Common Values in Orkhon Monuments and Social Studies Curriculum

Öz

In order to keep Turkish culture and civilization alive and to pass it on to future generations, it is important to use masterpieces of Turkish culture in value transfer. In this context, the aim of the study is to find examples of common values in Orkhun monuments andSocial Studies Curriculum and to evaluate these values in terms of their importance in teaching Social Studies.The study was conducted in accordance with the document analysis, one of the qualitative research methods, and the monuments were analyzed through content analysis.In the study, MuharremErgin's work named Orkhon monuments (2019) was examined. As a result of the research, it was determined that 18 values (justice, family unity, independence, peace, scientificity, diligence, solidarity, sensitivity, honesty, aesthetics, equality, freedom, respect, love, responsibility, thrift, patriotism, benevolence) in the Social Studies Curriculum (MEB, 2018) are included in the Orkhon monuments.As a result, it is thought that Orhun monuments can be used as a rich resource in value transfer activities in the teaching of Social Studies.

Anahtar Kelimeler

• Orkhon monuments
• Value education
• Social studies lesson
• Value

Orhun Abidelerinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında Yer Alan Ortak Değerler

Öz

Türk kültür ve medeniyetinin yaşatılması, gelecek nesillere aktarılması için Türk kültürüne ait eserlerin değer aktarımında kullanılması önem arz etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Orhun Abidelerinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında yer alan değer örneklerinin bulunması ve bu değerlerin Sosyal Bilgiler Dersi öğretimindeki önemi açısından değerlendirilmesidir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesine uygun olarak yapılmış, abideler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Çalışmada, Muharrem Ergin’in Orhun Abideleri (2019) isimli eseri esas alınmıştır. Araştırma neticesinde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programında (MEB, 2018) adalet, aile birliğine önem verme, bağımsızlık, barış, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, dürüstlük, estetik, eşitlik, özgürlük, saygı, sevgi, sorumluluk, tasarruf, vatanseverlik, yardımseverlik olarak yer alan 18 değerin, Orhun Abidelerinde yer aldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Sosyal Bilgiler Dersi öğretiminde, Orhun Abidelerinin zengin bir kaynak olarak değer aktarımı etkinliklerinde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Orhun abideleri
• Değer eğitimi
• Sosyal bilgiler dersi
• Değer

Kaynakça

1. Ata, A. (2012). Köktürkler. Gürer Gülsevin ve Mehmet Mahir Tulum (Ed.), Orhun Türkçesi içinde (s. 37-48). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
2. Atsız, N. (2014). Türk edebiyatı tarihi. İstanbul: Ötüken Yayınları.
3. Çelik, U. A. (2016). Orhun yazıtlarının sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerler çerçevesinde incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 55, 47-61.
4. Demir, Ö. ve Acar, M. (1992). Sosyal bilimler sözlüğü. İstanbul: Ağaç Yayıncılık.
5. Ercilasun, A. B. (2015). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. İstanbul: Akçağ Yayınları.
6. Ergin, M. (2019). Orhun abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
7. Kardaş, M. N. (2015). Orhun abidelerinin Türkçe öğretiminde değer aktarımı açısından önemi II: Kül Tigin abidesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2).
8. Keskin, Y. (2012). Sosyal bilgiler öğretiminde değerlerin rolü. Değerler Eğitimi Uluslararası Konferansı 28-29 Mayıs 2010 (s. 68-102). İstanbul: Damla Yayınevi.

9. Konur, E. (2016). Orhun Yazıtlarında Sosyal ve Siyasi Mesajlar. https://turkcetarih.com/uploads/wpbackup/orhun-yazitlarinda-sosyal-ve-siyasi-mesajlar.pdf Erişim Tarihi: 06.11.2019.
10. MEB. (2018). Milli eğitim bakanlığı sosyal bilgiler dersi öğretim programı. Ankara: MEB Yayınları.
11. Sallabaş, M. E. (2012). Ömer Seyfettin hikayelerinin Türkçe öğretiminde değer aktarımı bakımından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 59-68.
12. Sever, M. (2010). Orhun yazıtlarındaki bazı kavramları yeniden okumak. Orhon Yazıtlarının Bulunuşundan 120 Yıl Sonra Türklük Bilimi ve 21. Yüzyıl 3. Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu. 727-733.
13. Şenocak, E. (2001). Göktürk yazıtlarında Türk halk edebiyatı unsurları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 165-176.
14. Tekin, T. (2018). Orhon yazıtları. Ankara: Bilgesu Yayınları.
15. Tekin, T. ve Ölmez, M. (2014). Türk dilleri. İstanbul: Bilgesu Yayıncılık.
16. Tekşan, K. (2012). Türkçe dersi değerler eğitiminde Kutatgu Bilig’ in kullanımı. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1-17.
17. Tezcan, M. (2015). Eğitim sosyolojisi. Ankara: Anı Yayıncılık.
18. Topsakal, C. (2018). Orhun yazıtlarının eğitim bilimleri açısından incelenmesi. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 296-312.
19. Türkmen, F. (2013). Kök-Türk abidelerinde milli kimlik hassasiyeti. Milli Folklor, 25(9)7, 31-38.
20. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2017). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.