ARŞİVLERDE VE KÜTÜPHANELERDE YEREL KÜLTÜREL DEĞERLERİN KORUNMASI BAĞLAMINDA EFEMERA KOLEKSİYONUNA KARŞI SORUMLULUKLAR

Arşivler ve kütüphaneler, büyük oranda doğru ve denetimli bilginin farklı zaman dilimleri boyunca, nesilden nesle aktarılmasına olanak sağlayan toplumsal örgütlerdir. Yazı taşıma amacıyla üretilen her türlü materyal bu iki tür bilgi merkezinin hedefeleri arasında yer alır. Bu hedefe rağmen daha çok gündelik yaşam içinde yönlendirme ve bilgilendirme amacıyla üretilen efemera, toplum içinde ve aynı zamanda toplumları var eden arşivler ve kütüphanelerde yakın zamana kadar yeterince ilgilenilen materyal grubu içerisinde yerini alamamıştır. Efemeranın belgelendirme ve entelektüel değer paylaşımı amacının dışında farklı amaçlarla üretilmiş olması, bilgi merkezlerinin bu türe karşı mesafeli duruşuna etki etmiştir. Bu çalışmada öncelikle yerel kültürün tescili ve korunması konularında efemeranın tanımı üzerinde durulmakta; efemera koleksiyonundan yararlanmanın yararlılıkları üzerinde değerlendirmeler yapılmaktadır. Daha sonra dünyada ve Türkiye’de kütüphane ve arşivlerde efemera koleksiyonunun derlenmesi, nitelendirilmesi, sayısallaştırılması ve hizmete sunulması konularında karşılaştırmalara gidilmektedir. Söz konusu alanlarda standartlaşmanın yararlılıklarına ilişkin örneklere yer verildikten sonra; Türkiye’de kütüphanelerde ve arşivlerde efemera hizmetlerinin geliştirilmesi hususunda atılması gereken adımlara yönelik önerilerde bulunulmaktadır.