İklim Değişikliğinin Güvenlikleştirilmesi: Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Kümeleme Analizi
Öz
Bu çalışma, Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki yedi ilde (Artvin, Bayburt, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon) 2009-2021 yılları arasındaki iklim değişikliği ve çevresel göstergelerin güvenlik perspektifinden değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Disiplinler arası bir yaklaşımla, K-means (K-ortalama) kümeleme analizi ve temel bileşenler analizi (PCA) kullanılarak sıcaklık anomalileri, PM10 konsantrasyonları, tehlikeli atık üretimi ve net göç hızı değişkenleri analiz edilmiştir. Toplam 91 gözlemden oluşan veri seti üzerinde gerçekleştirilen analizler, bölgede üç farklı çevresel risk kümesinin varlığını ortaya koymuştur. Trabzon’un yüksek risk profiliyle belirgin şekilde ayrıştığı, Artvin-Bayburt-Giresun grubunun düşük risk seviyesinde konumlandığı tespit edilmiştir. Bulgular, Kopenhag Okulu’nun güvenlikleştirme teorisi çerçevesinde değerlendirildiğinde, bölgede iklim değişikliğinin güvenlikleştirilmesi için gerekli unsurların mevcut olduğunu göstermektedir. Çalışma, iklim değişikliğinin bölgesel etkilerinin heterojen yapısını ortaya koyarak, tek tip politika yaklaşımları yerine il bazında farklılaştırılmış güvenlik stratejilerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Güvenlikleştirme, Kümele Analizi, K-means, Doğu Karadeniz, İklim Değişikliği
Kaynakça
- Aunan, K. ve Wang, S. (2014). Internal migration and urbanization in China: Impacts on population exposure to household air pollution (2000–2010). Science of the Total Environment, 481, 186–195. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2014.02.073
- Ay, M., Özbakır, L., Kulluk, S., Gülmez, B., Öztürk, G., ve Özer, S. (2023). FC-Kmeans: Fixed-centered K-means algorithm. Expert Systems with Applications, 211, 118656.
- Azevedo, B. F., Rocha, A. M. A., ve Pereira, A. I. (2024, May). A multi-objective clustering algorithm integrating intra-clustering and inter-clustering measures. In International conference on optimization and learning (pp. 97-108). Cham: Springer Nature Switzerland.
- Balzacq, T. (2005). The three faces of securitization: Political agency, audience and context. European Journal of International Relations, 11(2), 171-201.
- Boas, I. (2015). Climate Migration and Security: Securitisation as a strategy in climate change politics. New York: Routledge.
- Buzan, B. (1991). People, states and fear: An agenda for ınternational security studies in the Post-Cold War era. Boulder: Lynne Rienner.
- Buzan, B., ve Wæver, O. (2003). Regions and powers: The structure of ınternational security. Cambridge: Cambridge University Press.
- Buzan, B., Wæver, O. ve de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Boulder: Lynne Rienner.
- Carrasco-Escobar, G., Schwarz, L., Miranda, J. ve Benmarhnia, T. (2020). Revealing the air pollution burden associated with internal migration in Peru. Scientific Reports, 10, 19349. https://doi.org/10.1038/s41598-020-64043-y
- Chen, S., Oliva, P. ve Zhang, P. (2017). The effect of air pollution on migration: Evidence from China. Social Science Research Network. https://doi.org/10.2139/ssrn.3451332