Determining the Perceptions of Secondary School Students on the Concept of “City” Through Metaphors

Öz

In this research, it is purposed to determine the perceptions of secondary school students on the concept of “city” through metaphors. The research, which was conducted with the participation of 179 secondary school students attending a secondary school in Muş in the 2021-2022 academic year, was designed as a qualitative study in the descriptive survey model. A metaphor form consisting of 2 parts was distributed to the students who will participate in the research. Whereas 2 different questions are needed in the first part of this form to learn the gender and grade level of the students, it was thought that it would be sufficient to include the expression “The city is like ........ Because ........” in order to determine their perceptions about the concept in the second part. The data obtained from the forms filled by the students in 5-10 minutes were analyzed through the content analysis method. Within the scope of the research, it was determined that secondary school students developed a total of 82 different metaphors, and the most prominent ones among these metaphors were determined as “flower”, “tree”, “house”, “garbage”, and “life”. Based on the reasons for these developed metaphors, 6 different conceptual categories were created. These categories are listed as “city as the understanding of love and beauty”, “city as a negative judgment”, “city as a necessity”, “city as density”, “city as presence”, and “city as misperception”.

Anahtar Kelimeler

• Secondary school student
• city
• metaphor
• perception

Ortaokul Öğrencilerinin “Şehir” Kavramına İlişkin Algılarının Metaforlar Yoluyla Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin “şehir” kavramına ilişkin algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi amaçlanmıştır. 2021-2022 eğitim öğretim yılında Muş ilinde bir ortaokulda öğrenimlerine devam eden 179 ortaokul öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, betimsel tarama modelinde nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmaya katılacak olan öğrencilere, 2 bölümden oluşan metafor formu dağıtılmıştır. Bu formun ilk bölümünde, öğrencilerin cinsiyet ve sınıf düzeyi bilgilerini öğrenmek için 2 farklı soruya ihtiyaç duyulurken; ikinci bölümünde, kavrama ilişkin algılarını belirleyebilmek için "Şehir ........ gibidir. Çünkü ........" ifadesine yer verilmesinin yeterli olacağı düşünülmüştür. Öğrencilerin 5-10 dakika arası sürede doldurdukları formlar üzerinden elde edilen veriler ise içerik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma kapsamında ortaokul öğrencilerinin toplam 82 farklı metafor geliştirdikleri tespit edilirken, bu metaforlardan en ön plana çıkanları “çiçek”, “ağaç”, “ev”, “çöplük” ve “hayat” olarak belirlenmiştir. Geliştirilen bu metaforların gerekçeleri temel alınarak 6 farklı kavramsal kategori oluşturulmuştur. Bu kategoriler; “sevgi ve güzellik anlayışı olarak şehir”, “olumsuz yargı olarak şehir”, “gereksinim olarak şehir”, “yoğunluk olarak şehir”, “mevcudiyet olarak şehir” ve “yanlış algı olarak şehir” şeklinde sıralanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ortaokul öğrencisi
• şehir
• metafor
• algı

Kaynakça

1. Açıkgöz, Ö. (2007). Şehir, şehir toplumu ve şehir sosyolojisi. Sosyoloji Konferansları Dergisi (Istanbul Journal of Sociological Studies), (35), 57-83. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iusoskon/issue/9517/118910
2. Alaeddinoğlu, F. (2010). Batman şehri, fonksiyonel özellikleri ve başlıca sorunları. Doğu Coğrafya Dergisi, 15(24), 19-42. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunidcd/issue/2439/31215
3. Aliağaoğlu, A. (2007). Davranışsal coğrafyaya bir örnek: Öğrenci merkezli Balıkesir şehir imajı. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 17-44. Erişim Adresi: http://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/5079
4. Aliağaoğlu, A., & Uzun, A. (2017). Üniversite öğrencilerinin şehir imajlarına yönelik bir araştırma: Balıkesir Üniversitesi örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 39-58. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/akusosbil/issue/31874/347145
5. Aliağaoğlu, A., & Yılmaz Çildam, S. (2017). Balıkesir’de şehirsel imaj: Şehirsel problemlerin tespitine yönelik bir araştırma. Doğu Coğrafya Dergisi, 22(37), 35-52 https://doi.org/10.17295/ataunidcd.281658
6. Alkan, A., & Yılmaz Çildam, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin kent imajlarına yönelik bir araştırma: Siirt Üniversitesi örneği. Türk Coğrafya Dergisi, (73), 90-95. https://doi.org/10.17211/tcd.602568
7. Almandoz, A. (2015). Modernization, urbanization and development in Latin America 1900s–2000s. London and New York: Routledge.
8. Ateş, D. (2009). Küresel şehirde güvenlik sorunu. ODTÜ Gelişme Dergisi, 36(1), 1-23. Erişim Adresi: https://open.metu.edu.tr/bitstream/handle/11511/58396/20.pdf

9. Aydın, F . (2011). Üniversite öğrencilerinin “çevre” kavramına ilişkin metaforik algıları. Doğu Coğrafya Dergisi, 16(26), 25-44. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunidcd/issue/2454/31254
10. Bekdemir, Ü., Kocaman, S., & Polat, S. (2014). Yeni büyükşehir yasası sonrasında Türkiye’de şehir nüfusu ve şehir yerleşmeleri. Doğu Coğrafya Dergisi, 19(32), 277-297. https://doi.org/10.17295/dcd.27217
11. Can, M. C., & Kazancı Başaran, Z. (2014). Kent markası ve imajının belirlenmesi: Rize örneği. Marmara Üniversitesi Öneri Dergisi, 11(42), 27-42. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruoneri/issue/17903/187870
12. Cinel, M. O., & Bahtiyar Karadeniz, C. (2021). Üniversite öğrencilerinin Giresun şehir algısı. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 13(24), 454-478. https://doi.org/10.38155/ksbd.814700
13. Davis, K. (1965). The urbanization of the human population. Scientific American, 213(3), 40–53. Erişim Adresi: http://www.jstor.org/stable/24931110
14. Demirel, M. (2014). Burdur kent imajı: Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi öğrencileri üzerine bir alan araştırması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 230-241. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/makusobed/issue/19442/206828
15. Dociu, M., & Dunarintu, A. (2012). The socio-economic ımpact of urbanization. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 2(1), 47-52. Erişim Adresi: https://www.humanitarianlibrary.org/sites/default/files/2014/06/The%20Socio-Economic%20Impact%20of%20Urbanization.%20Dociu%20Madalina%20and%20Dunarintu%20Anca.pdf
16. Doğan, Y. (2017). Ortaokul öğrencilerinin çevre kavramına ilişkin sezgisel algıları: Bir metafor analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 721-740. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/kefad/issue/59268/851470
17. Doğanay, H. (2017). Coğrafya bilim alanları sözlüğü (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
18. Doğanay, S., & Alım, M. (2010). Türkiye’de kırsal nüfusun şehir algısı üzerine bir araştırma: Yeşilyurt Köyü (Trabzon). Doğu Coğrafya Dergisi, 15(23), 171-184. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunidcd/issue/2438/31209
19. Doğanay, S., & Alım, M. (2020). Türkiye beşeri ve ekonomik coğrafyası (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
20. D’souza, V. S. (1984). Urbanization as a perspective for social and historical analysis in developing societies. Sociological Bulletin, 33(1–2), 91–98. https://doi.org/10.1177/0038022919840106
21. Dülger Türkoğlu, H. (2002). Kentsel imge: İstanbul’dan bulgular. İTÜ Dergisi Seri A: Mimarlık, Planlama, Tasarım, 1(1), 57-64. Erişim Adresi: https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/TXpJd056VTE
22. Er Tuna, Y. & Mazman Budak, F. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının “tarih” kavramına ilişkin algılarının mecazlar/ metaforlar yardımıyla analizi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 609-642. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/adyusbd/article/16337
23. Guterres, A. (2020). COVID-19 in an urban world. Erişim Adresi: https://www.un.org/en/coronavirus/covid-19-urban-world
24. Henderson, V. (2002). Urbanization in developing countries. The World Bank Research Observer, 17(1), 89–112. https://doi.org/10.1093/wbro/17.1.89
25. İzbırak, R. (1989). Türkiye 2 (2. Baskı). Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Yayınları.
26. Karadağ, A., & Turut, H. (2013). Üniversite öğrencilerinin kentsel çevre algısı üzerine bir araştırma: İzmir örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 11(1), 31-51. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000141
27. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (23. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
28. Kızıl, C., & Atalan, A. (2015). Image and reputation of Yalova city: A study on Yalova University students. Emerging Markets Journal (EMAJ), 5(2), 70-88. https://doi.org/10.5195/emaj.2015.87
29. Köksal, Y., & Sarı, S. (2014). Burdur kent imajının yerel halk ile üniversite öğrencileri arasındaki karşılaştırmalı bir incelemesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (42), 279-288. Erişim Adresi: https://app.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/TVRZM01EQTJOZz09
30. Kösedağ, M. S. (2019). Şehirler ve imajları: Türkiye’de Yozgat algısı/imajı üzerine bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, (88), 107-121. https://doi.org/10.16992/ASOS.14713
31. Liang, W., & Yang, M. (2019). Urbanization, economic growth and environmental pollution: Evidence from China. Sustainable Computing: Informatics and Systems, 21, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.suscom.2018.11.007
32. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
33. Olcay, A., & Doğan, G. (2015). Bir destinasyon olarak Gaziantep şehir imajına yönelik öğrenci görüşleri. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 235-267. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/basbed/issue/16844/432070
34. Özdemir, Ş., & Karaca, Y. (2009). Kent markası ve marka imajının ölçümü: Afyonkarahisar kenti imajı üzerine bir araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi, İ.İ.B.F. Dergisi, 11(2), 113-134. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/akuiibfd/issue/1626/20373
35. Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26107/275061
36. Sağdıç, M. (2014). Üniversite öğrencilerinin İstanbul’a ilişkin algılarının şehir imajı açısından analizi. Turkish Studies, 9(2), 1267-1283. Erişim Adresi: https://app.trdizin.gov.tr/makale/TWpZMU5UYzJOZz09/universite-ogrencilerinin-istanbul-a-iliskin-algilarinin-sehir-imaji-acisindan-analizi
37. Siyavuş, A. E. (2020). Üniversite öğrencilerinin şehir imajlarına yönelik bir araştırma: Tekirdağ şehir imajı. lnternational Journal of Geography and Geography Education (IGGE), (42), 400-412. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/igge/issue/56119/738382
38. Şahin, G., & Gökdemir, L. (2019). Kentleşmenin çevre kalitesi üzerindeki etkisi: Türkiye olgu örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(18), 187-203. https://doi.org/10.33692/avrasyad.595488
39. Temurçin, K., & Keçeli, K. (2015). Bir davranışsal coğrafya çalışması: Isparta şehri örneğinde uluslararası öğrencilerin kentsel mekân algısı. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (36), 117-138. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/sufesosbil/issue/11428/136487
40. Toprak, Z. (2016). Kent yönetimi ve politikası. Ankara: Siyasal Kitapevi.
41. Tümertekin, E., & Özgüç, N. (2014) Beşeri coğrafya: İnsan, kültür, mekân (14. Baskı). İstanbul: Çantay Kitabevi.
42. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK), (2021). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2020. Erişim Adresi: https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=Nufus-ve-Demografi-109
43. United Nations Department of Economic and Social Affairs Population Division. (2018). The speed of urbanization around the world. Popoulation Facts, 2018(1), 1-2. Erişim Adresi: https://population.un.org/wup/Publications/Files/WUP2018-PopFacts_2018-1.pdf
44. Uzuneminoğlu, H. (1992). Samsun bir uygulamalı şehir coğrafyası (Doktora Tezi). Yök Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 20457).
45. Ünal, Ç., İlter, İ., & Yılar, B. (2013). Kırsal kesimde ikamet eden lisans öğrencilerin şehir algıları: Nitel bir analiz. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(30), 29-46. Erişim Adresi: https://web.s.ebscohost.com/ehost/pdfviewer/pdfviewer?vid=0&sid=6f8a8c18-88be-408f-a669-f239642806b5%40redis
46. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Nitel araştırma yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
47. Yüceşahin, M. M., Bayar, R., & Özgür, E. M. (2004). Türkiye’de şehirleşmenin mekansal dağılışı ve değişimi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2(1), 23-39. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000042
48. Zeren, F., & Kılınç Savrul, B. (2012). Türkiye’de şehirleşmeyi etkileyen faktörler: Mekansal ekonometri analizi. Journal of Yasar University, 28(7), 4749–4765. Erişim Adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/179377