EN
TR
Okul Öncesi STEM Uygulamalarının Bilimsel Süreç Becerileri, Kavramsal Gelişim ve Yaratıcı Tasarım Üzerindeki Etkileri
Öz
Bu araştırma; okul öncesi eğitim düzeyinde yapılandırılmış STEM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) etkinliklerinin çocukların bilimsel süreç becerilerine, kavramsal gelişimlerine ve sosyal-duyuşsal yönlerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, karma yöntem desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Nicel boyutta tek grup ön test–son test deseni; nitel boyutta ise gözlem formları, öğrenci ürünleri ve görüş formlarından elde edilen veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Kastamonu ilinde yer alan bir anaokulunda öğrenim gören beş yaş grubundaki 69 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde 5 yaş düzeyine uygun olarak geliştirilen yedi özgün STEM etkinliği uygulanmıştır. Etkinlikler; yönlendirmeli sorgulama temelli öğrenme, yapılandırmacı yaklaşım ve mühendislik tasarım döngüsü çerçevesinde tasarlanmıştır. Nicel bulgular, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinde anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. Nitel bulgular; öğrencilerin fen kavramlarını deneyimsel yollarla anlamlandırdığını, kavram yanılgılarını dönüştürdüğünü, yaratıcı tasarım süreçlerine aktif katılım sağladığını ve çevresel duyarlılık geliştirdiğini göstermektedir. Öğrenci ürünleri ve açıklamaları, bu öğrenmelerin bazı durumlarda aile ortamına da taşındığını ortaya koymaktadır. Sonuçlar, erken çocukluk döneminde uygulanan STEM etkinliklerinin hem bilişsel hem de sosyal-duyuşsal gelişim üzerinde çok yönlü katkılar sağladığını göstermektedir. Bu bağlamda okul öncesi öğretim programlarında STEM uygulamalarına daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Kastamonu Üniversitesi
Proje Numarası
KÜ-BAP01/2019-65
Teşekkür
Bu araştırma Kastamonu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir (Proje No: KÜ-BAP01/2019-65). Ayrıca uygulama sürecinde destek sağlayan okul yönetimi, öğretmenler ve öğrenci velilerine teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Allchin, D. (2011). Evaluating knowledge of the nature of (whole) science. Science Education, 95(3), 518-542. https://doi.org/10.1002/sce.20432
- Bers, M. U. (2020). Coding as a playground: Programming and computational thinking in the early childhood classroom. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003022602
- Bilen, K., Ergün, A., & Şimşek, V. (2021). Okul öncesi döneme yönelik bir STEM etkinliği: Paraşüt tasarlama. Scientific Educational Studies, 5(2), 126-158. https://doi.org/10.31798/ses.1007703
- Bruner, J. S. (1996). The culture of education. In The culture of education. Harvard University Press.
- Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and engineering teacher, 70(1), 30.
- Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and Conducting Mixed Methods Research (3rd ed.). SAGE.
- Corlu, M. S., Capraro, R. M., & Capraro, M. M. (2014). Introducing STEM education: Implications for educating our teachers for the age of innovation. Egitim ve Bilim, 39(171). https://doi.org/10.15390/ES.2014.1219
- Çakır, Z., Yalçın, S. A., & Yalçın, P. (2020). Montessori yaklaşımı temelli STEM etkinliklerinin okul öncesi öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerine etkisi. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 8(1), 18-45.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
2 Temmuz 2025
Kabul Tarihi
22 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2