Hazırlık Sınıfında ve Birinci Sınıfta Öğrenim Gören Üniversite Öğrencilerinin Okul İklimi Algılarının İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 20, 281 - 300, 30.04.2025

Hasan Şahin Yildirim , Mehmet Korkmaz

https://doi.org/10.57135/jier.1633023

Öz

Bu araştırmada, yabancı dil hazırlık sınıfında ve birinci sınıfta öğrenim gören öğrencilerin öğrenim gördükleri üniversite okul iklimine ilişkin algılarının ne düzeyde olduğunun tespit edilmesi ve bu öğrencilerin okul iklimi algılarına etki eden çeşitli demografik değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun için Tunceli ili Munzur Üniversitesinde öğrenim gören 327 üniversite öğrencisine 5 dereceli likert tipinde ölçek uygulanmıştır. Araştırmada “Üniversite Okul İklimi Ölçeği” ve “Kişisel Bilgi Formu” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerinde SPSS 27.00 ve Lisrel 8.8 programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, betimsel istatistiklerde frekans ve yüzde analizi, ikili gruplarda t-testi, çoklu gruplarda one-way-anova testi ve gruplar arası farkı tespit etmek için Tukey testi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların üniversite okul iklimi algılarının iletişim boyutunda yüksek düzeyde iken öğrenme ortamı ile okula bağlılık boyutlarında ise orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Katılımcıların üniversite okul iklimine ilişkin algıları cinsiyet, annenin eğitim düzeyi, babanın eğitim düzeyi, sahip olunan kardeş sayısı ve ikamet edilen yer değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermekte iken ailenin ortalama gelir seviyesi ve yaş değişkeni bakımından anlamlı fark göstermediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Okul iklimi , Üniversite , Üniversite Öğrencileri

Investigation of School Climate Perceptions of Foreign Language Preparatory Class and First Grade Students

Öz

This study aimed to determine the level of perceptions of students studying in foreign language preparatory classes and first-year students regarding the university school climate where they study and to examine various demographic variables that affect these students' perceptions of school climate. For this purpose, a 5-point Likert-type scale was applied to 327 university students studying at Munzur University in Tunceli. In the study, “University School Climate Scale” and “Personal Information Form” were used as data collection tools. SPSS 27.00 and Lisrel 8.8 programs were used in the validity and reliability analyses of the scale. Within the scope of the research, frequency and percentage analysis, t-test in paired groups, one-way anova test in multiple groups, and Tukey test were used to determine the difference between groups. According to the research findings, it was determined that the participants' perceptions of university school climate were high in the communication dimension and moderate in the learning environment and school attachment dimensions. While the participants' perceptions of the university school climate showed significant differences according to the variables of gender, mother's education level, father's education level, number of siblings, and place of residence, it was found that there was no significant difference in terms of the family's average income and age.

Anahtar Kelimeler

School climate , University , University Students

Kaynakça

• Akpulat, N. A., Üzümcü, T. P., & Alyakut, Ö. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Okul İklimine Yönelik Algıları. Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (8), 75-85. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cutsad/issue/71091/1121549 adresinden erişilmiştir.
• Aldridge, J. M., & Blackstock, M. J. (2024). Assessing students’ perceptions of school climate in primary schools. Learning Environments Research, 1-24. https://doi.org/10.1007/s10984-024-09492-2
• Allen, K. A., Slaten, C. D., Arslan, G., Roffey, S., Craig, H., & Vella-Brodrick, D. A. (2021). School belonging: The importance of student and teacher relationships. In The Palgrave handbook of positive education (pp. 525-550). Cham: Springer International Publishing. https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/50022/978-3-030-64537-3.pdf?sequence=1#page=541 adresinden erişilmiştir.
• Altuntaş, B., Demirdağ, S., & Ertem, H. Y. (2020). Veli algılarına okul yöneticilerinin yönetim becerileri ile okul iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 254-269. https://dergipark.org.tr/en/pub/egitim/issue/54643/743279 sayfasından erişilmiştir.
• Argon, T., & Kösterelioğlu, M. A. (2009). Üniversite öğrencilerinin üniversite yaşam kalitesi ve fakülte kültürüne ilişkin algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(30), 43-61. https://dergipark.org.tr/en/pub/esosder/issue/6144/82461 adresinden erişilmiştir.
• Arslan, A. (2019). Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerileri ve öz-yeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ondokuz Mayis University Journal of Education Faculty, 38(1), 146-173.
• Aslan, G. (2017). Öğrencilerin temel eğitimden ortaöğretime geçiş (TEOG) sınav başarılarının belirleyicileri: Okul dışı değişkenlere ilişkin bir analiz. Eğitim ve Bilim, 42(190). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2017.6371
• Atik, G., & Güneri, O. Y. (2016). Ortaokul öğrencileri için okul iklimi ölçeği: Türkçe formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 15(1). https://doi.org/10.17051/io.2016.42123
• Baker, K. A. (2003). Organizational communication. Management Benchmark Study. http://wachum.com/eBook/1065106/commutheory3.pdf adresinden erişilmiştir.
• Berkowitz, R. (2022). School matters: The contribution of positive school climate to equal educational opportunities among ethnocultural minority students. Youth & Society, 54(3), 372-396. https://doi.org/10.1177/0044118X20970235
• Berkowitz, R., Moore, H., Astor, R. A., & Benbenishty, R. (2017). A research synthesis of the associations between socioeconomic background, inequality, school climate, and academic achievement. Review of educational research, 87(2), 425-469. https://doi.org/10.3102/0034654316669821
• Bingöl, G., & Demir, A. (2011). Amasya sağlık yüksekokulu öğrencilerinin iletişim becerileri. Göztepe Tıp Dergisi, 26(4), 152-159.
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri (5. bs.). Ankara: Pegem Akademi, 109.
• Cayubit, R. F. O. (2022). Why learning environment matters? An analysis on how the learning environment influences the academic motivation, learning strategies and engagement of college students. Learning Environments Research, 25(2), 581-599. https://link.springer.com/article/10.1007/s10984-021-09382-x adresinden erişilmiştir.
• Christensen, L. T., & Cornelissen, J. (2013). Bridging corporate and organizational communication: Review, development and a look to the future. Organisationskommunikation und public relations: Forschungsparadigmen und neue perspektiven, 43-72. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-531-18961-1_3 adresinden erişilmiştir.
• Chung, G., Phillips, J., Jensen, T. M., & Lanier, P. (2020). Parental involvement and adolescents’ academic achievement: Latent profiles of mother and father warmth as a moderating influence. Family process, 59(2), 772-788. https://doi.org/10.1111/famp.12450
• Comer, J. P. (2020). Commentary: relationships, developmental contexts, and the school development program. Applied Developmental Science, 24(1), 43-47.
• Çelik, H., Terzi, A.R., & Gültekin, (2017). Üniversite öğrencilerinin akademik motivasyonlari ve okul iklimi ilişkisi. The Journal of Academic Social Science, 48(48), 422-434. https://doi.org/10.16992/ASOS.12434
• Çulcuoğlu, T., & Şentürk, H. E. (2021). Spor bilimleri öğrencilerinin okul iklimi algılarını yordayan faktörlerin incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(3), 176-190. https://doi.org/10.33689/spormetre.898872
• Dang, V. H., Nguyen, L. T., & Pham, H. T. (2024). The mediating role of self-efficacy and stress on school climate and teachers’ job satisfaction linkages. Journal of General Management, 03063070241280432. https://doi.org/10.1177/03063070241280432
• Darling-Hammond, L., & DePaoli, J. (2020). Why school climate matters and what can be done to improve it. State Education Standard, 20(2), 7. https://eric.ed.gov/?id=EJ1257654 sayfasından erişilmiştir.
• Doğan, S. (2012). Lise öğrencilerinin okul iklimi algıları. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (10), 55-92. https://doi.org/10.14520/adyusbd.286
• Erarslan, B. (2018). Eğitim fakültesi öğrencilerinin okul iklimi algıları (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
• Eugene, D. R. (2020). A multilevel model for examining perceptions of school climate, socioeconomic status, and academic achievement for secondary school students. Journal of Education for Students Placed at Risk (JESPAR), 25(1), 79-99. https://doi.org/10.1080/10824669.2019.1670067
• Grazia, V., & Molinari, L. (2021). School climate multidimensionality and measurement: A systematic literature review. Research Papers in Education, 36(5), 561-587. https://doi.org/10.1080/02671522.2019.1697735
• Guo, J. P., Yang, L. Y., Zhang, J., & Gan, Y. J. (2022). Academic self-concept, perceptions of the learning environment, engagement, and learning outcomes of university students: relationships and causal ordering. Higher Education, 1-20. https://link.springer.com/article/10.1007/s10734-021-00705-8 adresinden erişilmiştir.
• Halpin, A., & Croft, D. (1963). The organizational climate of schools. Chicago: The University of Chicago. Midwest Administration Center. https://www.jstor.org/stable/3443272 adresinden erişilmiştir.
• Hopson, L. M., & Lee, E. (2011). Mitigating the effect of family poverty on academic and behavioral outcomes: The role of school climate in middle and high school. Children and youth services review, 33(11), 2221-2229. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2011.07.006
• Hoy, W. K., Miskel, C. G., & Turan, S. (2010). Educational administration: eğitim yönetimi; teori, araştırma ve uygulama; theory, research and practice. Nobel.
• Hu, Y. H., Asistido, R. L., & Villanueva, M. J. O. (2021). Influencing Variables and Implications in the Teacher-Student Relationships. European Journal of Educational Research, 10(3), 1317-1327. https://doi.org/10.12973/eu-jer.10.3.1317
• Jia, Y., Way, N., Ling, G., Yoshikawa, H., Chen, X., Hughes, D., ... & Lu, Z. (2009). The influence of student perceptions of school climate on socioemotional and academic adjustment: A comparison of Chinese and American adolescents. Child development, 80(5), 1514-1530. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2009.01348.x
• Kacur, M., & Atak, M. (2011). Üniversite öğrencilerinin sorun alanları ve sorunlarla başetme yolları: Erciyes Üniversitesi örneği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(31), 273-297. https://dergipark.org.tr/en/pub/erusosbilder/issue/23765/253325 adresinden erişilmiştir.
• Kahya, V., & Ceylan, E. (2017). Sosyal zekânın iletişim becerileri üzerine etkisi: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 436-442.
• Karabulut, E. (2014). Örgütsel iletişim ve duygusal zeka ilişkisi: Bir uygulama (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
• Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel yayın dağıtım. Kline, P. (2013). Handbook of psychological testing. Routledge.
• Konishi, C., Wong, T. K., Persram, R. J., Vargas-Madriz, L. F., & Liu, X. (2022). Reconstructing the concept of school climate. Educational Research, 64(2), 159-175. https://doi.org/10.1080/00131881.2022.2056495
• Korkmaz, M. (2011). İlköğretim okullarında örgütsel iklim ve örgüt sağlığının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisi. Kuram ve uygulamada eğitim yönetimi, 1(1), 117-139. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kuey/issue/10329/126621 adresinden erişilmiştir.
• Küsmez, B., & Yeşilkayalı, E. (2020). Ortaokul öğrencilerinin saldırganlık eğilimleri ile okul iklimi algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies-Social Sciences. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.40238
• Kwong, D., & Davis, J. R. (2015). School Climate for Academic Success: A Multilevel Analysis of School Climate and Student Outcomes. Journal of Research in Education, 25(2), 68-81.
• Long, E., Zucca, C., & Sweeting, H. (2021). School climate, peer relationships, and adolescent mental health: A social ecological perspective. Youth & society, 53(8), 1400-1415. https://doi.org/10.1177/0044118X20970232
• Memduhoğlu, H. B., & Şeker, G. (2011). Öğretmenlerin algılarına göre ilköğretim okullarının örgütsel iklimi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 1-26.
• Mutlu, T. O., & Çetinkaya, A. (2023). Spor bilimleri fakültesindeki akademik öğrenme ikliminin öğrencilerin eleştirel düşünme motivasyonlarına etkisinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 218-230. https://dergipark.org.tr/en/pub/bsd/issue/81003/1387578 adresinden erişilmiştir.
• Nishimura, T., Wakuta, M., Tsuchiya, K. J., Osuka, Y., Tamai, H., Takei, N., & Katayama, T. (2020). Measuring school climate among japanese students—development of the Japan school climate inventory (JASC). International journal of environmental research and public health, 17(12), 4426. https://doi.org/10.3390/ijerph17124426
• Özdemir, E., Çepni, S., & İncedere, L. (2020). Ön lisans öğrencilerinin okul iklimi algılarının belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (19), 272-281. https://doi.org/10.31590/ejosat.710552
• Pedler, M. L., Willis, R., & Nieuwoudt, J. E. (2022). A sense of belonging at university: Student retention, motivation and enjoyment. Journal of Further and Higher Education, 46(3), 397-408. https://doi.org/10.1080/0309877X.2021.1955844
• Rapti, D. (2013). School climate as an important component in school effectiveness. Academicus International Scientific Journal, 4(08), 110-125. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=219622 adresinden erişilmiştir.
• Rudolf, R., & Lee, J. (2023). School climate, academic performance, and adolescent well-being in Korea: The roles of competition and cooperation. Child Indicators Research, 16(3), 917-940. https://doi.org/10.1007/s12187-022-10005-x
• Rusticus, S. A., Pashootan, T., & Mah, A. (2023). What are the key elements of a positive learning environment? Perspectives from students and faculty. Learning environments research, 26(1), 161-175. https://doi.org/10.1007/s10984-022-09410-4
• Sabuncuoğlu, Z., & Gümüş, M. (2016). Örgütsel iletişim. Bursa: Alfa Aktüel Yayınları. Sanayi Bakanlığı. (2024). 2017 İl SEGE, https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/b94224510b7b/sege adresinden erişilmiştir.
• Sayan, Y. E., & Tavukçuoğlu, M. (2020). Yüksek din öğretimi öğrencilerinin öğrenme iklimi algılarının akademik özyeterlik ve akademik başarıyla ilişkisi üzerine bir araştırma. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 24(2), 833-855. https://doi.org/10.18505/cuid.778173
• Shaheen, N., & Awan, A. G. (2020). The impact of mother’s education on the academic achievement of her child. Global Journal of Management, Social Sciences and Humanities, 6(4), 735-756. https://orcid.org/0000-0001-5767-6229735
• Simons‐Morton, B. G., & Crump, A. D. (2003). Association of parental involvement and social competence with school adjustment and engagement among sixth graders. Journal of school health, 73(3), 121-126. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2003.tb03586.x
• Sökmez, A. B., Çok, F., & Avcı, D. (2020). Lise öğrencilerinin okul iklimi algısının incelenmesi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 53(2), 665-692. https://doi.org/10.30964/auebfd.547628
• Sözer, M. A., Yılmaz, F., & Ayten, B. K. (2018). İlkokullar için kısaltılmış okul iklimi ölçeğinin türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(9), 31-47. https://doi.org/10.29129/inujgse.408908
• Tabachnick, B. G., Fidell, L. S., & Ullman, J. B. (2013). Using multivariate statistics (Vol. 6, pp. 497-516). Boston, MA: Pearson.
• Terzi, A. R. (2018). Kuramdan araştırmaya okul iklimi. Ankara: Detay Yayıncılık.
• Terzi, A. R., (2015). Üniversite öğrencilerine yönelik okul iklimi ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(4), 111-117. https://toad.halileksi.net/olcek/universite-ogrencilerine-yonelik-okul-iklimi-olcegi/ adresinden erişilmiştir.
• Tharani, A., Husain, Y., & Warwick, I. (2017). Learning environment and emotional well-being: A qualitative study of undergraduate nursing students. Nurse education today, 59, 82-87. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2017.09.008
• Tomaszewski, W., Xiang, N., & Huang, Y. (2024). School climate, student engagement and academic achievement across school sectors in Australia. The Australian Educational Researcher, 51(2), 667-695.
• Toren, N., & Seginer, R. (2015). Classroom climate, parental educational involvement, and student school functioning in early adolescence: A longitudinal study. Social Psychology of Education, 18, 811-827. https://doi.org/10.1007/s11218-015-9316-8
• Turan, A., & Dalkıran, O. (2023). Beden Eğitimi Öğretmen Adaylarında Akademik Başarının Yordayıcıları Olarak Öğrenme Yaklaşımları ile Öğrenme Öğretme Ortam Algılarının İncelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(4), 1223-1248.
• URAP, (2024). 2024-2025 URAP Türkiye sıralaması basın açıklaması (22 Ekim 2024). https://newtr.urapcenter.org/cdn/storage/PDFs/dAEB5abMWAnuA7Nj4/original/dAEB5abMWAnuA7Nj4.pdf adresinden erişilmiştir.
• Wang, M. T., & Degol, J. L. (2016). School climate: A review of the construct, measurement, and impact on student outcomes. Educational psychology review, 28(2), 315-352.
• Wong, M. D., Dosanjh, K. K., Jackson, N. J., Rünger, D., & Dudovitz, R. N. (2021). The longitudinal relationship of school climate with adolescent social and emotional health. BMC public health, 21, 1-8. https://doi.org/10.1186/s12889-021-10245-6
• Yoluk, Ş. İ. (2020). Okul tükenmişliği ve algılanan akademik başarının ortaokul öğrencilerinin okul iklimi algıları üzerindeki etkisinin incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(6), 1-8. https://dergipark.org.tr/en/pub/mkuefder/issue/58700/774182 adresinden erişilmiştir.
• Zhou, X., Padrón, Y., Waxman, H. C., Baek, E., & Acosta, S. (2024). How do School climate and professional development in multicultural education impact job satisfaction and teaching efficacy for STEM teachers of English learners? A path-analysis. International Journal of Science and Mathematics Education, 22(2), 447-468. https://doi.org/10.1007/s10763-023-10381-y
• Zysberg, L., & Schwabsky, N. (2021). School climate, academic self-efficacy and student achievement. Educational Psychology, 41(4), 467-482. https://doi.org/10.1080/01443410.2020.1813690