Okul Psikolojik Danışmanlarının Mesleki Etik Standartlarına İlişkin Okul Müdürlerinin Tutumlarının Okul Psikolojik Danışmanlarının Görüşlerine Göre İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada psikolojik danışmanların uyması gereken bazı etik standartlara ilişkin, okul müdürlerinin tutumları değerlendirilmiştir. Alan yazın incelendiğinde en çok “gizlilik”, “yetkinlik” ve “çoklu ilişkiler” konularındaki etik standartların uygulanışında zorluklar yaşandığı görülmüştür. Ayrıca küreselleşen dünyamızda sınırların ortadan kalkması ve farklı kültürden bireylerin bir arada yaşamaya başlaması toplumda bireysel ve kültürel farklılıkların artmasına ve okullarda çok kültürlülük anlayışının daha da önem kazanmasına neden olmuştur. Bu nedenle bu konudaki etik ilkeye ilişkin yaklaşım önem arz ettiğinden araştırmaya değer bulunmuştur. Araştırmanın amacı doğrultusunda 5 tane yarı yapılandırılmış soru hazırlanmış konu ile ilgili uzman görüşleri alınmıştır. KKTC Milli Eğitim Bakanlığı Genel Orta Öğretim Dairesi’ne bağlı Güzelyurt ve Lefke ilçesinde bulunan altı farklı okulda görev yapan 11 psikolojik danışmandan görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Cevaplarda yer alan ifadeler betimsel analiz tekniği ile özetlenmiş ve yorumlanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda, okul müdürlerinin yaklaşımlarının yetkinlik, bireysel ve kültürel farklılıklara duyarlılık, gizlilik ilkeleri ile ilgili olarak anlayışlı ve destekleyici oldukları, ancak ikili ilişkilerle ilgili etik ilkenin uygulanmasında destekleyici olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• psikolojik danışman,etik ilkeler,okul yöneticileri

To Examine the Attitudes of School Principals about Professional Ethical Standards of Psychological Counsellors according to the Opinions of School Counsellors

Öz

In this study, the approaches of school administrators with respect to some code of conduct that psychological counsellors should follow has been evaluated. When the body of literature is examined, it is seen that there are difficulties in the application of the code of ethics on issues regarding “privacy”, “competence” and “multiple relations”. In addition, the fact that the borders have disappeared and individuals from different cultures have started to live together in our globalized world have led to an increase in individual and cultural differences in society and that the multiculturalism to gain more importance at schools. Therefore, the approach to the ethical principle in this matter has been regarded to be worth researching in that it has importance. In line with the purpose of the study, 5 semi-structured questions were prepared and expert opinions related to the issue were taken. Data were collected by way of interview technique from 11 psychological counsellors working in six different schools under TRNC Ministry of National Education in Güzelyurt and Lefke districts. The statements in the answers are summarized and interpreted by descriptive analysis technique. It has been concluded as a result of this study that the school administrators were understanding and supportive in terms of their approaches regarding the principles of competence, sensitivity to individual and cultural differences, however, they were not supportive in the implementation of the ethical principle of bilateral relations.

Anahtar Kelimeler

• Psychological counsellor,Ethical Principles,School administrators

Kaynakça

1. Arslan,Ü., Karataş,U., ve Dostuoğlu, E. (2019). Psikolojik danışmanlık alanında mevcut ve gelişen etik sorunlar. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1): 86-103.
2. Aydın, İ., Arastama, G. ve Akar, F. (2011). Sources of conflict between primary school principals and school counsellors in Turkey. Education and Science, 36(160), 199-212.
3. Camdan, F. ,Sezgin, F. (2012). İlköğretim okulu müdürlerinin okul rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşleri üzerine nitel bir araştırma. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(38),199-211.
4. Camadan, F. (2018). Psikolojik danışmanın yaşadığı çatışma: etik ikilem. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 76-94.
5. Erdur-Baker, Ö. ve Çetinkaya, E. (2007). Etik: davranışta kırılma noktası. (Ed: R. Özyürek, F. Korkut-Owen, D.W. Owen), Gelişen psikolojik danışma ve rehberlik I: Meslekleşme sürecindeki ilerlemeler (ss. 163-182). Ankara: Nobel Yay. Erkan, S. (2001). Okul psikolojik danışma ve rehberlik programlarının hazırlanması. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
6. Gümüş, A.E. ve Gümüş, M. A. (2010). Psikolojik danışmada etik ve hukuk. İstanbul: Vedat Kitapçılık.
7. İkiz, F. E., Sevinç, A., Kaval, A., Yeğintürk, G. & Kalen, S. (2017). Okul psikolojik danışma hizmetlerinde mesleki etik ihtiyaçların belirlenmesi. İş Ahlakı Dergisi, 10, 223˗245.
8. Türk PDR Derneği (2011). PDR Alanında Çalışanlar için Etik Kurallar. Ankara.

9. KKTC Milli Eğitim Yasası (17/1986 Sayılı Yasa altında Tüzük) (2005). “Okul Rehberlik Ve Psikolojik Danışmanlık Tüzüğü” http://www.mebnet.net/?q=node/47 (Alındığı tarih:09.07.2019).
10. Kolay-Akfert, S. (2012). Farklı kurumlarda çalışan psikolojik danışmanların yaşadıkları etik ikilemler ile bu ikilemler karşısındaki tutum ve davranışları. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(3), 1791-1812.
11. Korkut-Owen, F. ve Owen, D. W. (2008). Okul psikolojik danışmanlarının rol ve işlevleri: Yöneticiler ve psikolojik danışmanların görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 207-221.
12. Kuzgun, Y. (2009). Rehberlik ve psikolojik danışma (10. Baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
13. Mert, A. (2017). Etik ve temel kavramlar. İçinde F. E. İkiz (Ed). Meslek etiği ve yasal konular (ss: 12-34). İstanbul: Lisans Yayıncılık.
14. Siviş-Çetinkaya, R. (2014). Ethical dilemmas of Turkish counselors: A critical incidents study. British Journal of Guidance & Counseling, 43(4), 476-491.
15. Üzar Özçetin, Y. S. ve Yalçın, İ. (2015). Grupla psikolojik danışma sürecinde bir risk alanı: Sınır aşımları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43), 128-136.
16. Voltan-Acar, N. (2009).Yeniden terapötik iletişim kişilerarası ilişkiler (Geliştirilmiş 6.Baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
17. Yeşilyaprak, B. (2002). Eğitimde rehberlik hizmetleri (3. baskı.), Ankara: Nobel Yayınevi.
18. Yıldırım, A., Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. basım).Ankara: Seçkin Yayıncılık.