Eğitici Çizgi Romanlara İlişkin Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Bakış Açıları / Perspectives of Social Studies Teachers on Educational Comics

Öz

Eğitim kurumlarında verilen eğitim-öğretim faaliyetlerinin daha etkili bir şekilde yürütülmesine olanak sağlayan birçok farklı etkenden bahsedilebilir. Ancak son yıllarda özellikle öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal öğrenmeleri üzerinde olumlu katkılar sağlayan bir tür olan eğitici çizgi romanların ders sürecinde kullanılmasının ne gibi sonuçlar doğuruacağı daha ayrıntılı bir şekilde incelenmelidir. Bundan dolayı yapılan bu araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin eğitici çizgi romanlara ilişkin bakış açıları incelenmiştir. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Hatay il merkezinde görev yapan 15 sosyal bilgiler öğretmeni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tekniği göz önünde bulundurularak tasarlanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşme formunda yer alan sorulara vermiş oldukları cevaplar içerik analizi tekniği göz önünde bulundurularakanaliz edilmiştir. Çalışma kapsamında ulaşılan bulgular neticesinde şu sonuçlar elde edilmiştir: Eğitici çizgi romanların bilginin eğlenceli bir şekilde okuyucuya verilmesine olanak sağlaması, bilgiyi kısa ve net bir şekilde okuyucuya sunması, dersten sıkılmayı engellemesi, merak duygusunu tetiklemesi, ve konu/kazanım/değer unsurlarını kısa ve net bir şekilde ele almasına olanak sağlayan unsurlar ulduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal bilgiler,
• sosyal bilgiler öğretmeni,
• eğitici çizgi roman

Perspectives of Social Studies Teachers on Educational Comics

Öz

Many different factors can be mentioned that enable the educational activities given in educational institutions to be carried out more effectively. However, in recent years, the use of educational comics, which is a genre that makes positive contributions to students' cognitive and affective learning, should be examined in more detail. Therefore, in this study, the perspectives of social studies teachers on educational comics were examined. The research was carried out on 15 social studies teachers working in the city center of Hatay in the 2021-2022 academic year. The research was designed in the case study technique, one of the qualitative research methods. The answers given by the social studies teachers to the questions in the interview form were analyzed by the content analysis technique. The findings reached within the scope of the study, those have been determined that educational comics allow the information to be given to the reader in an entertaining way, present the information to the reader in a short and clear way, prevent boredom from the lesson, trigger the sense of curiosity, and briefly and clearly explain the subject / outcome / value elements. there are elements that allow it to be addressed.

Anahtar Kelimeler

• Social Studies
• social studies teacher
• educational comics

Kaynakça

1. Akkaya, A. (2013). A different activity in grammar learning in Turkish course: Educational comic strips. International Journal of Academic Research, 5(5), 118-123.
2. Akkoyunlu, B. (1993). Bilgi Teknolojisi ve Eğitim. Eğitimde Bilgi Teknolojileri Seminer Notları. Ankara: MEB, Bilgisayar Hizmetleri Genel Müdürlüğü, EBİT Daire Başkanlığı Yayınları.
3. Alsaç, Ü. (1994). Türkiye’de karikatür, çizgi roman ve çizgi film. İstanbul: İletişim.
4. Avcı Yücel, Ü., & Ergün, E. (2015). Öğretim materyallerinin hazırlanması ve seçimi. E. Cabi (Ed.), Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı içinde (ss. 49-71). Ankara: Pegem Akademi.
5. Best, J. W., ve Kahn, J. V. (2017). Eğitimde araştirma yöntemleri. (M. Durmuşçelebi, Çev.),(O. Köksal, Ed.). Konya: Dizgi Ofset.
6. Cary, S. (2004). Going graphic: Comics at work in the multilingual classroom. Portsmouth, NH: Heinemann.
7. Cihan, N. (2014). Eğitsel araç olarak çizgi romanın ilköğretim 8. sınıf Türkçe ders konularına uyarlanması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(3), 313-321.
8. Çelik, K., ve İlhan, G.O. (2021). Çocuk haklarına yönelik eğitici çizgi roman:‘’Sadece Biriyim’’. Türkiye Eğitim Dergisi, 6(1), 262-279.

9. Dewey, J. (1916). Democracy and Education: an Introduction to the Philosophy of Education. New York: Macmillan.
10. Freeman, D. ve Freeman, Y. (2000). Teaching reading in multilingual classrooms. Portsmouth, NH: Heinemann.
11. Genç, S. Z. ve Eryaman, M. Y. (2008). Değişen değerler ve yeni eğitim paradigması. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 89-102.
12. Horn, M. (1976) The World Encyclopedia of Comics. New York: Chelsea House Publications.
13. Hutchinson, K. H. (1949). An experiment in the use of comics as instructional material. Journal of Educational Sociology, 23(4), 236-245.
14. Inge, M. T. (1997). Çizgi romanlar. Sanat Dünyamız, 64.
15. İlhan, G. O. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde çizgi romanların kullanımı (Yayımlanmamış doktora tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
16. Khoii, R. ve Forouzesh, Z. (2010). Using comic strips with reading texts: Are we making a mistake?. Literacy Information and Computer Education Journal, 1(3), 168-177.
17. Marston, W. M. (1943). Why 100,000,000 Americans read comics. The American Scholar, 13(1), 35–44.
18. Meb. (2005). Milli eğitim bakanlığı 4. ve 5. sınıf sosyal bilgiler programı. Ankara: MEB Yayınları.
19. Megawati, F. ve Anugerahwati, M. (2012). Comic strips: A study on the teaching of writing narrative texts to Indonesian EFL students. TEFLIN Journal, 23(2), 183-205.
20. Meriç, A. (2013). The effect of comic strips on EFL reading comprehension. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 4(1), 54-64.
21. Olson, J. C. (2008). The comic strip as a medium for promoting science literacy. Northridge: California State University Press.
22. Özdemir, E. (2017). Humor in elementary science: Development and evaluation of comic strips about sound. International Electronic Journal of Elementary Education, 9(4), 837-850.
23. Parsons, J. & Smith, K. (1993). Using Comic Books To Teach. Retrieved from ERIC Databese. ERIC Document ED363892.
24. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. (2. Edition), London: Sage Publications.
25. Platin, A. (1985). Tek resimden dizi resme geçiş. Gösteri, 61.
26. Pustz, M. (2012). Comic Books and American Cultural History. New York: Continuum International Publishing Group
27. Şnetürk, M. (2020). Sosyal bilgiler dersinde eğitici çizgi roman ve eğitici çizgi film kullanımının öğrencilerin, tutum, motivasyon ve akademik başarılarına etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
28. Ünal, O. & Demirkaya, H. (2019). A semi-experimental study on the use of educational comics in social studies. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 40, 92-108.
29. Topkaya, Y. (2014). Vatandaşlık ve demokrasi eğitimi dersinde eğitici çizgi roman kullanımının bilişsel ve duyuşsal öğrenmelere etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
30. Topkaya, Y. (2016a). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin değer aktarım yaklaşımları hakkındaki görüşlerine ait nitel bir çalışma. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1) , 637-652.
31. Topkaya, Y. (2016b). Doğal çevreye duyarlılık değerinin aktarılmasında kavram karikatürleri ile eğitici çizgi romanların etkililiğinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 259-272.
32. Topkaya, Y. (2016c). The impact of instructional comics on the cognitive and affective learning about environmental problems. Education and Science, 41(187), 199-219.
33. Topkaya, Y. ve Yılar, B. (2015). Analysis student views related to educative comics. Route Educational and Social Science Journal, 2(3), 106-117.
34. Topkaya, Y., & Şimşek, U. (2016). The effect of educational comics on the academic achievement and attitude towards earthquake. International Online Journal of Educational Sciences, 8(3), 46-54.
35. Topkaya, Y., ve Doğan, Y. (2020). 7. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersindeki “Çevre Sorunları ve Çevreyle İlgili Örgütler” Konularının Öğretilmesinde Eğitici Çizgi Romanların Etkisi: Karma Bir Araştırma. Eğitim ve Bilim, 45(201), 167-188.
36. Tuncer, N. (1993). Çizgi Roman ve Çocuk. İstanbul; Çocuk Vakfı Yayınları.
37. Yıldır, E. (1994). Batı'da çizgi-roman. Töre Aylık Fikir ve Sanat Dergisi, 152, 7-12.
38. Yıldırım, E. (2016). Sınıf öğretmeni adaylarının eğitici çizgi roman hakkındaki görüşlerinin incelenmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 6(11) , 52-70 .
39. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.