Sigortacılık Sektöründe Yetkisiz Erişim Kaynaklı Siber Güvenlik Saldırıları ve Stratejilerin Bulanık Mantıkla Değerlendirilmesi

Öz

Siber saldırılar sigorta bilgi güvenliği, hizmet sürekliliği, kurumsal sürdürülebilirlik alanındaki etkisi çok yönlü riskler ortaya çıkarmaktadır. Yetkisiz erişim, veri ihlalleri, alt sistem kesintileri gibi tehditler, müşteri güvenini kaybettirerek önemli ölçüde ekonomik kayıplara sebebiyet verebilmektedir. Bu sebeplerden ötürü, siber güvenlik önlemlerinin sistemik bir plan dahilinde, bilimsel bir metodoloji ekseninde değerlendirilmesi önemli olup, bu çalışmada siber saldırılara karşı önlemler seçiminde en çok tercih edilen alternatifin belirlenmesi ve en uygun önlemin tespiti hedeflenmiştir. Belirlenen kıstasların, alan literatürü ve uzman görüşleri doğrultusunda bulgularından elde edilen belirsizlik ve uzman değerlendirmeleri farklılıkları Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) metodu kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Bu sistemik yapıdan ulaşılmış olan kıstas ağırlıklarından hareketle alternatif siber güvenliği önlemleri Multi-Attributive Border Approximation Area Comparison (MABAC) yaklaşımı ile değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda ayrıcalıklı erişim yöntemi diğer tüm alternatiflerden güvenlik etkinliği ile kontrol edilebilirlik ve uygulama kolaylığı yönünden en uygun alternatif olarak ayrıştırıldığı tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, sigorta sektöründe siber güvenlik önlemlerinin değerlendirilmesine yönelik bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerini bütünleşik olarak ele alarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sigorta
• Siber Güvenlik
• Siber Saldırı
• Siber Savunma
• Bulanık Mantık

Evaluation of Unauthorized Access-Based Cyber Security Attacks and Strategies in the Insurance Sector Using Fuzzy Logic

Öz

Cyberattacks in the insurance sector create multifaceted risks affecting information security, service continuity, and corporate sustainability. Threats such as unauthorized access, data breaches, and subsystem outages can lead to significant economic losses by eroding customer trust. Therefore, evaluating cybersecurity measures through a systemic and scientific methodology is essential. This study aims to determine the most preferred alternatives and identify the most optimal measures against cyberattacks.The uncertainties and variations in expert evaluations were weighted using the Pythagorean Fuzzy Analytic Hierarchy Process (PF-AHP) method. Based on these criteria weights, alternative cybersecurity measures were evaluated using the Multi-Attributive Border Approximation Area Comparison (MABAC) approach. The findings reveal that Privileged Access Management (PAM) is the most suitable alternative, outperforming others in terms of security effectiveness, controllability, and ease of implementation. This study contributes to the literature by providing an integrated framework of fuzzy multi-criteria decision-making (MCDM) methods for evaluating cybersecurity in the insurance industry.

Anahtar Kelimeler

• Insurance
• Cybersecurity
• Cyber-attack
• Cyber Defense
• Fuzzy Logic

Kaynakça

1. S. Soyşekerci, "Sigortacılıkta dijitalleşme ve siber güvenlik ihlalleri," International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, vol. 7, no. 50, pp. 2449-2455, 2021. Doi: 10.31576/smryj.1081
2. İ. Cebeci, "Türkiye’de siber risk sigortalarına ilişkin bir değerlendirme," TISEJ / Türk İktisadi ve Sosyal Etütler Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 163-188, 2021. Doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.02.1520
3. S. Tunca, "Modern çağda siber güvenlik kavramı," Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, no.60, pp. 105-119, 2019.
4. A. M. Alkan, "Sigorta sektöründe siber riskler,"TOGÜ-Turhal Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 41-50, 2023. Doi:10.58234/togutubafder.1274574
5. R. Anderson, "Why information security is hard: An economic perspective," in Proceedings of the 17th Annual Computer Security Applications Conference (ACSAC), Dec. 10-14, 2001, New Orleans, LA, USA. IEEE, 2001. pp. 358-365. Doi: 10.1109/ACSAC.2001.991552
6. L. A. Gordon, M. P. Loeb, and L. Zhou, "The impact of information security breaches: Does materiality matter?," International Journal of Accounting Information Systems, vol. 12, no. 3, pp. 204-223, September 2011. Doi: 10.1016/j.accinf.2011.03.001
7. S. Romanosky, "Examining the costs and causes of cyber incidents," Journal of Cybersecurity, vol. 2, no. 2, pp. 121-135, December 2016. Doi: 10.1093/cybsec/tyw001
8. Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB), "On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028)," sbb.gov.tr, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Dec.11, 2023. Available: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf. [Accessed: Nov.13,2025].

9. K. Göztepe and A. Ejder, "Siber terör saldırılarından korunmaya yönelik bulanık mantık tabanlı karar destek modeli," Savunma Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 2, pp. 105-122, May 2013. Doi: 10.17134/khosbd.55246
10. H. Yaşar and H. Çakır, "Kurumsal siber güvenliğe yönelik tehditler ve önlemleri," Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, vol. 4, no. 3, pp. 181-197, 2016. Doi: 10.29109/gujsc.273614
11. M. E. Arslan, "Siber güvenlik ve siber saldırı türleri," Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, vol. 17, no. 37, pp. 114-134, 2016.
12. E. Yeniman Yıldırım, "Bilişim sistemlerine yönelik siber saldırılar ve siber güvenliğin sağlanması," Uluslararası Bilgi Sistemleri ve Ekonomi Dergisi, vol. 2, no. 1, pp. 1-18, June 2016.
13. D. Doğan, "Siber güvenlik açısından siber saldırı senaryolarının incelenmesi," Master's thesis, Dept. Of Informatics, Gazi Univ., Ankara, Turkey, 2017.
14. S. Ekmen, "Bankacılık ve sigortacılıkta siber tehditler ve önleme stratejileri," Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (FESA), vol. 3, no. 2, pp. 346-357, June 2018. Doi: 10.29106/fesa.422731
15. A. Afşar, "Finansal hizmetler sektöründe siber güvenlik," Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 16, no. 5, pp. 115-130, 2016. Doi: 10.18037/ausbd.417435
16. A. B. Darıcılı, "Türkiye’nin siber güvenlik politikalarının analizi; Türkiye’nin siber güvenlik modeli için öneriler," TESAM Akademi Dergisi, vol. 6, no. 2, pp. 11-33, July 2019. Doi: 10.30626/tesamakademi.613517
17. N. Varol Gönen and E. Öner Kaya, "Türk sigorta sektöründe siber sigortalara ilişkin değerlendirme: Sektörel bir araştırma," Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, vol. 58, no. 1, pp. 708-726, 2023. Doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.03.2065
18. P. Radanliev, D. De Roure, C. Maple, and J. R. C. Nurse, "AI security and cyber risk in IoT systems," Frontiers in Big Data, vol. 7, p. 1402745, May 2024. Doi: 10.3389/fdata.2024.1402745
19. L. Pavlík, M. Ficek, and J. Rak, "Dynamic assessment of cyber threats in the field of insurance," Risks, vol. 10, no. 12, p. 222, Nov. 2022. Doi: 10.3390/risks10120222
20. M. I. Tariq, S. Ahmed, N. A. Memon, S. Tayyaba, M. W. Ashraf, M. Nazir, A. Hussain, and V. E. Balas, “Prioritization of information security controls through fuzzy AHP for cloud computing networks and wireless sensor networks,” Sensors, vol. 20, no. 5, pp. 1–24, 2020.
21. R. R. Yager, "Pythagorean membership grades in multicriteria decision making," IEEE Transactions on Fuzzy Systems, vol. 23, no. 5, pp. 1634-1643, October 2015. Doi: 10.1109/TFUZZ.2014.2368989
22. İ. Gürsoy, "Dış ticaret firmalarının hedef pazar seçim kriterlerinin aralık değerli Pisagor bulanık AHP yöntemi ile değerlendirilmesi: Otomotiv sektöründe bir uygulama," Yönetim ve Ekonomi Dergisi, vol. 31, no. 4, pp. 805-822, 2024. Doi: 10.18657/yonveeko.1469085
23. D. Pamučar and G. Ćirović, "The selection of transport and logistics centre location using multi- criteria decision-making methods: AdBIOPAS and MABAC model," Expert Systems with Applications, vol. 42, no. 6, pp. 3015-3028, April 2015. Doi: 10.1016/j.eswa.2014.11.041
24. H. Zedan, "Dynamic access control policies: Specification and verification," The Computer Journal, vol. 55, no. 5, pp. 637-651, May 2012. Doi: 10.1093/comjnl/bxr122
25. M. Eling and W. Schnell, "What do we know about cyber risk and cyber risk insurance?," The Journal of Risk Finance, vol. 17, no. 5, pp. 474-491, 2016. Doi: 10.1108/JRF-09-2016-0122
26. E. M. Hutchins, M. J. Cloppert, and R. M. Amin, "Intelligence-driven computer network defense informed by analysis of adversary campaigns," in Proceedings of the 6th International Conference on Information Warfare and Security (ICIW), Washington, DC, 2011, pp. 1-14.
27. A. Behl, Cybersecurity and Cyberwar: What Everyone Needs to Know, 1st ed. New Delhi, India: BPB Publications, 2023.
28. D. Yangeç and A. Koyun, "Blokzincir destekli kimlik doğrulama: Merkezi sistemlere alternatif bir yaklaşım," Uluslararası Sürdürülebilir Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, vol. 9, no. 1, pp. 14-24, 2025. Doi: 10.62301/usmtd.1691033
29. S. Groll, L. Fuchs, and G. Pernul, "Separation of duty in information security," ACM Computing Surveys, vol. 57, no. 7, p. 180, July 2025. Doi: 10.1145/3715959
30. S. Parkinson and S. Khan, "Threat modelling for privileged access management (PAM)," International Journal of Information Security, vol. 21, no. 3, pp. 481-502, June 2022. Doi: 10.1007/s10207-021- 00565-3
31. M. T. Gençoğlu, "Siber olaylara müdahale ve analiz süreci," Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, vol. 33, no. 2, pp. 471-479, 2021. Doi: 10.35234/fumbd.865117
32. M. Of and İ. Kılıçarslan, "Bulut bilişimde veri güvenliği: Güncel sorunlar ve çözüm önerileri," International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), vol. 11, no. 114, pp. 1957-1965, 2024. Doi: 10.26459/jshsr. v11i114.2829
33. M. B. İmamoğlu and A. Eser, "Bilişsel uyumsuzluk ve parola güvenliği: Kullanıcı eğilimlerinin analizi," Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 16, no. 3, pp. 1187-1203, 2025. Doi: 10.36362/gumus.1638715
34. H. B. Macit, "Bilgisayar ağlarında siber tehditler, önleme yöntemleri ve teknolojiler," ResearchGate Technical Report, pp. 1-13, January 2025. [Online]. Available:https://www.researchgate.net/publication/3 96529037
35. Ş. Kara, A. Zengin, and S. Hızal, "Ağ sistemlerinin güvenliği için siber saldırıların ayrık olaylı sistem tanımlama tabanlı modellenmesi ve simülasyonu," Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, vol. 5, no. 2, pp. 186-202, October 2023. Doi: 10.46307/pajes.1340455
36. O. Bozoklu and C. Z. Çil, "Yazılım güvenlik açığı ekosistemi ve Türkiye’deki durum değerlendirmesi," Uluslararası Bilgi Güvenliği Mühendisliği Dergisi, vol. 3, no. 1, pp. 6-26, 2017.
37. V. R. Male, "AI-Driven cyber security: Enhancing threat detection and response in complex networks," International Journal of Scientific Research in Computer Science, Engineering and Information Technology (IJSRCSEIT), vol. 11, no. 1, pp. 221-230, January 2025. Doi: 10.32628/CSEIT251112211
38. K. Kern, M. Schmidt, and R. Teubner, "Beyond technical measures: A systematic review of socio- technical factors in cyber security management," Computers & Security, vol. 142, p. 103844, July 2024. Doi: 10.1016/j.cose.2024.103844
39. H. K. Şimşek, H. Arslan, and Y. Görmez, "DtyPAM: Kurumsal destek firmaları için önerilmiş konteynır tabanlı ayrıcalıklı erişim yönetim sistemi," Bilgisayar Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, vol. 4, no. 2, pp. 67-75, 2023. Doi: 10.54187/jnct.1278184