POLICIES TO REDUCE THE GROWTH SLOWING EFFECT OF AGING

Öz

Doğurganlık oranındaki azalışa ve ortalama ömürdeki uzamaya bağlı olarak, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının hızla arttığı bir süreç yaşanmaktadır. Yaşlı nüfustaki artış doğal olarak iş gücü arzında açığa, sosyal güvenlik harcamalarında artışa ve büyüme hızında yavaşlamaya yol açmaktadır. Böylece nüfusun yaşlanmasından kaynaklanan sorunların nasıl telafi edileceği sorusu ortaya çıkmaktadır. Çalışmada sorunun çözümüne yönelik biri otomatik diğeri müdahaleci olmak üzere iki mekanizma önerilmiştir. Otomatik mekanizma doğurganlık oranındaki azalışın gecikmeli olarak yaşlı nüfustaki yığılma hızını azaltmasıdır. Müdahaleci mekanizma kapsamında iş gücü ithali, iş gücünün niteliğinin arttırılması, sermaye yoğun üretim, kadın istihdamının artırılması, emeklilik yaşının ertelenmesi ve gümüş ekonomiden yararlanmadır. Bu politikalarla yaşlanmanın büyümeyi yavaşlatan etkisinin telafi edilebileceği ileri sürülmüştür. Japonya, İtalya ve Almanya’nın bu konudaki deneyimlerine dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nüfusun Yaşlanması
• Ekonomik Büyüme
• Yaşlanma Karşıtı Politikalar

YAŞLANMANIN BÜYÜMEYİ YAVAŞLATAN ETKİSİNİ AZALTICI POLİTİKALAR

Öz

Doğurganlık oranındaki azalışa ve ortalama ömürdeki uzamaya bağlı olarak, özellikle gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının hızla arttığı bir süreç yaşanmaktadır. Yaşlı nüfustaki artış doğal olarak iş gücü arzında açığa, sosyal güvenlik harcamalarında artışa ve büyüme hızında yavaşlamaya yol açmaktadır. Böylece nüfusun yaşlanmasından kaynaklanan sorunların nasıl telafi edileceği sorusu ortaya çıkmaktadır. Çalışmada sorunun çözümüne yönelik biri otomatik diğeri müdahaleci olmak üzere iki mekanizma önerilmiştir. Otomatik mekanizma doğurganlık oranındaki azalışın gecikmeli olarak yaşlı nüfustaki yığılma hızını azaltmasıdır. Müdahaleci mekanizma kapsamında iş gücü ithali, iş gücünün niteliğinin arttırılması, sermaye yoğun üretim, kadın istihdamının artırılması, emeklilik yaşının ertelenmesi ve gümüş ekonomiden yararlanmadır. Bu politikalarla yaşlanmanın büyümeyi yavaşlatan etkisinin telafi edilebileceği ileri sürülmüştür. Japonya, İtalya ve Almanya’nın bu konudaki deneyimlerine dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nüfusun Yaşlanması
• Ekonomik Büyüme
• Yaşlanma Karşıtı Politikalar

Kaynakça

1. Acemoğlu, D., ve Restrepo , P. (2017). Secular Stagnation? The Effect Of Aging On Economic Growth In The Age Of Automation. NBER Working Paper No: 23077, 174-179.
2. Alkan, M. Nail (2015). Avrupa’da Yükselen Irkçılık: Pegida Örneği. Akademik Bakış Cilt 8 Sayı 16.
3. Atçıl, Z. (2022). Türkiye ve İtalya'da Nüfusun Yaşlanması Ve Emeklilik Reformları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi Anabilim Dalı.
4. Atiker, M. (2015). Nitelikli İşgücünün İşletmelerin Rekabet Gücü Üzerindeki Etkisi Ve Konya Otomotiv Yan Sanayi Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: KTO Karatay ÜniversitesicSosyal Bilimler Enstitüsü .
5. Babalola, A., Bennis, K., Caltigirone, M., Manjarrez, J. L., ve Tanizawa, A. (2011). İtalya'da Turizm Kümelenmesi. Rekabetçiliğin Mikroekonomisi , 1-28.
6. Bloom , D. E., Canning, D., ve Lubet, A. (2015). Global Population Aging: Facts, Challenges, Solutions ve Perspectives. Daedalus, 144(2), 80-92.
7. Bloom, D. E., ve Williamson, J. G. (1998). Demographic transitions and economic miracles in emerging Asia. The World Bank Economic Review, 419-455.
8. Bloom, D. E., Boersch-Supan, A., McGee, P., ve Sei, A. (2011). Population Aging: Facts, Challenges, and Responses. PGDA Working Paper No. 71, 1-10.

9. Bloom, D. E., Canning, D., Hu, L., Liu, Y., Mahal, A., ve Yip, W. (2006). Why Has China’s Economy Taken Off Faster Than India’s? In: Paper sented at Pan Asia 2006 Conference, Stanford Center for International Development.
10. Bloom, D. E., David , C., ve Günther, F. (2010). Implications Of Population Ageing For Economic Growth. Oxford Review of Economic Policy, 26(4), 583–612.
11. BM Kadın Birimi. (2022). Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlandığı Bir Dünya İnşa Etmek. New York: UN Women.
12. Bojanic, I. B., ve Erceg, A. (2017). Silver economy: Demographic change and economic opportunity. Interdisciplinary Management Research Xiii, 1005-1278.
13. Bratti, M., ve Conti, C. (2018). The Effect Of Migration On Innovation In Italy. Regional Studies, 52(7), 934-947. Brenning, L., Emminghaus, C., Kluth, W., Laub, R., Neureiter, P., Schulz, T., et al. (2014). Wirkungsanalyse Des Rechtlichen Rahmens Für Ausländische Fachkräfte. Studie im Auftrag des Bundesministeriums für Wirtschaft und Energie.
14. Cantürk, S. (2021). Gelişmiş Ülkelerde Sosyal Politika Uygulamaları: Japonya Örneği. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi , 188-202.
15. Chandrasekhar, C. P., Ghosh, J., ve Roychowdhury, A. (2006). The Demographic Dividend And Young India's Economic Future. Economic and Political Weekly, 5055-5064.
16. Coşan, B. (2021). Toplum 5.0’ın Mimarı Japonya’da Dezavantajlı Gruplar: Freeter, Hikikomori ve Parasaito Shinguru. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 393-419.
17. Demir, O., ve Esen, A. (2021). Covid 19’un Yıkıcı Ekonomik Etkileri ve Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm İhtiyacı. Journal of Emerging Economies and Policy 2021, 6(1), 88-105.
18. Demir, O., ve Özkaya, Y. (2021). Nüfusun Yaş Yapisi-Ekonomik Büyüme İlişkisi; En Büyük 20 Ekonomi Örneği. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17-32.
19. Demirbilek, T., ve Özgür, A. Ö. (2017). Gümüş Ekonomi Ve Aktif Yaşlanma Bağlamında Yaşlı İstihdamı. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 10(1), 14-28.
20. EBSO. (2017). Sanayi 4.0, Uyum Sağlayamayan Kaybedecek. 7 2020, 8 tarihinde http://www.ebso.org.tr/ebsomedia/documents/sanayi-40--gozden-gecirilmis-ikinci-baski_95869497.pdf adresinden alındı.
21. Elmeskov, J. (2004). Aging, Public Budgets, And The Need For Policy Reform. Review of International Economics, 2, 233-242.
22. Ermağan, İ. (2022). Dünya Ekonomisinin Evrim Sürecinde Almanya'nın Dördüncü Sanayi Devrimi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 75-92.
23. European Commission. (2015). Growing The European Silver Economy. Mayıs 1, 2020 tarihinde http://ec.europa.eu/research/innovation-union/pdf/active-healthy-ageing/silvereco.pdf adresinden alındı Finnish Centre For Pensions. (2022). Aralık 01, 2022 tarihinde https://www.etk.fi/en/work-and-pensions-abroad/international-comparisons/retirement-ages/ adresinden alındı.
24. Fougere, M., ve Merette, M. (1999). Population Ageing And Economic Growth In Seven Oecd Countries. Economic Modelling, 16(3), 411-427.
25. Galor, O., ve Weil, D. (1999). From Malthusian Stagnation To Modern Growth. The American Economic Review, 89(2), 150-154.
26. Goodman, R. (2002). Anthropology, Policy and the Study of Japan. Cambridge: Cambridge University Press. Gordon, C. (2017). Silver Economy: The Value of Living Longer. Silver Economy Sempozyumu. Tauranga.
27. Griese, H. M., ve Sievers, I. (2010). Bildungs- und Berufsbiografien von Transmigranten. Aus Politik und Zeitgeschichte, 22-29.
28. Gür, A. (2011). Rekabet Gücünün Artırılmasında Nitelikli İşgücü İhtiyacı Ve Mesleki Eğitim. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
29. Harada, S. (1998). The Ageing Society, The Family, and Social Policy. Oxford : Oxford University Press. Harayama, Y., ve Fukuyama, M. (2017). Society 5.0: Aiming for a New Human-centered Society. Hitachi, 556-557.
30. Hasbenli, H. K. (2020, Ocak). Nüfus Yaşlanması Bağlamında Gümüş Ekonomi. Çalişma Ekonomisi Ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
31. Ismail, N. W., Rahman, H. S., ve Hamid, T. A. (2015). Does population aging affect economic growth in Malaysia. Prosiding Perkem, 205-210.
32. İyigüngör, T. (2022). Ekonomik Ve Toplumsal Dijitalleşme: Endüstri 4.0'dan Toplum 5.0'a. Smac Journal, 47-59.
33. Japan Cabinet Office. (2021). Japan Cabinet Office Society 5.0. Cabinet Office : https://www8.cao. adresinden alınmıştır
34. Kalafatcılar, K. M. (2019). Demografik Gelişmeler ve Makroekonomik Etkiler. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, 1-50.
35. Karaca, İ., ve Yurttaş, S. (2021). Alman Nitelikli İşçi Gücü Göçü Yasası Çerçevesinde Sağlık Çalışanlarının Almanya’ya Göç Edebilme Motivasyon ve Potansiyelleri. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1760-1788.
36. Karagöz, H. (2021). Nüfus Yaşlanmasının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri:Oecd Ülkeleri Örneği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1544-1565.
37. Karakaya, H. (2020). Gümüş Ekonomi ve Aktif Yaşlanma Bağlamında İŞKUR ‘un Rolü ve Alınması Gereken Önlemler. Uzmanlık Tezi. Ankara: Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü.
38. Koçak, B. (2019). Güney Avrupa Refah Rejimi Bağlamında Nüfusun Yaşlanmasının Sosyal Etkileri: İspanya, İtalya, Yunanistan Ve Türkiye Mukayesesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
39. Kutlu, E. (1991). Uluslararası İşgücü Hareketi Teorisi Çerçevesinde Türkiye ‘de AT’ye İşgücü Göçünün Türkiye Ekonomisi Üzerindeki Etkilerinin Analizi. Doktora Tezi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
40. Lee, H. H., ve Shin, K. (2019). Nonlinear Effects Of Population Aging On Economic Growth. Japan and the World Economy, 1-40.
41. Liu, Z., Fang, Y., ve Ma, L. (2022). A Study on the Impact of Population Age Structure Change on Economic Growth in China. Sustainability, 14(7), 1-15.
42. Lucian, S. A. (2017). Population Decline, Labor Force Changes And Gdp Growth. Annals of Constantin Brancusi University of Targu-Jiu. Economy Series, 200-205.
43. Maestas, N., Mullen, K. J., ve Powell, D. (2016). The Effect Of Population Aging On Economic Growth, The Labor Force And Productivity . National Bureau of Economic Research (No. w22452), 1-53.
44. Mandıracıoğlu, A. (2010). Dünyada ve Türkiye’de yaşlıların demografik özellikleri. Ege Tıp Dergisi, 39-45. Mankiw, N. G. (2007). Makroekonomi. (Ö. F. Çolak, Dü.) New York: Worth Publishers.
45. Martin, L. G. (1982). Japanese response to an aging labor force. Population Research and Policy Review, 1(1), 19-41.
46. Miri, N., ve Maddah, M. (2018). The Effect Of Age Structure Of The Population On Economic Growth In Iran Using The Ardl Approach. In AIP Conference Proceedings (Vol. 1978, No. 1, p. 200004). AIP Publishing LLC.
47. Özdemir, Z., Yalman, İ. N., ve Bayrakdar, S. (2012). Kadın İstihdamı ve Ekonomik Kalkınma: Geçiş Ekonomileri Örneği. In International Conference On Eurasian Economies, 115-122.
48. Peng, X. (2008). Demographic Shift, Population Ageing And Economic Growth In China: A Computable General Equilibrium Analysis. Pacific Economic Review, 13(5), 680-697.
49. Pham, T. N., ve Vo, D. H. (2021). Aging Population And Economic Growth In Developing Countries: A Quantile Regression Approach. Emerging Markets Finance and Trade, 57(1), 108-122.
50. Rojko, A. (2017). Industry 4.0 Concept: Background and Overview. iJIM, 11(5), 77-90.
51. Romer, P. M. (2012). Advanced Macroeconomics, Fourth Edition, McGraw-Hill. New York.: McGraw-Hill Companies Inc.
52. Schoyen, M. A., ve Stamati, F. (2013). The Political Sustainability Of The Ndc Pension Model: The Cases Of Sweden And Italy. European Journal of Social Security, 15(1), 79-101.
53. Schwarz, A. M., Arias, O. S., Zviniene, A., Rudolph, H. P., Eckardt, S., Koettl, J., et al. (2014). The Inverting Pyramid: Pension Systems Facing Demographic Challenges In Europe And Central Asia. Washington D.C: World Bank Publications.
54. Seyidoğlu, H. (2003). Uluslararası İktisat Teori Politika ve Uygulama. İstanbul: Güzem Can Yayınları.
55. Solow, R. M. (1999). Neoclassical Growth Theory. Handbook of macroeconomics, 637-667.
56. Song, H., Dwyer, L., ve Zhengcao, G. L. (2012). Tourism economics research: A review and assessment. Annals of Tourism Research, 39(3), 1653–1682.
57. Şahin , L. (2008). Uluslararasi İşgücü Akimlarinin Ekonomik Etkileri: Türk İşgücü Göçü. Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı.
58. Tanrıkulu, F. (2018). Yaşlanan Alman Nüfusu ve Artan Göçmen İhtiyacı Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Yükselen Irkçılık, Yabancı Düşmanlığı ve Ayrımcılık. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 93-122.
59. The Word Bank. (2022). DataBank Population Estimates And Projections. 08 17, 2022 tarihinde The Word Bank: https://databank.worldbank.org/source/population-estimates-and-projections# adresinden alındı The World Bank. (2022). DataBank: Gender Statistics. Kasım 30, 2022 tarihinde https://databank.worldbank.org/source/gender-statistics# adresinden alındı.
60. Topçu, Z., ve Güven, S. (2018). Yaşlı Tüketicilerin Pazara İlişkin Görüşleri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 43-63.
61. Tosun, M. S. (2003). Population Aging And Economic Growth: Political Economy And Open Economy Effects. Economics Letters, 81(3), 291-296.
62. Turan, A. H., ve Çolakoğlu, B. E. (2009). Yaşlı Tüketicilerde Algılanan Marka Değeri ve Satınalma Niyeti. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 277-296.
63. Tütüncü, A., ve Zengin, H. (2020). E7 ÜLKELERİNDE KADIN İSTİHDAMI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 16(1), 1-16.
64. Ülger, E. G. (2018). Bir Sorun Olarak Yaşlanma: Kamu Politikası. Yasama Dergisi, 18-47.
65. Yalçınkaya, H., ve Dülger, S. (2017). Küreselleşmenin Beyin Göçü Üzerindeki Etkisi:Türkiye. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 1646-1654.
66. Yumurtacı, A. (2017). Demografik Değişimin Sosyal Güvenlik Sistemlerine Etkileri: Karşılaştırmalı Ülke Örnekleri (Almanya, Çin, İtalya, Japonya ve Türkiye). Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Çalışma Ekonomisi Ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı.