Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Barbaros Güneri

doi:10.54558/jiss.1390053

Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Üretim sürecinin en önemli girdilerinden biri olan beşeri sermayedeki eşitsizlikler ve beşeri sermayenin dağılımı özellikle son yıllarda ülkelerin makro ekonomik politikaları için önemli bir yer tutmaktadır. Bu makalenin amacı beşeri sermaye eşitsizliği ve iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi ampirik olarak analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda toplamda 87 ülke için 1980 ve 2010 yılları arasında ve 5 yıllık dönemlerde beşeri sermaye eşitsizliği ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki çeşitli kontrol değişkenleri de kullanılarak analiz edilmiştir. Daha sonra, sadece gelişmekte olan ülkelerde beşeri sermaye eşitsizliği ve büyüme ilişkisini incelemek için, örneklem 64 gelişmekte olan ülkeye indirgenerek sadece bu ülkeler için analiz tekrar edilmiştir. Yöntem: Çalışmada beşeri sermaye eşitsizliği ve büyüme arasındaki ilişkinin analizi yapılırken, dinamik panel veri tahmincilerinden olan sistem GMM yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmanın sonucunda beşeri sermayede artan eşitsizliğin iktisadi büyümeye zarar verdiği ortaya konmuştur. Ayrıca, sadece gelişmekte olan ülkeler örneklemi de göz önüne aldığında bu negatif etki mevcuttur. Bununla birlikte, kontrol değişkenlerinin büyümeye etkilerine bakıldığında ise, doğrudan yabancı yatırımların ve sermaye birikiminin büyümeyi olumlu etkilediği, enflasyon oranının ve de dışa açıklığın ise ülkelerin büyüme performanslarını düşürdüğü gözlemlenmiştir. Sonuç: Bir ülke içinde artan beşeri sermayedeki eşitsizlik, ülkelerin büyüme potansiyellerini olumsuz olarak etkileyecektir. Beşeri sermaye eşitsizliğinin temel olarak ülkedeki eğitim seviyeleri verileri kullanılarak ölçüldüğü göz önüne alındığında, politika yapıcıların dezavantajlı gruplara gerekli destekleri sağlayarak, eğitim ve dolayısıyla beşeri sermaye eşitsizliğini azaltarak, ülkenin büyüme potansiyelini arttıracağı ortaya konmuştur. Özgünlük: Beşeri sermaye ve büyüme arasında çokça çalışma bulunmasına karşın, beşeri sermaye eşitsizliği ve büyüme arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar nispeten azdır. Ayrıca bu çalışma, iki değişken arasındaki ilişkiyi uzun dönemli incelemesinin yanı sıra, (30 yıl) ve içsellik ve seri korelasyon gibi yöntemsel sorunlara karşı dayanıklı bir model kullanarak da literatüre katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alesina, A., & Rodrik, D. (1994). Distributive politics and economic growth. The quarterly journal of economics, 109(2), 465-490. https://doi.org/10.2307/2118470
Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and economic growth: the role of local financial markets. Journal of international economics, 64(1), 89-112. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(03)00081-3
Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies, 58(2), 277-297. https://doi.org/10.2307/2297968
Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of econometrics, 68(1), 29-51. https://doi.org/10.1016/0304-4076(94)01642-D
Barro, R. J. (2001). Human capital and growth. American economic review, 91(2), 12-17. DOI: 10.1257/aer.91.2.12
Barro, R. J., & Lee, J. W. (2013). A new data set of educational attainment in the world, 1950–2010. Journal of development economics, 104, 184-198. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2012.10.001
Becker, G. S. (1975). Investment in human capital: effects on earnings. In Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education, Second Edition (pp. 13-44). NBER.
Blau, F. D., & Kahn, L. M. (2005). Do cognitive test scores explain higher US wage inequality?. Review of Economics and statistics, 87(1), 184-193. https://doi.org/10.1162/0034653053327649

Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of econometrics, 87(1), 115-143. https://doi.org/10.1016/S0304-4076(98)00009-8
Bond, S. R., Hoeffler, A., & Temple, J. R. (2001). GMM estimation of empirical growth models. Discussion Paper No. 2048, Centre for Economic Policy Research.
Castelló, A., & Doménech, R. (2002). Human capital inequality and economic growth: some new evidence. The economic journal, 112(478), C187-C200. https://doi.org/10.1111/1468-0297.00024
Castelló-Climent, A. (2004). A reassessment of the relationship between inequality and growth: what human capital inequality data say? (Vol. 15). Inst. Valenciano de Investigaciones Económicas. Erişim adresi: https://www.isid.ac.in/~planning/seminar/papers/18_7_2005.pdf
Castelló-Climent, A. (2010). Channels through which human capital inequality influences economic growth. Journal of Human Capital, 4(4), 394-450. https://doi.org/10.1086/659338
Castelló‐Climent, A., & Doménech, R. (2008). Human capital inequality, life expectancy and economic growth. The Economic Journal, 118(528), 653-677. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2008.02136.x
Coeurdacier, N., Guibaud, S., & Jin, K. (2015). Credit constraints and growth in a global economy. American Economic Review, 105(9), 2838-2881. DOI: 10.1257/aer.20130549
Cuaresma, J. C., & Sauer, P. (2013). Age-specific Education Inequality, Education Mobility and Income Growth. WWWforEurope Working Paper No. 6. WIFO Studies.
De La Croix, D., & Doepke, M. (2003). Inequality and growth: why differential fertility matters. American Economic Review, 93(4), 1091-1113. DOI: 10.1257/000282803769206214
Derviş, K., & Qureshi, Z. (2016). Income distribution within countries: Rising inequality. Global Economy and Development. Brookings.
Dollar, D., & Kraay, A. (2004). Trade, growth, and poverty. The economic journal, 114(493), F22-F49. https://doi.org/10.1111/j.0013-0133.2004.00186.x
Flabbi, L., & Gatti, R. (2018). A primer on human capital. World Bank Policy Research Working Paper, (8309).
Földvári, P., & van Leeuwen, B. (2011). Should less inequality in education lead to a more equal income distribution?. Education Economics, 19(5), 537-554. https://doi.org/10.1080/09645292.2010.488472
Frankel, J. A., & Romer, D. (1999). Does Trade Cause Growth?. The American Economic Review, 89(3), 379-399. 10.1257/aer.89.3.379
Galor, O., & Zeira, J. (1993). Income distribution and macroeconomics. The review of economic studies, 60(1), 35-52. https://doi.org/10.2307/2297811
Hassan, R., & Mirza, M. S. (2005). Education inequality and economic growth: a framework for the evaluation of Pakistan's education policy. International Journal of Human Development, 1(2), 37-60.
Hwang, J., & Sun, Y. (2018). Should we go one step further? An accurate comparison of one-step and two-step procedures in a generalized method of moments framework. Journal of econometrics, 207(2), 381-405. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2018.07.006
Ibourk, A., & Amaghouss, J. (2013). Inequality in education and economic growth: Empirical investigation and foundations-evidence from MENA region. International Journal of Economics and Finance, 5(2), 111-124. doi:10.5539/ijef.v5n2p111
Knowles, S. (2005). Inequality and economic growth: The empirical relationship reconsidered in the light of comparable data. The Journal of Development Studies, 41(1), 135-159. https://doi.org/10.1080/0022038042000276590
Krueger, A. B., & Lindahl, M. (2001). Education for growth: Why and for whom?. Journal of economic literature, 39(4), 1101-1136. DOI: 10.1257/jel.39.4.1101
Lim, A. S. K., & Tang, K. K. (2008). Human capital inequality and the Kuznets curve. The Developing Economies, 46(1), 26-51. https://doi.org/10.1111/j.1746-1049.2007.00054.x
Lucas Jr, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of monetary economics, 22(1), 3-42. https://doi.org/10.1016/0304-3932(88)90168-7
Lucas Jr, R. E. (2015). Human capital and growth. American economic review, 105(5), 85-88. DOI: 10.1257/aer.p20151065
Menard, S. (2002). Applied logistic regression analysis (No. 106). SAGE Publications, Inc.
Meschi, E., & Scervini, F. (2014). A new dataset on educational inequality. Empirical Economics, 47, 695-716. https://doi.org/10.1007/s00181-013-0758-6
Mincer, J. (1974). Schooling, Experience, and Earnings. Human Behavior & Social Institutions No. 2. Erişim Adresi: https://eric.ed.gov/?id=ED103621
Mincer, J. (1984). Human capital and economic growth. Economics of education review, 3(3), 195-205. https://doi.org/10.1016/0272-7757(84)90032-3
Morrisson, C., & Murtin, F. (2013). The Kuznets curve of human capital inequality: 1870–2010. The Journal of Economic Inequality, 11, 283-301. https://doi.org/10.1007/s10888-012-9227-2
Musila, J. W., & Yiheyis, Z. (2015). The impact of trade openness on growth: The case of Kenya. Journal of Policy Modeling, 37(2), 342-354. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2014.12.001
Pelinescu, E. (2015). The impact of human capital on economic growth. Procedia Economics and Finance, 22, 184-190. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(15)00258-0
Perotti, R. (1996). Growth, income distribution, and democracy: What the data say. Journal of Economic growth, 1, 149-187. https://doi.org/10.1007/BF00138861
Psacharopoulos, G. (1994). Returns to investment in education: A global update. World development, 22(9), 1325-1343. https://doi.org/10.1016/0305-750X(94)90007-8
Rodríguez-Pose, A., & Tselios, V. (2010). Inequalities in income and education and regional economic growth in western Europe. The annals of regional science, 44, 349-375.
Romer, P. M. (1994). The origins of endogenous growth. Journal of Economic perspectives, 8(1), 3-22. DOI: 10.1257/jep.8.1.3
Roodman, D. (2009). How to do xtabond2: An introduction to difference and system GMM in Stata. The stata journal, 9(1), 86-136. https://doi.org/10.1177/1536867X0900900106
Sauer, P., & Zagler, M. (2014). (In) equality in education and economic development. Review of Income and Wealth, 60, S353-S379. https://doi.org/10.1111/roiw.12142
Schultz, T. W. (1961). Investment in human capital. The American economic review, 1-17.
Temple, J. (1999). A positive effect of human capital on growth. Economics Letters, 65(1), 131-134. https://doi.org/10.1016/S0165-1765(99)00120-2
Thomas, V., Wang, Y., & Fan, X. (2001). Measuring education inequality: Gini coefficients of education (Vol. 2525). World Bank Publications.
Vlastou, I. (2010). Forcing Africa to open up to trade: Is it worth it?. The Journal of Developing Areas, 25-39. 10.1353/jda.0.0086
Voitchovsky, S. (2005). Does the profile of income inequality matter for economic growth? Distinguishing between the effects of inequality in different parts of the income distribution. Journal of Economic growth, 10, 273-296. https://doi.org/10.1007/s10887-005-3535-3
Wilson, R. A., & Briscoe, G. (2004). The impact of human capital on economic growth: a review. Impact of education and training. Third report on vocational training research in Europe: background report. Luxembourg: EUR-OP, 23. Erişim adresi: https://warwick.ac.uk/fac/soc/ier/publications/2003/wilson_and_briscoe_2003.pdf
Wintoki, M. B., Linck, J. S., & Netter, J. M. (2012). Endogeneity and the dynamics of internal corporate governance. Journal of financial economics, 105(3), 581-606. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2012.03.005
World Development Indicators (2023). Washington D.C. World Bank.
Wu, T. (2013). Constraints to human capital investment in developing countries: Using the Asian financial crisis in Indonesia as a natural experiment. Bulletin of Indonesian Economic Studies, 49(1), 113-114.
Yalta, A. Y., & Yalta, A. T. (2012). Does financial liberalization decrease capital flight? A panel causality analysis. International Review of Economics & Finance, 22(1), 92-100. https://doi.org/10.1016/j.iref.2011.09.003
Yu, N., Yu, B., de Jong, M., & Storm, S. (2015). Does inequality in educational attainment matter for China's economic growth?. International Journal of Educational Development, 41, 164-173. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2015.02.008
Ziesemer, T. (2016). Gini coefficients of education for 146 countries, 1950-2010. Bulletin of Applied Economics, 3(2), 1-8. Erişim adresi: https://cris.maastrichtuniversity.nl/ws/portalfiles/portal/11256785/5886253.pdf

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Barbaros Güneri ^*
0000-0003-1341-9380
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2023

Kabul Tarihi

2 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.54558/jiss.1390053

IZ

https://izlik.org/JA27HE89GA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güneri, B. (2024). Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 423-444. https://doi.org/10.54558/jiss.1390053

AMA

1.Güneri B. Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. ÇAKÜ SBED. 2024;15(2):423-444. doi:10.54558/jiss.1390053

Chicago

Güneri, Barbaros. 2024. “Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 (2): 423-44. https://doi.org/10.54558/jiss.1390053.

EndNote

Güneri B (01 Kasım 2024) Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 2 423–444.

IEEE

[1]B. Güneri, “Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, ÇAKÜ SBED, c. 15, sy 2, ss. 423–444, Kas. 2024, doi: 10.54558/jiss.1390053.

ISNAD

Güneri, Barbaros. “Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15/2 (01 Kasım 2024): 423-444. https://doi.org/10.54558/jiss.1390053.

JAMA

1.Güneri B. Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. ÇAKÜ SBED. 2024;15:423–444.

MLA

Güneri, Barbaros. “Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 15, sy 2, Kasım 2024, ss. 423-44, doi:10.54558/jiss.1390053.

Vancouver

1.Barbaros Güneri. Beşeri Sermaye Eşitsizliği ve Büyüme Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. ÇAKÜ SBED. 01 Kasım 2024;15(2):423-44. doi:10.54558/jiss.1390053

Cited By

Beşerî Sermayenin Ekonomik Büyümeye Etkisi: Türkiye İçin Bir Johansen Eşbütünleşme Analizi

Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi

https://doi.org/10.20979/ueyd.1612176

Eğitim Eşitsizliği, Gelir Eşitsizliği ve Ekonomik Büyüme Nedensellik Sarmalı

Bulletin of Economic Theory and Analysis

https://doi.org/10.25229/beta.1660098