Araştırma Makalesi

Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti

Cilt: 6 Sayı: 1 26 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti

Öz

Elektrik enerjisinin iletimi ve dağıtımında meydana gelen teknik olmayan kayıplardan başlıcası olan kaçak elektrik kullanımı, tüm dünyada karşılaşılan ciddi bir sorundur. Kaçak elektrik kullanımının, toplumun tüm kesimlerine ekonomik zararlar verdiği, toplum sağlığını ve elektrik arz güvenliğini tehdit ettiği bilinmektedir. Gerçekleşen kaçak elektrik kullanımlarının tespiti, bu durumun önüne geçilmesi için atılacak adımların başında gelmektedir. Son zamanlarda dünya genelinde kullanımı giderek artan akıllı sayaç teknolojisi, kaçak elektrik kullanımın veri güdümlü tespiti için yeni olanaklar sağlamaktadır. Bu çalışmada, tüketicilerde gerçekleşen kaçak elektrik kullanımının akıllı sayaç verileri üzerinden tespiti amacıyla, gradyan artırmalı karar ağacı (gradient boosting decision trees) tabanlı üç makine öğrenmesi modeli ele alınmıştır. Bu anlamda, LightGBM, XGBoost ve CatBoost modelleri kullanılmış ve modeller, akıllı sayaçlardan okunan tarihsel günlük elektrik tüketim verileri üzerinden ilgili tüketicinin elektrik kullanımını “yasal kullanım” veya “kaçak kullanım” olarak sınıflandırması amacıyla eğitilmiştir. Çalışmada, Çin Devlet Elektrik Şirketi’nin yayımladığı gerçek akıllı sayaç verileri kullanılmış ve kaçak elektrik kullanımı tespit başarımları kıyaslamalı bir çalışma ile irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Proje Numarası

AGTMPR94340

Teşekkür

Bu çalışma T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından AGTMPR94340 no'lu proje ile desteklenmiştir. Çalışma boyunca desteklerini esirgemeyen Çözümevi Ar-Ge Merkezi Direktörü Sn. Hakan Çolak, Çözümevi Ar-Ge Merkezi Araştırmacıları Sn.Şükran Batur, Sn.Mustafa Özkan ve Sn. Burak Müderrisoğlu’na ve tüm Çözümevi Yönetim Danışmanlığı ve Bilgisayar Yazılım Ticaret A.Ş. ailesine teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. de Souza Savian, F., Siluk, J. C. M., Garlet, T. B., do Nascimento, F. M., Pinheiro, J. R., & Vale, Z. (2021). Non-technical losses: A systematic contemporary article review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 147, 111205.
  2. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK). (2022). Güncel 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-14650/guncel-6446-sayili-elektrik-piyasasi-kanunu (Erişim tarihi: 01.04.2023).
  3. Yıldız, E., & Çetinkaya, N. (2022). Elektrik güç sistemlerindeki kaçak kullanımların yapay sinir ağları ile tahmini. Journal of Investigations on Engineering and Technology, 5(1), 1-10.
  4. Biswas, P. P., Cai, H., Zhou, B., Chen, B., Mashima, D., & Zheng, V. W. (2019). Electricity theft pinpointing through correlation analysis of master and individual meter readings. IEEE Transactions on Smart Grid, 11(4), 3031-3042.
  5. Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi (TEDAŞ). (2020). 2020 Yılı Türkiye Elektrik Dağıtımı Sektör Raporu. https://www.tedas.gov.tr/sx.web.docs /tedas/docs/Stratejikplan/2020_Yili_Turkiye_Elektrik_Dagitimi_Sektor_Raporu.pdf (Erişim tarihi: 01.04.2023).
  6. T.C. Hakkari Valiliği. (2020). İlimiz Türkiye Genelinde Kaçak Elektriğin En Çok Kullanıldığı İlk 5 il arasında Yer Alıyor. http://www.hakkari.gov.tr/ilimiz-turkiye-genelinde-kacak-elektrigin-en-cok-kullanildigi-ilk-5-il-arasinda-yer-aliyor (Erişim tarihi: 01.04.2023).
  7. Hasan, M. N., Toma, R. N., Nahid, A. A., Islam, M. M., & Kim, J. M. (2019). Electricity theft detection in smart grid systems: A CNN-LSTM based approach. Energies, 12(17), 3310.
  8. Leite, J. B., & Mantovani, J. R. S. (2016). Detecting and locating non-technical losses in modern distribution networks. IEEE Transactions on Smart Grid, 9(2), 1023-1032.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

7 Nisan 2023

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kara, Y., & Aksu, A. (2023). Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti. Journal of Investigations on Engineering and Technology, 6(1), 1-12. https://izlik.org/JA99WH34YB
AMA
1.Kara Y, Aksu A. Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti. JIET. 2023;6(1):1-12. https://izlik.org/JA99WH34YB
Chicago
Kara, Yasin, ve Ayşe Aksu. 2023. “Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti”. Journal of Investigations on Engineering and Technology 6 (1): 1-12. https://izlik.org/JA99WH34YB.
EndNote
Kara Y, Aksu A (01 Temmuz 2023) Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti. Journal of Investigations on Engineering and Technology 6 1 1–12.
IEEE
[1]Y. Kara ve A. Aksu, “Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti”, JIET, c. 6, sy 1, ss. 1–12, Tem. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99WH34YB
ISNAD
Kara, Yasin - Aksu, Ayşe. “Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti”. Journal of Investigations on Engineering and Technology 6/1 (01 Temmuz 2023): 1-12. https://izlik.org/JA99WH34YB.
JAMA
1.Kara Y, Aksu A. Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti. JIET. 2023;6:1–12.
MLA
Kara, Yasin, ve Ayşe Aksu. “Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti”. Journal of Investigations on Engineering and Technology, c. 6, sy 1, Temmuz 2023, ss. 1-12, https://izlik.org/JA99WH34YB.
Vancouver
1.Yasin Kara, Ayşe Aksu. Tüketicilerde Kaçak Elektrik Kullanımının Akıllı Sayaç Verisi Üzerinden Gradyan Artırmalı Karar Ağacı Tabanlı Makine Öğrenmesi Yöntemleriyle Tespiti. JIET [Internet]. 01 Temmuz 2023;6(1):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99WH34YB