Öğretmenlerin Örgütsel Sinerji Algıları: Karma Yöntem Araştırması

Öz

Bu çalışma, liselerde çalışan öğretmenlerin algıladıkları örgütsel sinerji düzeylerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin eş zamanlı kullanımına olanak tanıyan karma yöntem araştırma yaklaşımlarından biri olan yakınsak paralel desen kullanılarak tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini İstanbul ili Esenyurt ilçesinde lise düzeyinde çalışan öğretmenler, örneklemini ise 400 öğretmen oluşturmuştur. Nitel örneklemi ise ölçeği doldurduktan sonra açık uçlu soruları gönüllü olarak yanıtlayan öğretmenler arasından seçilen 185 öğretmen oluşturmuştur. Nicel veriler Öğretmenler İçin Örgütsel Sinerji Ölçeği kullanılarak, nitel veriler ise araştırmacılar tarafından geliştirilen iki soruluk bir form kullanılarak toplanmıştır. Nicel ve nitel veriler ayrı ayrı analiz edilmiş ve bulgular sonuç bölümünde bütünleştirilmiştir. Sonuçlar, öğretmenlerin örgütsel sinerji düzeylerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Örgütsel sinerji düzeylerinin cinsiyet, yaş, okul türü veya mevcut kurumdaki deneyime göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Ancak, mesleki öğretmenlik deneyiminin toplam yılına göre Etkileşim ve Takdir alt boyutunda, 6-10 yıllık deneyime sahip öğretmenler lehine anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Nitel boyutta, öğretmenlerin yanıtlarının analizi, örgütsel sinerjinin geliştirilmesinde algılanan engellerin çoğunlukla Entegrasyon boyutunda demokrasi eksikliği ve Etkileşim ve Takdir boyutunda iletişim eksikliği ile ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Örgütsel sinerjiyi artırmaya yönelik öneriler söz konusu olduğunda, öğretmenler Entegrasyon boyutunda en sık iş birliği, sosyal etkinliklerin düzenlenmesi ve katılımcı liderlik, Etkileşim ve Takdir boyutunda ise etkili iletişim ve adil idari uygulamaları vurgulamışlardır. Nitel bulguların nicel sonuçları desteklediği ve tamamladığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Örgütsel sinerji
• Sinerji
• Sinerjinin önündeki engeller
• Orta öğretim
• Karma yöntemler

Teachers’ Perceptions of Organizational Synergy: A Mixed Methods Investigation

Öz

This study was conducted to examine the levels of organizational synergy perceived by teachers working in high schools. The research was designed using the convergent parallel design, one of the mixed methods research approaches that allows for the concurrent use of both quantitative and qualitative methods. The study population consisted of teachers working at the high school level in the Esenyurt district of Istanbul, while the sample comprised 400 teachers. The qualitative sample included 185 teachers, selected from those who voluntarily responded to open-ended questions after completing the scale. Quantitative data were collected using the Organizational Synergy Scale for Teachers, while qualitative data were gathered using a two-question form developed by the researchers. Quantitative and qualitative data were analyzed separately, and the findings were integrated in the results section. The results indicated that teachers' levels of organizational synergy were high. It was found that organizational synergy levels did not differ significantly by gender, age, school type, or experience at the current institution. However, a significant difference was identified in the sub-dimension of Interaction and Appreciation based on total years of professional teaching experience, in favor of teachers with 6–10 years of experience. Within the qualitative strand, the analysis of teachers’ responses revealed that perceived barriers to the development of organizational synergy were mostly related to a lack of democracy in the Integration dimension and a lack of communication in the Interaction and Appreciation dimension. Regarding recommendations for enhancing organizational synergy, teachers most frequently emphasized collaboration, the organization of social activities, and participatory leadership under the Integration dimension, and effective communication and fair administrative practices under the Interaction and Appreciation dimension. It was concluded that the qualitative findings supported and complemented the quantitative results.

Anahtar Kelimeler

• Organizational synergy
• Synergy
• Barriers to synergy
• Secondary education
• Mixed methods

Kaynakça

1. Aker, Ç. (2022). Okullardaki örgütsel sinerji düzeyi ile öğretmen liderliği arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Master’s thesis]. Uşak Üniversitesi.
2. Akpolat, T., & Levent, F. (2018). Öğretmenlere yönelik örgütsel sinerji ölçeğinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 728-744.
3. Aksoy, F. (2022). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının örgütsel sinerji ve örgütsel mutluluk düzeylerine etkisi [Master’s thesis]. Sabahattin Zaim Üniversitesi.
4. Aktan, C. C. (2012a). Organizasyonlarda toplam kalite yönetimi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 249-256.
5. Aktan, C. C. (2012b). Sinerjik yönetim: Organizasyonlarda sinerji etkisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 260-280.
6. Alp, Ö., & Şen, Ö. (2021). Eğitim yönetimi ve denetimi alanında yazılan lisansüstü nicel tezlerin incelenmesi: Bir sistematik derleme. TEBD, 1(19), 24-53.
7. Aykıt, M. (2023). Okullarda vizyoner liderlik ile örgütsel sinerji arasındaki ilişkinin incelenmesi [Master’s thesis]. Giresun Üniversitesi.
8. Balcı, İ., & Arabacı, İ. B. (2024). The ımpact of high school teachers’ perceptions of synergistic management on organizational culture and organizational learning perceptions. Shanlax International Journal of Education, 12(S1), 116–25. https://doi.org/10.34293/

9. Bostancı, A., & Koçak, Ş. (2022). Okul DNA profillerinin örgütsel sinerji üzerindeki rolü. Milli Eğitim Dergisi, 51(233), 55-75.
10. Büyüköztürk, Ş. (2004). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
11. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (2. Baskı). (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi (Orijinal eserin basım tarihi 2003, 2. Baskı).
12. Creswell, J. W. (2017). Karma yöntem araştırmalarına giriş. (M. Sözbilir, Çev.) Ankara: Pegem Akademi.
13. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
14. Çelik, H., Başer Baykal, N., ve Kılıç Memur, H. N. (2020). Nitel veri analizi ve temel ilkeleri. Nitel Araştırmalar Dergisi – Journal of Qualitative Research in Education, 8(1), 379-406.
15. Duman, N. (2021). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel sinerji arasındaki ilişki [Master’s thesis]. Başkent Üniversitesi.
16. Ersoy, E. (2019). Öğretmenlerin örgütsel güç mesafesi ile örgütsel sinerji düzeyi arasındaki ilişki [Master’s thesis]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
17. Goold, M., & Campbell, A. (1989). Strategies and styles: The role of the centre in managing diversified corporations. John Wiley & Sons.
18. Gruber, H. E., & Wallace, D. B. (1999). The case study method and evolving systems approach for understanding unique creative people at work. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of creativity. Cambridge: Cambridge University Press.
19. Hargreaves, A. (2003). Teaching in the knowledge society: Education in the age of insecurity. Teachers College Press.
20. Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.
21. Leithwood, K., & Jantzi, D. (2000). The effects of transformational leadership on organizational conditions and student engagement with school. Journal of educational administration, 38(2), 112-129.
22. Sansar, B. (2024). Öğretmenlerin örgütsel mutluluk düzeyleri ile örgütsel sinerji düzeyleri arasındaki ilişki [Master’s thesis]. İstanbul Kültür Üniversitesi.
23. Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. Doubleday. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics. Boston: Pearson.
24. Taylan, H. H. (2011). Sosyal bilimlerde kullanılan içerik analizi ve söylem analizinin karşılaştırılması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 63–76.
25. Töremen, F., & Karakuş, M. (2007). Okullarda sinerjinin engelleri: Takım çalışması üzerine nitel bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi., 7(1), 617-645.
26. Töremen, F., & Pekince, D. (2011). Örgütsel öğrenmede grup dinamizmi: öğrenen takımlar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 389-406.
27. Turgut, M., & Baykal, Y. (1992). Ölçekleme teknikleri. Ankara: ÖSYM Yayınları.
28. Ural, A., & Kılıç, İ. (2011). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
29. Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
30. Yeşil, Ö. (2022). Örgütsel sinerjinin öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarına etkisi [Master’s thesis]. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi.
31. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
32. Yıldırım, Ş. (2021). Etkili lider sinerjik okul: Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel sinerji arasındaki ilişki [Master’s thesis]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.