TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARININ STRATEJİK PLANLARININ OLUŞTURULMASINDA SWOT ANALİZİ YÖNTEMİ; MARDİN KASIMİYE(SULTAN KASIM) MEDRESESİ ÖRNEĞİ

Öz

Ülkemiz, geçmişten günümüze birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle kültürel miras bakımından zengin, ender ülkelerdendir. Tüm insanlığın ortak malı olan bu kültür miraslarımızın korunması, belgelenmesi ve gelecek nesillere aktarılması oldukça önemlidir. Gündelik hayatımızı kuşatan, her an birlikte olduğumuz ama çoğunun pek de farkında olmadığımız bu kültürel miraslarımızı tekrar görünür kılmak oldukça önemli bir konudur. Bu nedenle günümüzde önemini, özelliklerini ve işlevini kaybetmiş Taşınmaz Kültür Varlıklarının yeniden topluma kazandırılıp, yaşanılır hale getirilip, gelecek nesillere aktarması konusunda nasıl çözümlemeler üretmek gerektiği araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Taşınmaz Kültür Varlıklarının en önemli vazifesi toplumsal gündelik hayata karışmasıdır. Eğer toplumsal ve gündelik hayata karışamıyorsa yok olmaya mahkûmdur. Ne yazık ki ülkemizde bu durumla karşı karşıya gelen birçok kültür mirasımız bulunmaktadır. Bunlardan biri de günümüzde işlevini kaybetmiş olan ‘Medrese’lerdir. Eğitim ve öğretim faaliyetleri camilerde başlamış olmasına rağmen daha sonra sistematik ve düzenli hale getirilmesi hedeflenerek eğitim kurumları oluşturulmaya başlanmıştır. Bu doğrultuda Medreseler açılarak eğitim ve öğretim faaliyetleri daha düzenli ve sistematik bir hale getirilmiştir. Günümüzde ise medreseler, işlevlerini yitirdiğinden kimi kaderine terk edilip harabe durumda bırakılırken, kimisi de müze ve kültür merkezi gibi yeni işlevler verilerek dönüştürüldüğü için toplumsal ve gündelik hayattan soyutlanmaktadır. Bu araştırma aracılığı ile günümüzde El-Cezeri müzesi olarak kullanılan Mardin Kasımiye (Sultan Kasım) Medresesi’nin yaşadığı sıkıntılar keşfedilmeye çalışılacaktır.  Tarihi kültür varlıklarına, stratejik planlar oluşturulmadan ve yeterli analizler yapılmadan önerilen işlevlendirme programlarının aslında yapının sürdürülebilirliğine zarar verdiği araştırılacaktır. Edinilen bilgiler ışığında da medreseye dair önermelerde bulunulacaktır. Sonuç olarak; medresenin stratejik planlarının oluşturulması için SWOT analizlerinden yararlanarak, olumlu ve olumsuz yönlerin tespit edilip, medresenin sürdürülebilirliğini ve topluma entegre edilmesini sağlamak için stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kasımiye Medresesi(Sultan Kasım),Mardin,SWOT Analizi,Yeniden İşlevlendirme

SWOT ANALYSIS METHOD FOR CREATING STRATEGIC PLANS OF IMMOVABLE CULTURAL ASSETS; MARDİN KASIMİYE (SULTAN KASIM) MADRASA SAMPLE

Öz

Our country is a place where many civilizations have been hosted daily from the past. Therefore, it is one of the rare countries rich in cultural heritage. It is very important that our cultural heritage, which is a common property of all mankind, is protected, documented and transmitted to future generations. It is a very important issue to make visible again our cultural heritage, which surrounds our everyday life, which we are always together with, but which many of us are unaware of. For this reason, the starting point of researching is how to regain to society cultural assets that have lost their importance, features and function today, and how to produce solution them by making them live and transfer them to future generations. The most important duty of the Immovable Cultural Assets is being in social daily life. If society and everyday life are not involved, they are destined to disappear. Unfortunately, we have many cultural heritages which encountering this situation, in our country. One of them is the 'Madrasas' which has lost its function today. Despite the fact that education and training activities started in the mosques, educational institutions were started to be organized with the aim of making them systematic and regular. In this direction, the education and training activities have been made more regular and systematic by the opening of the Madrasas. Nowadays, because the madrasas have lost their functions, some are abandoned to fate and ruined, while some are transformed by giving new functions such as museums and cultural centres, so social and everyday life is abstracted. Through this research, the troubles experienced by Mardin Kasımiye (Sultan Kasım) Madrasa, which is now used as the Al-Jezeri museum, will be tried to be discovered. it will be investigated without the creation of strategic plans and without sufficient analysis, that the proposed retrofitting programs actually damage the Historical cultural assets' sustainability of the structure. In the light of the information obtained, proposals will be made about the medreseye. As a result; it was aimed to develop strategies to develop, by identifying the positive and negative aspects, by taking advantage of the SWOT analysis to establish the strategic plans for the sustainability of the madrasa and integrated to society.  

Anahtar Kelimeler

• Kasımiye Madrasa (sultan kasım),Mardin,SWOT analysis,re-activation

Kaynakça

1. Alioğlu, E. F. (2003), Mardin Şehir Dokusu ve Evler, 2. Baskı, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul, 46-47.
2. Altınoluk, Ü.(1991).’’Özgün İşlevini Tamamen Yitiren ya da İşlevsel Olarak Eskiyen Yapıların Yeniden Kullanımı’’,Tasarım Dergisi, Sayı 14,İstanbul
3. Altun ,A.,(2011) ,Mardin’de Türk Devri Mimarisi, 94-102.
4. Amsterdam Bildirgesi,1975
5. Anonim, T.C. Mardin Valiliği, (2012), 81 İlde Kültür ve Şehir Mardin, Mardin, 68-70.
6. Anonim, T.C. Mardin Valiliği, (2011) Çevre Durum Raporu, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Mardin,18-20.
7. Anonim, T.C. Mardin Valiliği, (2016), Kültür Sanat Turizm Dergisi (Yıl:2 Sayı:4 Ocak 2016), Mardin, 7-8.
8. Arabacıoğlu, P., (2007), ‘’Tarihi Çevrelerde Yeniden Değerlendirme Kavramı’’, YTÜ- Megaron Dergisi, Cilt:2, Sayı:4, İstanbul, 208.

9. Arcan, E.F. ,Evci, F.(1992).Mimari Tasarıma Yaklaşım 1,İstanbul
10. Aslanapa, O. ve Altınay N. P. (2010), “Artuklu Sarayında Bir Mühendis: Cezerî” Uluslararası Şırnak ve Çevresi Sempozyumu Bildirileri, Şırnak Üniversitesi Yayınları, Ankara, 550.
11. Aşkun, İ. Y. (2006). Gökdere Medresesi Örneğinde Osmanlı Klasik Dönemi Öncesi Medreseleri. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Üniversitesi, İstanbul, 7.
12. Atina Tarihi Anıtların Korunmasıyla İlgili Mimar ve Teknisyenlerinin 1.Uluslararası Konferansı, 1931
13. Avrupa Mimarî Mirasının Korunması Sözleşmesi, 1985
14. Bekin, D. (2009). Tarihin ışığında Mardin. Ankara, Korza, 204.
15. Cantay, G. (1992), Anadolu Selçuklu ve Osmanlı Darüşşifaları, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Sayı 61, Ankara, 39.
16. Deren, A.S.(2006). Sanal Ortamda Kültürel Miras Enformasyon Sistemlerinin Kurulması ve Türkiye İçin Durum Analizi, Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. Doratlı, N., Hoşkara, Ş.Ö., Faslı, M. (2004), An Analytical Methodology For Revitalization Strategies İn Historic Urban Quarters: A Case Study Of The Walled City Of Nicosia, North Cyprus, Cities, 21(4) 329-48.
18. Kuban, D.(2002).Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul
19. Kuran, A. (1969), Anadolu Medreseleri, ODTÜ. Mimarlık Fakültesi, C.1, Ankara, 22-23.
20. Tayla H. 1988 ‘’İşlevlendirme Koruma Karşıtlığı ’’ ,Yapı Dergisi, Sayı 84,İstanbul
21. Uğursal, S.(2011). Tarihi Yapıların Yeniden İşlevlendirilmesi; İzmir Sümerbank Basma Sanayi Yerleşkesi Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, 19-20.
22. URL-1 https://www.makaleler.com/swot-analizi-nedir (Erişim Tarihi: 10.10.2017)
23. URL-2 https://www.google.com/earth/ (Erişim Tarihi: 06.05.2017)
24. URL-3 https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96merli,_Mardin (Erişim Tarihi: 06.03.2017)
25. Usta, A.(1994) ‘’Anadolu Türk Mimarlığında Form Analizi’’,KTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Trabzon.
26. Venedik Tüzüğü,1964
27. Yıldırım, D.(1999).Anıtsal Binalardaki İşlev Değişikliklerinden Doğacak Müdahalelerin Yapısal Çevresel Olarak İncelenmesi, İTÜ, Fen Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul