Araştırma Makalesi

AASHTO-93 ile AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemlerinin Ülkemiz Koşullarında Karşılaştırılması ve Ekonomik Analizi: Adana İli Örneği

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

AASHTO-93 ile AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemlerinin Ülkemiz Koşullarında Karşılaştırılması ve Ekonomik Analizi: Adana İli Örneği

Öz

Ülkemizde halihazırda AASHTO-93 tasarım yöntemine dayanan Karayolu Esnek Üstyapılar Projelendirme Rehberi kullanılarak esnek üstyapı tasarımı gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada öncelikle, 3 farklı yol sınıfı, trafik ve zemin (toplam 3x3x3=27 farklı senaryo) için Karayolları Esnek Üstyapı Projelendirme Rehberi kullanılarak aşınma, binder ve bitümlü temel tabaka kalınlıkları belirlenmiştir. Daha sonra ise bu 27 farklı tasarım senaryosu için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nden Adana ili saatlik iklim verileri temin edilmiş, bu iklim verileri ve diğer tasarım parametreleri kullanılarak AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemi ile performans analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler sonucu AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemi kullanılarak en uygun ve ekonomik kaplama kalınlıkları belirlenmiş ve değişen kalınlıkların yol maliyetine etkisi irdelenmiştir. Yapılan bu analizler doğrultusunda AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemi performans analizleri sonucu bazı tasarım senaryoları için bazı performans parametrelerinin yol tasarım ömrü sonunda ilgili sınır değeri sağlayamadığı, dolayısıyla da Karayolları Esnek Üstyapı Projelendirme Rehberi baz alınarak hesaplanan tabaka kalınlıklarının bu senaryolar için yeterli olmadığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma kapsamında, karayolu üstyapıları tasarımında yeni bir yöntem olan AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yönteminin ülkemiz koşullarında uygulanabilirliği test edilmiş ve bu yöntemin kullanımına yönelik atılabilecek adımlarla ilgili pratik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazarlar tüm etik standartlara uyduklarını beyan ederler.

Teşekkür

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne iklim verilerini sağladıklarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. AASHTO (1993). American Association of State Highwat and Transportation Officials (AASHTO). Guide for Design of Pavement Structures, Washington, D.C.
  2. AASHTO (2024). AASHTOWare Pavement ME Design - Climatic Data. (n.d.). Retrieved March 28, 2024, from https://medesign.com/MEDesign/ClimaticData.html?AspxAutoDetectCookieSupport=1
  3. Aguib, A. A. (2021). Flexible pavement design AASHTO 1993 versus mechanistic-empirical pavement design.
  4. Armağan, K. (2019). Karayolunun AASHTO metoduna göre tasarımı ve Türkiye kalibrasyonu.
  5. Avar, E. (2024). AASHTO-93 ile AASHTOWare mekanistik-ampirik üstyapı tasarım yöntemlerinin ülkemiz koşullarında karşılaştırılması ve ekonomik analizi (Master's thesis, Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi).
  6. Bağdatlı, M. (2010). Esnek üst yapı kaplamalarındaki hasar özelliklerinin bakım maliyetleri üzerine etkisi (Master's thesis, Namık Kemal Üniversitesi).
  7. Bağdatlı, M. E. C., & Yıldırım, M. Ş. (2017). Karayolu üstyapılarındaki bozulmaların bakım maliyetlerine etkisi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 6(1), 102-111. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.304473
  8. Baus, R. L., & Stires, N. R. (2010). Mechanistic-empirical pavement design guide implementation (No. FHWA-SC-10-01). University of South Carolina. Dept. of Civil & Environmental Engineering.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ulaşım ve Trafik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ekim 2025

Kabul Tarihi

27 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Avar, E., & Kaya, O. (2025). AASHTO-93 ile AASHTOWare Mekanistik-Ampirik Üstyapı Tasarım Yöntemlerinin Ülkemiz Koşullarında Karşılaştırılması ve Ekonomik Analizi: Adana İli Örneği. Journal of Innovations in Civil Engineering and Technology, 7(2), 225-249. https://doi.org/10.60093/jiciviltech.1804178

Cited By