YURTDIŞI YÜKSEKÖĞRETİM DİPLOMALARI DENKLİK SÜRECİNDE YAŞANAN PROBLEMLER

Öz

Farklı bir ülkede yaşama, öğrenim görme, farklı kültürler ve bakış açılarıyla karşılaşma şansı verdiğinden yurtdışında yükseköğrenim yapmak her daim çok prestijli olmuştur. Yurtdışında yükseköğrenimini başarıyla tamamlayarak diploma alanların yurda döndüklerinde diplomalarının Türkiye’de tanınırlığını sağlamak için denklik belgesi almak gibi bir zorunlulukları vardır. Ön-lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarının denkliklerini gerçekleştirmek için yapılacak işlemlerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı sorumluyken doktora diplomasının tanınırlığının sağlanması için Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı görevlidir. Sahte ve niteliksiz diplomanın önüne geçilmesi açısından denklik uygulaması önemlidir ancak ülkemizde denklik süreci uzun ve zorludur. Süreç boyunca birtakım sorunlarla boğuşulmakta hatta hak mağduriyetleri oluşmaktadır. Denklik konusunda yaşanan mağduriyetler her platformda dile getirilmektedir: Sosyal medyada çeşitli gruplar oluşturulmakta bunun yanında milletvekillerine iletilen durum Meclis gündemine dahi taşınmaktadır. Bu mağduriyetlerin temelinde Yükseköğretim Kurul Başkanlığı ile Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı’nın yurtdışında yükseköğretim görenlere yönelik denklik uygulamaları yer almaktadır. Bu uygulamalara bir de bu iki yükseköğretim kurulunun kurumsal yapısının yol açtığı problemler eklenince yurt dışında öğrenim görmüşlerin mağduriyetleri iyice artmaktadır.

TC uyruklu vatandaşların ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora diplomalarının denkliği konusunda ortaya çıkan sorunlar bu çalışma ile sistematik olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma Yurtdışında yükseköğrenim görenlerin diploma denkliği konusunda yaşadıkları problemleri ilk defa bilimsel bir çalışmaya konu etmesinden dolayı önemlidir. Ayrıca, diğer devletlerin (Fransa ve Belçika) uygulamalarıyla Türkiye’deki mevcut uygulamalar zaman zaman karşılaştırılacak ve mevcut uygulamalara birtakım alternatifler önerilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Yükseköğrenim,Denklik,Yurtdışı eğitim

THE PROBLEM RESULTING FROM THE RECOGNITION OF FOREIGN HIGHER EDUCATION DIPLOMAS

Öz

Since living in a different country, learning and having the chance to meet different cultures and perspectives, foreign higher education is very prestigious. The person who completed foreign higher education successfully, have the obligation to obtain a certificate of equivalence in order to ensure that their diplomas are recognized in Turkey when they return home. The Council of Higher Education is responsible for the confirmation of the equivalence of Associate’s, Bachelor’s and Master’s degree diplomas while The Council of Intercollegiate is responsible for the recognition of the doctorate’s diploma. In our country, the procedure of diplomas equivalence is long and arduous. It causes to struggle with some problems and even cause an infringement. The problems which are met during the recognition of foreign higher education diplomas procedure, are expressed on every platforms: various people gathered and become groups in the social media about this topic and also the complaint situation is told to the deputies to moved the topic to the Assembly agenda. The base of this unjust treatment or these complaints is equivalence practices of The Council of Intercollegiate and The Council of Higher Education which are unable to get rid of the debate with their existence. Also the problems caused by the institutional structure of these two higher education institutions are made the situation much worse, and the victimization of equivalence claimants reaches its peak.

In order to understand the problems that exist, this article is trying to reveal systematically the problems related to the equivalence of Associate’s, Bachelor’s and Master’s and doctoral degree diplomas obtained by Turkish citizens. This study is important for a presentation some problems, during the procedure of recognizing the foreign high level diplomas for the first time. In other words, current practices in Turkey will be compared with the practices of France and Belgium and some alternatives will be suggested to existing practices.

Anahtar Kelimeler

• Higher education,Equivalence,Education abroad

Kaynakça

1. Akkurt, K., (2012). AİHM Kararları Işığında Adil Yargılanma Hakkında Makul Süre, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
2. Çağlar, S., (2012).“Anayasa Mahkemesi Kararlarında Eşitliğin Dar Yorumu”, Ankara Barosu Dergisi», Sayı.3, 43/86. Günday, M., (2015). İdare Hukuku, İmaj Yayınevi, Ankara.
3. Kaşıkara, M.S., (2009). “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi̇’ni̇n 6. Maddesi̇ Çerçevesinde Makul Süre İçerisinde Yargılanma Hakkı”, TBB Dergisi, Sayı 84, 213/230.
4. Pekcanıtez, H., (1997 ). “Adil Yargılanma Hakkı”, İzmir Barosu Dergisi.
5. Yayla, Y., (2010). İdare Hukuku, 2. baskı, İstanbul, Beta Yayınları.
6. Anayasa Mahkemesi, 24/12/1970, E:1970/36, K:1970/50, RG. 04/05/1971 tarih ve 13826 sayılı.
7. Anayasa Mahkemesi, 25/02/1986, E:1985/1, K:1986/4, RG. 10/07/1986 tarih ve 19160 sayılı.
8. Anayasa Mahkemesi, 20/10/1992, E:1992/13, K:1992/50, RG. 30/6/1993 tarih ve 21623 sayılı.

9. Anayasa Mahkemesi, 03/12/1992, E:1992/46, K:1992/52, RG. 17/09/1995 tarih ve 22407 sayılı.
10. Anayasa Mahkemesi, 28.02.1996, E:1995/38, K:1996/7, RG. 24/05/1996 tarih ve 22645 sayılı.
11. Anayasa Mahkemesi, 14/06/2015, E:2014/177, K:2015/49, RG. 11/06/2015 tarih ve 29383 sayılı. Danıştay, İdari Dava D. Kur., 11/03/2010, E:2006/21, K:2010/447.
12. Danıştay, 5. Daire, 30/10/1996, E:1995/4052, K:1996/3262.
13. Danıştay, 8. Daire, 04/03/2003, E:2002/4520, K:2003/973.
14. Danıştay, 8. Daire, 20/09/2004, E:2003/5806, K:2004/3331.
15. Danıştay, 8. Daire, 10/01/2005, E: 2004/4167, K:2005/20.
16. Danıştay, 8. Daire, 10/01/2005, E:2004/2201, K:2005/61.
17. Danıştay, 8. Daire, 12/01/2005, E:2004/2198, K:2005/89.
18. Danıştay, 8. Daire, 22/11/2006, E:2006/3937, K:2006/4549.
19. Danıştay, 8. Daire, 18/09/2006, E: 2005/2542, K:2006/3075.
20. Danıştay, 8. Daire, 11/07/2011, E:2011/2516, K: 2011/3616.
21. Danıştay, 8. Daire, 19/12/2013, E:2013/6638, K:2013/10609.
22. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 11 Mart 1980 tarih R(80)2 sayılı Tavsiye Kararı.
23. Sayıştay 2016 tarihli Yükseköğretim Kurulu’nu Denetim Raporu, Ankara.
24. YÖK 2007 tarihli Türkiye’nin Yükseköğretim Stratejisi, Ankara.
25. İzmir Milletvekili Ali Yiğit’in 7/6216 esas numaralı yazılı soru önerisine ilişkin 14/12/2016 tarih ve 164 sayılı MEB Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından verilen cevap.
26. Arrêté du Gouvernement de la Communauté française du 29 juin 2016 déterminant les conditions et la procédure d'octroi de l'équivalence des titres, diplômes et certificats d'études supérieures délivrés à l'étranger.
27. http://www.ciep.fr/enic-naric-page/savoir-plus-reception-dossier.
28. http://www.equivalences.cfwb.be/index.php?id=2756.