Investigation of Cyber Bullying Levels of Social Studies Teacher Candidates

Öz

The aim of this study is to examine the cyberbullying levels of Social Studies teacher candidates according to their gender, age, economic status, and those on the internet. The study was carried out with 115 teacher candidates studying at Akdeniz University, Department of Social Studies Education, in the 2019-2020 academic year. Of the teacher candidates participating in the study, 55 (47.8%) are male and 60 (52.2%) are female. "Cyber Bullying Scale" was used as a data collection tool in the study. In the research, scanning model, one of the quantitative research methods, was used. The burden of social studies teacher candidates' answers to the "Cyber Bullying Scale" was processed on SPSS. Unrelated samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used to analyze the data. About the research; It was concluded that the rates of cyber bullying of social studies teacher candidates did not show a significant difference according to gender and age variables, but they differ according to the variables of time spent on the internet and economic situation.

Anahtar Kelimeler

• Social Studies
• Bullying
• Cyber Bullying
• Cyber Bully
• Cyber Victim

Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Siber Zorbalık Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının siber zorbalık düzeylerinin cinsiyet, yaş, ekonomik durum, internette geçirdikleri süreye göre incelenmesidir. Çalışma 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Akdeniz Üniversitesi sosyal bilgiler eğitimi anabilim dalında öğrenim gören 115 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmen adaylarından 55’i (%47,8) erkek, 60’ı (%52,2) kadındır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Siber Zorbalık Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kendilerine uygulanan “Siber Zorbalık Ölçeğine” verdikleri cevaplar SPSS üzerine işlenmiştir. Verilerin analizinde ilişkisiz örneklemler t-testi ve tekyönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının siber zorbalık düzeyleri, cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermezken internette geçirilen süre ve ekonomik durum değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler
• Zorbalık
• Siber Zorbalık
• Siber Zorba
• Siber Mağdur

Kaynakça

1. Arıcak, O. T. (2011). Siber zorbalık: Gençlerimizi bekleyen yeni tehlike. Kariyer Penceresi, 6, 10–11.
2. Arıcak, T., Siyahhan, S., Uzunhasanoğlu, A., Sarıbeyoğlu, S., Çıplak, S., Yılmaz, N., & Memmedov, C. (2008). Cyberbullying among Turkish adolescents. Cyberpsycology and Behavior 11(3) ,253-261.
3. Ayas, T. ve Horzum, M. (2014). Orta öğretim öğrencilerin psikolojik belirtilere göre sanal zorba ve sanal mağdur düzeylerinin yordanması. Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 1(2), 21-36.
4. Ayas, T. ve Horzum, M. B. (2011). Öğretmenlerin sanal zorbalık algılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 3(2), 619-640.
5. Ayas, T. ve Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf, düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568.
6. Bee, H. & Boyd, D. (2009). Çocuk gelişim psikolojisi. İstanbul: Kaknüs yayınları.
7. Belsey, B. (2007). Cyberbullying: A real and growing threat. ATA Magazine, 88(1), 14–21.
8. Bhat, C. S. (2008). Cyberbullying: Overview and strategies for school counselors, guidance officers and all school personnel. Australian Journal of Guidance, 31(5), 112-121.

9. Boxer, P., & Tisak, M. S. (2005). Children’s beliefs about the continuity of aggression. Aggressive Behavior, 31, 172-188.
10. Bridge, B. (2010). Zorbalık-Mobbing Bilinmeyen Çeşitleri ve Çözümleri (2.Baskı). İstanbul: Beyaz Ayın.
11. Burnukara, P. (2009). İlk ve orta ergenlikte geleneksel ve sanal akran zorbalığına ilişkin betimsel bir inceleme. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
12. Burnukara, P. ve Uçanok, Z. (2012). Okul ortamı ve sanal ortamda meydana gelen akran zorbalığı ne ölçüde örtüşüyor? Türk Psikoloji Dergisi, 27(69), 81-96.
13. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
14. Chapin, J. (2016). Adolescents and cyber bullying: The precaution adoption process model. Education and Information Technologies, 21(4), 719–728. doi:10.1007/s10639-014-9349-1
15. Cho, Y. K. & Yoo, J. W. (2017). Cyberbullying, internet and SNS usage types, and perceived social support: a comparison of different age groups. Information, Communication & Society, 20(10), 1464-1481. DOI: 10.1080/1369118X.2016.1228998
16. Çal, Ü. T. (2019). Üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin çevreye yönelik görsel algılarının incelenmesi. Journal of Innovative Researh in Social Studies, 2(2), 135-148.
17. Çifçi, S. (2010). Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin sanal zorbalık düzeyleri ile empatik eğilim düzeyleri arasındaki ilişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
18. Demirkaya, H., & Çakar, E. (2012). İlköğretim yedinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme becerilerinin değişkenlere göre incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 13(2), 33-49.
19. Demirkaya, H., & Ünal, O. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kamu hizmeti motivasyonu algıları ve sosyal adalet idealleri. Turkish Studies, 13(4), 455-474. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.13016
20. Dilmaç, B. (2009). Sanal zorbalığı yordayan psikolojik ihtiyaçlar: Lisans öğrencileri için bir ön çalışma. Kuram ve Uygulamalarda Eğitim Bilimleri, 9, 1291-1325.
21. Eroğlu, Y., & Peker, A. (2015). Ergenlerde akran ilişkileri ile siber zorbalık statüleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 10(11), 593-606.
22. Freud, S. (2012). Dinin kökenleri. İstanbul: Payel Yayınları.
23. Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2009). Bullying beyond the schoolyard: Preventing and responding to cyberbullying. California: Carwin Pres.
24. Horzum, M. B. ve Ayas, T. (2014). Orta öğretim öğrencilerin psikolojik belirtilere göre sanal zorba ve sanal mağdur düzeylerinin yordanması. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 1(2), 21-36.
25. Li, Q. (2007). Bullying in the new playground: Research into cyberbullying and cyber victimisation. Australasian Journal of Educational Technology, 23(4), 435– 454.
26. Merter, M. (2014). Nefs psikolojisi ve rüyaların dili. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
27. Morin, H. K., Bradshaw, C. P., & Kush, J. M. (2018). Adjustment outcomes of victims of cyberbullying: the role of personal and contextual factors. J. Sch. Psychol. 70, 74–88. doi: 10.1016/j.jsp.2018.07.002
28. Öztürk, A., & Açıl, F. B. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının üst bilişsel farkındalıklarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Journal of Innovative Research in Social Studies, 3(1), 54-69.
29. Patchin, W., & Sameer, J. H. (2006). Bullies move beyond the schoolyard: A preliminary look at cyberbullying. Youth Violence and Juvenile Justice, 4(2), 148–169.
30. Peker, A., Eroğlu, Y., & Çitemel, N. (2012). Boyun eğici davranışlarla siber zorbalık ve siber mağduriyet arasındaki ilişkide cinsiyetin aracılığının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9(1), 205- 221.
31. Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: Tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 531-562.
32. Sayar, K. (2002). Aşınan kimlikler, dağılan kişilikler, benlik, kişilik ve kişilik bozuklukları üzerine kültürel bir okuma. Divan: Disiplinler arası Çalışmalar Dergisi, 13(2), 262-293.
33. Serin, H. (2012). Ergenlerde siber zorbalık / siber mağduriyet yaşantıları ve bu davranışlara ilişkin öğretmen ve eğitim yöneticilerinin görüşleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
34. Sleglova, V., & Cerna, A. (2011). Cyberbullying in adolescent victims: Perception and coping. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 5(2), 1-16.
35. Slonje, R., & Smith, P. K. (2008). Cyberbullying: Another main type of bullying? Scandinavian Journal of Psychology 49, 147-154.
36. Smith, K. P., Mahdavi, J., Carvalho, M., Fisher, S., Russel, S., & Tippett, N. (2008). Cyberbullying: Its nature and impact in secondary school pupils. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 49(4), 376-385.
37. Taçyıldız, Ö. (2010). Lise öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeylerinin bazı değişkenlere göre yordanması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
38. Tamer, N., & Vatanartıran, S. (2014). Ergenlerin teknolojik zorbalık algıları. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying, 41(1), 41-59.
39. Tanrıkulu, T., Kınay, H. ve Arıcak, O. (2013). Siber zorbalığa ilişkin duyarlılık ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 38-47.
40. Topkaya, Y., Tangülü, Z., Yılar, B., & Şimşek, U. (2015). Social studies pre-service teachers'computer self efficacy beliefs and attitudes on computer-assisted instruction. Journal of International Social Research, 8(36), 742-748.
41. Williams, K. R., & Guerra, N. G. (2007) Prevalence and predictors of internet bullying. Journal of Adolescent Health, 41, 14-21.
42. Yaman, E. & Peker, A. (2012). Ergenlerin siber zorbalık ve siber mağduriyete ilişkin algıları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(3), 819-833.
43. Yaman, E., Eroğlu, Y., & Peker, A. (2011). Okul zorbalığı ve siber zorbalık. İstanbul: Kaktüs Yayınları.
44. Yılmaz, E., Şahin, Y., Haseski, H., & Erol, O. (2014). Lise öğrencilerinin internet bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Balıkesir ili örneği. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 133-144.
45. Yurdakul, I. K. (2013). Evren ve Örneklem. A. A. Kurt içinde, Bilimsel Araştırma Yöntemleri (s. 75-91). Ankara: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yayınları.