ÖĞRETMENLERİN KOLEKTİF YETERLİK ALGILARININ İNCELENMESİ: ALTINDAĞ İLÇESİ ÖRNEĞİ

Öz

Okullardaki eğitimin kalitesi ve verimliliğinin geliştirilebilmesi için, eğitim-öğretimin her aşamasındaki öğretmenlerin beraberce yaratacağı sinerji ve çabalar oldukça değerlidir. Eğitim programlarındaki temel alanlardan olan matematik, fen bilimleri ve biyoloji dersleri öğretmenlerinin ortak çalışma ve başarma ile ilgili kolektif inançlarının, öğretmen özyeterliği, güdülenmiş öğrenmeyi destekleme özyeterliği ve özdüzenleme gibi yapılar aracılığıyla incelenmesi eğitim ve öğretim adına nitelikli değerlendirmeler yapmada destekleyici olabilir. Hacettepe Üniversitesi, Ankara Altındağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Altındağ Belediye Başkanlığı arasındaki “Eğitimde İşbirliği Protokolü” çerçevesinde yürütülen bu araştırma, Altındağ ilçesi ortaokul – lise matematik, fen bilimleri ve biyoloji öğretmenlerinin kolektif yeterlik algı düzeylerini belirlemeyi ve bazı değişkenlerin (öğretmen özyeterliği, güdülenmiş öğrenmeyi destekleme özyeterliği, özdüzenleme, yaş ve okul kademesi) kolektif yeterlik algısıyla ilişkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini Ankara’nın Altındağ ilçesinde resmi ortaokul ve liselerde görev alan 542 matematik, fen bilimleri ve biyoloji öğretmeni örneklemini ise bu alanlardan 247 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel bilgiler ve çeşitli ölçeklerden (Kolektif Yeterlik Algısı Ölçeği, Öğretmen Özyeterliği Ölçeği, Güdülenmiş Öğrenmeyi Destekleme Özyeterliği Ölçeği, Özdüzenleme Ölçeği) oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Ayrıca betimsel istatistikler hesaplanmış, güvenirlik ve korelasyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin sahip oldukları kolektif yeterlik algılarının orta düzeyde olduğu (=36.376) görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin kolektif yeterlik algılarının öğretmen özyeterliği ve güdülenmiş öğrenmeyi destekleme özyeterliği ile orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu (sırasıyla r=.454; r= .362; p<0.01); özdüzenleme ile düşük, negatif ve anlamlı bir ilişki içinde olduğu (r=-.250 p<0.01), yaş ve okul kademesiyle ise ilişkili olmadığı tespit edilmiştir. Sonuçlara göre, öğretmenlerin kolektif yeterlik algıları yükseltilebilir, sınıfta öğrencileri ile beraber yaptıkları ortak faaliyetler arttırılabilir ve kendilerini düzenleyebilme özellikleri geliştirilerek ortak çalışmalar yapmaları konusunda desteklenebilirler.   

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen,kolektif yeterlik algısı,öğretmen özyeterliği,güdülenmiş öğrenmeyi destekleme özyeterliği

EXAMINATION ON TEACHERS' COLLECTIVE EFFICACY PERCEPTION: ALTINDAG DISTRICT SAMPLE

Öz

The synergy created by teachers in every step of education is quite valuable to develop the quality and efficacy of education in schools. Examining collective beliefs of math, science and biology teachers in education programs through structures such as collective self-efficacy, teachers' self-efficacy, supporting motivated learning self-efficacy and self-regulation is supportive in qualitative assessment in terms of education. Conducting a study and implementation determining collective efficacy explained as the belief/perception that they can study together efficiently will provide a perspective for teachers' common belief. This study is conducted between Hacettepe University, Directorate of National Education in Altındağ District and Altındağ Municipality within the frame of "Cooperation Protocol in Education". The study aims to determine the collective efficacy perception levels of secondary - high school math, science and biology teachers and to examine the relationship of some variables (teachers’ self-efficacy, supporting motivated learning self-efficacy, self-regulation, age and school level) with collective self-efficacy. The universe of the study is comprised of 542 math, science and biology teachers teaching in secondary and high schools in Altındağ District of Ankara and the sample is consisted of 247 teachers from there. In the study a data collection tool consisted of personal information and some scales (Collective Efficacy Perception Scale, Teacher Efficacy Scale, Supporting Motivated Learning Self-Efficacy Scale, Self-regulation Scale) is used. In addition, descriptive statistics are calculated and reliability and correlation analysis were carried out. According to results, collective efficacy perception levels of teachers' were mean (=36.376). Teachers' collective efficacy perception and supporting motivated learning self-efficacy were in mean level and they had positive and significant relation (r=.454; r= .362; p<0.01 relatively); they had low, negative and significant relation with self-regulation (r=-.250 p<0.01) and they had no relation with age and school level. When teachers' belief in being effective in education was high and their self-efficacy got higher in terms of motivating students in lessons or activities about them, their belief and effort increased too. Accordingly, teachers' collective efficacy perception, activities that they do with students in classroom can be increased. Developing their self-regulation feature can support them. 

Anahtar Kelimeler

• Teacher,collective self-efficacy,teachers' self-efficacy,supporting motivated learning self-efficacy,self-regulation.

Kaynakça

1. Alcı B. & Altun, S. (2007). Lise Öğrencilerinin Matematik Dersine Yönelik Özdüzenleme Ve Bilişüstü Becerileri, Cinsiyete, Sınıfa VeAlanlara Göre Farklılaşmakta Mıdır? Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16, 1, s.33-44
2. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman.
3. Büyüköztürk, Ş., Çakmak Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (18. Baskı). Ankara: Pegem.
4. Çapa, Y., Çakıroğlu, J., & Sarıkaya, H. (2005). Development And Validation Of Turkish Version Of Teachers’ Sense Of Efficacy Scale. Egitim Ve Bilim, 30 (137), 74-81.
5. Çömlekçi, N. (2001). Bilimsel Araştırma Yöntemi ve İstatiksel Anlamlılık Sınamaları. Eskişehir: Bilim Teknik Yayınevi.
6. Enochs L. G., & Riggs, I. M. (1990). Further development of an elementary science teaching efficacy belief ınstrument: a preservice elementary scale, School Science and Mathematics, 90(8), 694-706.
7. Gürçay, D., Yılmaz M., Ekici G. (2009), Öğretmen Kolektif Yeterlik İnancını Yordayan Faktörler, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36, 119-128.
8. Goddard, R. D., Hoy, W. K. & Woolfolk Hoy, A. (2000) Collective teacher efficacy: Its meaning, measure, and effect on Student achievmennt. American Education Research Journal, 37, 479-507.

9. Jerusalem, M. & Röder, B. (2007). Selbstwirksamkeitserwartung “Motiviertes Lernen Fördern”, In Förderung Von Selbstwirksamkeit Und Selbstbest,Mmung İm Unterricht, Skalen Zur Erfassung Von Lehrer Und Schülermerkmalen", Jerusalem, M., Drössler S., Kleine D., Klein-Hessling, J., Mittag, W., Röder, B. (2009). Humbolt-Universitaet Zu Berlin, Lehrstuhl Für Paedagogische Psychologie Und Gesundheitspsychologie, Berlin.
10. Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi. (24. Basım), Ankara: Nobel Yayıncılık.
11. Kramer, M., Gastager,A., Lisa, L., Gasteiger-Klicpera, B. & Rossman, P., (2017). Collective self-efficacy expectations in Co-teaching teams- what are the influencing factors?, Educational Studies, 1-16.
12. Lee, F. L. F. (2005). Collective efficacy, support for democratization, and political participation in Hong Kong, International Journal of Public Opinion Research, 18, 3, 298-317.
13. Schwarzer, R. (1999). Selbstregulation, In R. Schwarzer; Jerusalem, M. (Hrsg.) Skalen zur Erfassung von Lehrer- und Schülermerkmalen, Berlin: Freie Universitaet, ISBN 3-00-003708-X.
14. Schwarzer, R. & Jerusalem, M. (1999). Kollektive Selbswirksamkeit Erwartung, In R. Schwarzer; Jerusalem, M. (Hrsg.) Skalen zur Erfassung von Lehrer- und Schülermerkmalen, Berlin: Freie Universitaet, ISBN 3-00-003708-X.
15. Schmitz G. S. & Schwarzer R. (2000). Selbstwirksamkeiterwartung von Lehrern: Laengschnitt befunde mit einem neuen Instrument, Zeitschrift für Sozialpscychologie, 14 (1), 12-25.
16. Tschannen-Moran, M., Woolfolk Hoy, A. & Hoy, W. K. (1998). Teacher efficacy: Its meaning and measure, Review of Educational Research, 68, 202-248.
17. Tschannen-Moran, M. & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing and elusive construct, Teaching and Teacher Education, 17, 783-805.
18. Üredi, I. & Üredi, L., (2005). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin öz-düzenleme stratejileri ve motivasyonel inançlarının matematik başarısını yordama gücü, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 2, 250-260.
19. Viel-Ruma, K. Houchins, D., Jolivette, K., Benson, K. (2010) “Efficacy beliefs of special educators: The relationships among collective efficacy , teacher self effícacy, and job satisfaction”. Teacher Education and Special Education, Volume: 33.
20. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2014). SPSS Uygulamalı Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
21. Yılmaz M. (2013) Güdülenmiş Öğrenmeyi Destekleme Özyeterliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması, International Symposium, New Issues On Teacher Education, ISNITE, 2013, May 9-11, 2013, Ankara, Turkey,
22. Yılmaz, M. & Uslu, Ö. (Değerlendirmede). Güdülenmiş Öğrenmeyi Destekleme Özyeterliği Ölçeği: Türkçe’ye Uyarlama, Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması