Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına Geçişin Entelektüel Sermaye Üzerindeki Etkileri: Toprak ve Toprağa Dayalı Ürünler Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (UMS/UFRS) geçişin entelektüel sermaye üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. Bu itibarla Borsa İstanbul’da işlem görmekte olan toprak ve toprağa dayalı ürünler üreten şirketler bu çalışmadaki analize dahil edilmiştir. Çalışmada toprak ve toprağa dayalı ürünler üreten şirketlerin seçilmesinin nedeni, bu sektörde yüksek teknolojinin kullanılmasıdır. Günümüzde entelektüel sermayenin önemi her geçen gün artmaktadır. Bu nedenle entelektüel sermaye unsurlarının ölçülmesi önemli bir konudur. Entelektüel sermayenin ölçülmesiyle ilgili literatürde pek çok yöntem bulunmaktadır. Bu çalışmada entelektüel sermaye varlıklarının değer oluşturma etkinliğini ölçmede Entelektüel Katma Değer Katsayısı (Value Added Intellectual Coefficient - VAIC) yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Entelektüel Sermaye, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları, Entelektüel Katma Değer Katsayısı Yöntemi

Effects of the Transition to International Financial Reporting Standards on Intellectual Capital: A Research on Soil and Soil-Based Products Sector

Öz

The purpose of this study is to examine the effects of the transition to International Financial Reporting Standards (IAS/IFRS) on intellectual capital. In this respect, companies traded in the Istanbul Stock Exchange (ISE) that produce soil and soil-based products were included in this study. The reason for selecting companies that produce soil and soil-based products in this study is their use of high technology. Nowadays, the importance of intellectual capital is increasing day by day. For this reason, the measurement of the elements of intellectual capital is an important issue. There are many methods in the literature on the measurement of intellectual capital. In this study, the Value Added Intellectual Coefficient-VAIC method was employed to assess the effectiveness of the value creation of intellectual capital assets.

Anahtar Kelimeler

• Intellectual Capital, International Financial Reporting Standards, Value Added Intellectual Coefficient Method.

Kaynakça

1. Aslanoğlu, Suphi ve Zor İsrafil (2006). “Bilgi Varlıklarının Değerlemesi: Entelektüel Sermaye Ölçüm ve Değerleme Modelleri; Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 29:152-165.
2. Bozzolan, Saverio; Favotto, Francesco and Ricceri, Federica (2003). “Italian Annual Intellectual Capital Disclosure An Empirical Analysis”, Journal of Intellectual Capital, 4(4): 543-558.
3. Chen, Jin; Zhu, Zhaohui and Xie, Hong Yuan (2004). “Measuring Intellectual Capital: A New Model And Empirical Study”, Journal of Intellectual Capital, 5(1): 195-212.
4. Chen, Ming-Chin; Cheng, Shu-Juand Hwang, Yuhchang (2005). “An Empirical Investigation Of The Relationship Between Intellectual Capital And Firms’ Market Value And Financial Performance”, Journal of Intellectual Capital, 6(2): 159-176.
5. Chu, Samuel Kai Wah; Chan, Kin Hangand Wu, Wendy W.Y. (2011). “Charting Intellectual Capital Performance Of The Gateway To China”, Journal of Intellectual Capital, 12(2): 249-276.
6. Çağlar, İrfan (2003). “Türk İşletmeciliğinde Entelektüel Sermaye Yönetimi Üzerine Bir Araştırma”, Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2: 1-21.
7. Çalışır, Fethi; Gümüşsoy; Çiğdem Altın; Bayraktaroğlu, A. Elvan and Deniz, Ece (2010). “Intellectual Capital In The Quoted Turkish ITC Sector”, Journal of Intellectual Capital, 11(4): 537-553.
8. Demirkol, İsmet (2006). Entelektüel Sermayenin Firma Değerine Etkisi ve İMKB’de Sektörel Uygulamalar, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Diez; Jose Maria; Ochoa, Magda Lizet; Prieto, M. Begonaand Santidrian, Alicia (2010). “Intellectual Capital And Value Creation In Spanish Firms”, Journal of Intellectual Capital, 11(3): 348-367.
10. Doğan, Nalan Kösebalan (2004). “Entelektüel Sermaye Yönetimi Yaklaşımı ve Entelektüel Varlıkların Korunmasına Yönelik Öneriler”, Yönetim Dergisi, 15(47): 15-25.
11. El-Bannany, Magdi (2008). “A Study of Determinants of Intellctual Capital Performancein Banks: The UK Case”, Journal of Intellectual Capital, 9(3): 487-498.
12. Fayez, Abdulsalam; Hameed, Al-Qaheriand Ridha, Al-Khayyat (2011). “The Intellectual Capital Performance Of Kuwaiti Banks: An Application of VAIC(TM)1 Model“, iBusiness , 3: 88-96.
13. Firer, Steven and Williams, S. Mitchell (2003). “Intellectual Capital And Traditional Measures Of Corporate Performance”, Journal of Intellectual Capital, 4(3): 348-360.
14. Fletcher, Anne; Guthrie, James; Steane, Peter; Roos, Göranand Pike, Stephen (2003). “Mapping Stakeholder Perceptions For A Third Sector Organizations”, Journal of Intellectual Capital, 4(4): 505-527.
15. Ghosh, Dipankarand Wu, Anne (2007). “Intellectual Capital And Capital Markets: Additional Evidence”, Journal of Intellectual Capital, 8(2): 216-235.
16. Ghosh, Santanuand Mondal, Amitava (2009). “Indian Software And Pharmaceutical Sector IC And Financial Performance”, Journal of Intellectual Capital, 10(3): 369-388.
17. Göksel, Ahmet Bülend ve Baytekin E. Pelin (2008). “Bilgi Toplumunda İşletmeler Açısından Önemli Bir Zenginlik: Entelektüel Sermaye- Halkla İlişkiler Perspektifinden Bir Değerlendirme”, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Hakemli Dergisi, 31: 81-98.
18. Harrison, Suzanne and Sullivan, Patrick H. (2000). “Profiding From Intellectual Capital Learning From Leading Companies”, Journal of Intellectual Capital, 1(1): 33-46.
19. Karacaer, Semra ve Aygün, Mehmet (2009). “Entelektüel Sermayenin Firma Performansı Üzerindeki Etkisi”, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2): 127-140.
20. Karacaer, Semra ve Kapusuzoğlu, Ayhan (2010). “İMKB Turizm Sektöründe Entelektüel Sermayenin Firma Değeri Üzerindeki Etkisinin Analizi”, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 21(1): 98-108.
21. Kayalı, Cevdet A.; Yereli, Ayşe N. ve Ada, Şebnem (2007). “Entelektüel Katma Değer Katsayısı Yöntemi Kullanılarak Entelektüel Sermayenin Firma Değeri Üzerindeki Etkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 14(1): 67-90.
22. Kerimov, Ruslan (2011). Entelektüel Sermayenin Ölçülmesi, Raporlanması ve İşletme Performansına Etkisi: Örnek Bir Uygulama, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Kutlu, Hüseyin Ali (2009). “Entelektüel Sermaye: Türkiye Muhasebe Sisteminde Raporlanabilir mi?”, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1): 235-257.
24. Laing, Gregory; Dunn, Jillianand Lucas, Susan Hughes (2010). “Applying The VAICTM Model To Australian Hotels”, Journal of Intellectual Capital, 11(3): 269-283.
25. Maditinos, Dimitrios; Chatzoudes, Dimitrios; Tsairidis, Charalampos and Theriou, Georgios (2011). “The Impactof Intellectual Capitalon Firms’ Market Value and Financial Performance”, Journal of Intellectual Capital, 1(1): 132-151.
26. Özevren, Mina ve Yıldız, Sebahattin (2010). “Entelektüel Sermayenin Ölçüm Yöntemleri ve Kriterlerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma”, Marmara Üniversitesi İİBF Dergisi, 14(2): 275-289.
27. Öztürk, M. Başaran ve Demirgüneş, Kartal (2007). “Entelektüel Sermayenin Firma Değeri Üzerindeki Etkisinin Entelektüel Katma Değer Katsayısı Yöntemi İle Tespiti: Hisse Senetleri İMKB’de İşlem Gören Üretim Firmaları Üzerine Ampirik Bir Çalışma”, İMKB Dergisi, 10(37): 59-80.
28. Öztürk, M. Başaran ve Demirgüneş, Kartal (2008). “Kurumsal Yönetim Bakış Açısıyla Entelektüel Sermaye”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19: 395-411.
29. Pablos, Patricia Ordonez de (2003). “Intellectual Capital Reporting in Spain: A Comparative View”, Journal of Intellectual Capital, 4(1): 61-81.
30. Sipahi, Barış (2004). “Entelektüel Sermayenin Finansa Tablolarda Raporlanmasına İlişkin Yaklaşımlar”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 24: 146-149.
31. Şamiloğlu, Famil (2006). “Entelektüel Sermaye: İMKB’de Hisse Senetleri İşlem Gören Bankalar Üzerine Bir Uygulama”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 31: 78-89.
32. Tan, Hong Pew; Plowman, David and Hancock, Phil (2007). “Intellectual Capital And Financial Returns Of Companies”, Journal of Intellectual Capital, 8(1): 76-95.
33. Tseng, Chun-Yaoand Goo, Yeong-Jia James (2005). “Intellectual Capital and Corporate Value In An Emerging Economy: Empirical Study Of Taiwanese Manufacturers”, R&D Management, 35(2): 187-201.
34. Yıldız, Selahattin (2011). “Entelektüel Sermayenin Ölçümü Üzerine Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma”, Yönetim Dergisi, 22(68): 9-28.
35. Yörük, Nevin ve Erdem, Meziyet Sema (2008). “Entelektüel Sermaye ve Unsurlarının, İMKB’de İşlem Gören Otomotiv Sektörü Firmalarının Finansal Performansı Üzerine Etkisi, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 22(2): 397-413.
36. Zeghal, Daniel and Maaloul, Anis (2010). “Analysing Value Added as an Indicator of Intellectual Capital and Its Consequences on Company Performance”, Journal of Intellectual Capital, 11(1): 39-60.