslı olma dürtüsünün seviyesi orta düzeydedir. Kaslı olma dürtüsüyle en güçlü şekilde ilişkili değişkenler demografik değişkenler ve ergojenik destek ürünlerinin kullanımıdır. Diğer değişken ile kaslı olma dürtüsü arasında pozitif bir korelasyon bulunmaktadır. Yaş, eğitim düzeyi ve cinsiyet, kaslı olma dürtüsünü etkileyen faktörler olarak incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Spor yapan birey , Sporcu , Kaslı Olma Dürtüsü , Sistematik Derleme

Etik Beyan

ETİK BEYAN GEREKMEMEKTEDİR.

Destekleyen Kurum

Çalışmayı destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Proje numarası bulunmamaktadır.

Kaynakça

• Ahrendt, D. M, (2001). Ergogenic aids: counseling the athlete. American Family Physician, 63(5), 913.
• Aktağ, I., Özcan, G., & Gürer, M. (2025). The exercise dependency and drive for muscularity of individuals who exercise regularly. European Journal of Physical Education and Sport Science, 12(1).
• Albakır, S. (2023). Genç yetişkin erkeklerde kaslı olma dürtüsü ve islevsel olmayan yeme davranışları ile ilişkili faktörlerin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, TOBB ETÜ Üniversitesi].
• Apaydın, M.B., Bahadır, Z. & Hançer, H.M. (2023). Examination of fitness members drive to be muscular according to demographic characteristics. Spor, Sağlık ve Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 1-9.
• Aşçı H. (2014), Does Physical activity/Exercise make women good?, International Gender and Sport Symposium, Abstract Book, Ankara.
• Ata, Z.D. (2021). Kaslı olma dürtüsünün spora gelme sıklığı ve yaş grubu açısından incelenmesi. The Journal of Academic Social Science, 123, 468-474.
• Atılgan, D., Öztürk O. & Eroğlu, H. (2023). Examination of Athletes’ Attitudes Towards Being Muscular According to Some Demographic Variables: A Sample of Cycling and Athletics Branches, Anatolia Sport Research, 4(2), 7-14.
• Ayaz, S. (2008). Stomalı bireylerde beden imajı ve benlik saygısı. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 28(2), 154-159.
• Baybek, H., ve Yavuz, S. (2005). Muğla üniversitesi öğrencilerinin benlik saygılarının incelenmesi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 73-95.
• Boz, E., Sert, T., Aksoy, Ö. F. & Demirbaş, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin kas görünüm memnuniyet düzeyleri ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dede Korkut Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-16.
• Çığ, T. (2023). Vücut geliştirme sporu yapan erkek sporcularin kaslı olma dürtüsü ve ergojenik destek ürünleri kullanımının incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Yozgat Bozok Üniversitesi].
• Dakanalis, A., Timko, A., Madeddu, F., Volpato, C., Clerici, M., Riva, G. & Zanetti, A.M. (2015). Are the male body dissatisfaction and drive for muscularity scales reliable and valid instruments? Journal of Health Psychology, 20(1), 48-59.
• Dünya Sağlık Örgütü. (2022). Sağlık. https://www.who.int/
• Hamurcu, P. (2023). The relationship of body perception, eating and exercise dependence among university students who have regular exercise: descriptive research. Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 131-41. 
• Karaçam, Z. (2013). Sistematik derleme metodolojisi: Sistematik derleme hazırlamak için bir rehber. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 26-33.
• Karazsia B.T., Murnen S.K., & Tylka T.L. (2017). Is body dissatisfaction changing across time? A cross-temporal meta-analysis. Psychological bulletin, 143(3), 293–320.
• Katra, H. Günar, B. B. Korkmaz, N., & Özçelik, O. (2022). Vücut geliştirme egzersizi yapan erkeklerin ergojenik yardımcı kullanma durumlarına göre Drive for Muscularity düzeylerinin incelenmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 27(1), 57-68.
• Koparan, Ş., Öztürk, F., & Korkmaz, N.H. (2010). Beden eğitimi öğretmenlerinin özyeterlik algısı ve sosyal fizik kaygı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Bursa Örneği). E-Journal of New World Sciences Academy, Sports Sciences, 5(4), 286-293.
• Kul, M., Türkmen, M., Öktem, T., Şipal, O., Aksoy, Ö. F., & Akova, A. (2021). 12 Haftalık halter antrenmanının sedanter bireylerin bazı parametrelerine etkisinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 154-170.
• Moher, D., Liberati, A., Tetzlaff, J., Altman, D. G., The PRISMA Group (2009). Preferred reporting items for systematic reviews and metaanalyses: The PRISMA Statement. PLoS Med, 6(7): e1000097.
• Mosley,2009, P. E. (2009). Bigorexia: Bodybuilding and muscle dysmorphia. European Eating Disorders Review, 17(3), 191-198.
• Murnen, S. K., and Don, B. P. (2012). Body image and gender roles. In T. F. Cash (Ed.), Encyclopedia of body image and human appearance. (pp. 128-134). San Diego, CA: Elsevier Academic Press.
• Önen, C., Sandıkçı, M B. & Sandıkçı, D B. (2024). The relationship between healthy lifestyle behaviors of Male University students and the drive for muscularity. Journal of History School, 68, 49-61.
• Özçelik, O. (2023). Fitness egzersizi yapan erkek bireylerin kaslı olma dürtüsü ve fiziksel benlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi].
• Özgen, İ. (2022). Erkek sporcularda kaslılık dürtüsünün benlik saygısını belirleyici rolünün incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi].
• Selvi, K. & Bozo, O. (2019). Turkish adaptation of the drive for muscularity scale: A validity and reliability study. Nesne Journal of Psychology, 7(14), 68–82.
• Tepegöz, S. (2023). Spor merkezlerindeki egzersiz katılımcılarının kaslılık dürtüsü ve görünüme yönelik sosyokültürel tutumlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. [Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi].
• Yarar, H., Fidan, M., Karahan-Yılmaz, S., Eskici, G., & Saraç, O. E. (2022). Sporcularda kaslı olma dürtüsü ve besinsel ergojenik destek ürünleri kullanımının değerlendirilmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 162-173. 
• Yarar, H., Fidan, M., Karahan Yılmaz, S., Saraç, O. E., vd. (2023). Sporcularda kaslı olma dürtüsü ve yeme tutumu ile ilişkisinin değerlendirilmesi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(1), 204-214.