Araştırma Makalesi

KOBİ'lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması

Cilt: 17 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

KOBİ'lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması

Öz

Amaç: Endüstri 4.0’dan Endüstri 5.0’a geçiş süreci, ileri otomasyon teknolojileri ile insan odaklı üretim sistemlerine olan ilgiyi artırmıştır. Bu bağlamda işbirlikçi robotlar (cobotlar), insan-robot iş birliği yoluyla hem operasyonel performansı hem de çalışan ergonomisini geliştirme potansiyeline sahip önemli bir teknoloji olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu avantajlara rağmen, küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİ’ler) cobot benimsemesi; yüksek yatırım maliyetleri ve yatırımın geri dönüşüne ilişkin belirsizlikler nedeniyle sınırlı kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, KOBİ’lerin kısıtları ve karar verme ihtiyaçları dikkate alınarak geliştirilen, pratik ve insan odaklı bir cobot entegrasyon çerçevesini ortaya koymak ve ampirik olarak doğrulamaktır. Yöntem: Çalışmada; süreç yeniden tasarımı, performans değerlendirmesi ve ekonomik fizibilite analizini bir araya getiren sekiz aşamalı bir cobot entegrasyon çerçevesi önerilmektedir. Önerilen çerçeve, otomotiv yan sanayinde faaliyet gösteren ve jant üretimi yapan bir KOBİ’de gerçekleştirilen simülasyon tabanlı bir vaka çalışması ile test edilmiştir. CNC işleme hücresindeki yükleme ve boşaltma operasyonları Ayrık Olay Simülasyonu kullanılarak modellenmiştir. Mevcut manuel sistem ve cobot entegre edilmiş sistem olmak üzere iki senaryo analiz edilmiştir. Çevrim süresi, günlük üretim miktarı ve genel ekipman etkinliği (OEE) gibi temel performans göstergeleri değerlendirilmiş; ayrıca yatırımın ekonomik uygulanabilirliğini belirlemek amacıyla geri ödeme süresi analizi yapılmıştır. Bulgular: Simülasyon sonuçları, cobot entegrasyonunun mevcut sisteme kıyasla çevrim süresini yaklaşık %6 oranında azalttığını göstermektedir. Günlük üretim miktarı 240 parçadan 267 parçaya yükselirken, OEE değeri %70,8’den yaklaşık %82 seviyesine çıkmıştır. Ekonomik analizler, cobot yatırımının yaklaşık 1,55 yıl içerisinde geri kazanılabileceğini ortaya koymakta ve önerilen yaklaşımın KOBİ’ler açısından finansal olarak uygulanabilir olduğunu göstermektedir. Sonuç: Elde edilen bulgular, simülasyon tabanlı analiz ve süreç yeniden tasarımı ile desteklenen cobot entegrasyonunun KOBİ’ler için ölçülebilir operasyonel ve ekonomik faydalar sağlayabileceğini doğrulamaktadır. Önerilen çerçeve, Endüstri 5.0 ilkeleriyle uyumlu, yapılandırılmış, veri temelli ve sürdürülebilir bir karar verme süreci sunmaktadır. Özgünlük: Bu çalışma, KOBİ’lere özel olarak tasarlanmış bütüncül ve pratik bir cobot entegrasyon çerçevesi sunarak literatüre katkı sağlamaktadır. Önceki çalışmaların çoğunlukla teknik uygunluk veya güvenlik boyutuna odaklanmasının aksine, bu araştırma; insan odaklı tasarım, simülasyon tabanlı performans değerlendirmesi ve ekonomik analizleri tek bir karar destek yapısı içinde bütünleştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aaltonen, I. & Salmi, T. (2019). Experiences and expectations of collaborative robots in industry and academia: Barriers and development needs. Procedia Manufacturing, 38, 1151-1158. https://doi.org/10.1016/j.promfg.2020.01.204
  2. ABI Research. (2025). Collaborative robots pioneer automation revolution, market to reach US$7.2 billion by 2030 [Press release]. Erişim adresi: https://www.abiresearch.com/press/collaborative-robots-pioneer-automation-revolution-market-to-reach-us7.2-billion-by-2030/
  3. Bag, S., Wood, L. C., Xu, L. & Dhamija, P. (2021). Industry 4.0 and human-robot collaboration: A systematic literature review and future research directions. Technological Forecasting and Social Change, 169, 120786. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120786
  4. Baratta, A., Cimino, A., Longo, F. & Mirabelli, G. (2024). Task allocation in human–robot collaboration: A simulation-based approach to optimize operator’s productivity and ergonomics. Procedia Computer Science, 232(12), 688-697. https://doi.org/10.1016/j.procs.2024.01.068
  5. Briken, K., Moore, J., Scholarios, D., Rose, E. & Sherlock, A. (2023). Industry 5.0 and the human in human-centric manufacturing. Sensors, 23(14), 6416. https://doi.org/10.3390/s23146416
  6. Bogue, R. (2022). The changing face of the automotive robotics industry. Industrial Robot, 49(3), 386-390. https://doi.org/10.1108/IR-01-2022-0022
  7. Faccio, M., Minto, R., Rosati, G. & Bottin, M. (2020). The influence of the product characteristics on human–robot collaboration: A model for the performance of collaborative robotic assembly. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 106(5-6), 2317-2331.
  8. Gualtieri, L., Palomba, I., Merati, F. A., Rauch, E. & Vidoni, R. (2020). Design of human-centered collaborative assembly workstations for improving ergonomics and production efficiency: A case study. Sustainability, 12(9), 3606. https://doi.org/10.3390/su12093606

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Üretim ve Operasyon Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

24 Aralık 2025

Kabul Tarihi

12 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Taşar, B. (2026). KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(1), 113-124. https://doi.org/10.54558/jiss.1848061
AMA
1.Taşar B. KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması. ÇAKÜ SBED. 2026;17(1):113-124. doi:10.54558/jiss.1848061
Chicago
Taşar, Bahar. 2026. “KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 (1): 113-24. https://doi.org/10.54558/jiss.1848061.
EndNote
Taşar B (01 Nisan 2026) KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 1 113–124.
IEEE
[1]B. Taşar, “KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması”, ÇAKÜ SBED, c. 17, sy 1, ss. 113–124, Nis. 2026, doi: 10.54558/jiss.1848061.
ISNAD
Taşar, Bahar. “KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17/1 (01 Nisan 2026): 113-124. https://doi.org/10.54558/jiss.1848061.
JAMA
1.Taşar B. KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması. ÇAKÜ SBED. 2026;17:113–124.
MLA
Taşar, Bahar. “KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy 1, Nisan 2026, ss. 113-24, doi:10.54558/jiss.1848061.
Vancouver
1.Bahar Taşar. KOBİ’lerde İşbirlikçi Robotların Entegrasyonu: Otomotiv Yan Sanayinde Bir Vaka Çalışması. ÇAKÜ SBED. 01 Nisan 2026;17(1):113-24. doi:10.54558/jiss.1848061