Araştırma Makalesi

Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Cilt: 7 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Öz

Günümüzde farklı veri setleri (su kalitesi, akım, yağış, sıcaklık vb.) ile eğilimlerin tespit edilmesi için pek çok yöntem mevcuttur. Bu çalışmada trend analizi çalışmalarında yaygın bir şekilde kullanılan Mann-Kendall (MK) test istatistiği ile Spearman Rho test istatistiği ve son yıllarda popüler hale gelmiş olan Şen’in yenilikçi trend yöntemi (ITA), Yenilikçi eğilim çözümlemesi için geliştirilmiş görselleştirme (IV-ITA) yöntemlerinin performansları karşılaştırılmıştır. Bu amaçla Akdeniz Bölgesi’nde yer alan Ceyhan Nehri’ne ait 20-06-00-001 numaralı istasyonundan alınan 1986-2013 su yıllarına ait yıllık ortalama ve mevsimlik ortalama 8 adet su kalitesi parametresi kullanılmıştır. Öncelikle her bir parametrenin değerleri YSKYY’nde verilen su kalite değerleriyle karşılaştırılmış ve her bir parametreye göre su kalitesi sınıfları belirlenmiştir. Daha sonra her mevsim kendi içinde ve yıllık ortalama değerlerin trendleri karşılaştırılmıştır. Bu nedenle 5 farklı trend testinin karşılaştırılması yapılmıştır. Ancak sırasıyla yapılmış olan homojenlik ve otoregresif korelasyon testi işlemlerine göre hem %95 güven aralığında homojen olmayan hem de korelasyon değeri 0.30’un üzerinde kalan bazı veriler kıyaslamada kullanılmamıştır. Makalede elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde farklı analizlerin birlikte yapılarak kullanılması testlerdeki yanılma payını azaltacağı kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, R. (2024). Evaluation of susurluk basin flows using trend analysis methods. Firat University Journal of Experimental and Computational Engineering, 3(1), 65-74.
  2. Aditya, F., Gusmayanti, E., & Sudrajat, J. (2021). Rainfall trend analysis using Mann-Kendall and Sen’s slope estimator test in West Kalimantan. In IOP conference series: earth and environmental science, 893(1), 012006.
  3. Ahmad, I., Tang, D., Wang, T., Wang, M., & Wagan, B. (2015). Precipitation Trends over Time Using Mann‐Kendall and Spearman’s rho Tests in Swat River Basin, Pakistan. Advances in Meteorology, 2015(1), 431860.
  4. Akkoyunlu, A., & Akiner, M. (2012). Pollution evaluation in streams using water quality indices: A case study from Turkey's Sapanca Lake Basin. Ecological Indicators, 18, 501-511.
  5. Aksakal, A., & Gündoğay, A. (2022). Determınatıon Of Column Curvature Ductılıty By Multıple Regressıon Analysıs. In Ist-International Congress on Modern Sciences Tashkent, Uzbekistan, 395, 403.
  6. Albek, E. (2002). Stical Analysis of Water Quality Trends: An Application to the Porsuk Stream.
  7. Ashraf, M., Ahmad, I., Khan, N., Zhang, F., Bilal, A., & Guo, J. (2021). Streamflow variations in monthly, seasonal, annual and extreme values using Mann-Kendall, Spearmen’s Rho and innovative trend analysis. Water Resources Management, 35, 243-261.
  8. Brown, R., McClelland, N., Deininger, R., & Tozer, R. (1970). A water quality index-do we dare. Water and sewage works, 117(10).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları ve Su Yapıları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

18 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Acar, R. (2025). Su Kalitesi Parametreleri için Mann-Kendall ve Yenilikçi Trend Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, 7(1), 11-27. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1521101