Araştırma Makalesi

Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri

Cilt: 11 Sayı: özel sayı 30 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri

Öz

Hesse sineği, Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae) Kuzey Kıbrıs’ta arpa bitkisinin önemli zararlılarından biridir. Çalışmada, M. destructor’a karşı bazı sistemik tohum ilaçlarının (İmidacloprid 600 g L-1 (IM), Clothianidin 600 g L-1 (CL) ve Thiamethoxam 350 g L-1 (TH)) 3 farklı dozu uygulanmıştır. Denemeler, 3 tekerrürlü olarak tesadüf bloklarında şerit parseller deneme deseninde Athenais çeşidi kullanılarak 2 farklı lokasyonda (Türkmenköy+Paşaköy ve Güzelyurt) 3 üretim sezonu (2013-2016) boyunca yürütülmüştür. Arpa bitkisinin çıkışından ve 10 cm boya gelmesinden sonra haftada bir defa olmak üzere her parselden tesadüfi olarak alınan 25 bitkide larva sayımları yapılmıştır. Elde edilen veriler Jmp 13 istatistik paket programında analiz edilmiş ve değerler ilaçsız kontrol parselleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmaların sonucunda, kontrol parsellerinde ortalama 3.6 birey bitki-1 bulunurken, uygulanan en yüksek dozla bu değer 0.8 birey bitki-1 bulunmuştur. Her 3 yılın ortalamaları dikkate alındığında kardeş sayısı en yüksek CL uygulamasından Güzelyurt’ta (3.25 kardeş bitki-1) elde edilmiştir. Hektolitre ağırlığı, Güzelyurt’ta 60.96 kg iken, Paşaköy’de 48.82 kg olarak gerçekleşmiştir. İlaç uygulamalarında hektolitre; CL’da 55.51 kg, IM’da 54.49 kg, TH’de 54.66 kg olmuştur. Dozlar arasında ise, en yüksek hektolitre ağırlığı 2. ve 3. dozlarda bulunmuştur. En yüksek bin tane ağırlığı Paşaköy lokasyonunda her iki bitki koruma ürünün en yüksek dozlarından elde edilmiştir. Hesse sineği için ekim öncesi tohuma ilaç uygulamalarında en yüksek verim, kontrole (117.4 kg da-1) göre tüm uygulanan ilaçların en yüksek uygulandığı dozlarından elde edilmiştir. Ancak, TH 44.7 kg da-1 (162.1 kg da-1), IM 38.5 kg da-1 (155.9 kg da-1) ve CL 47.2 kg da-1 (164.6 kg da-1) verim farkı oluşmuştur. Tohum ilaçlamasının yapıldığı parseller ile ilaçlama yapılmayan parseller karşılaştırıldığında dekara % 37.1 oranında (43.5 kg da-1) verim artışı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

KKTC Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı- TAGEM

Teşekkür

TC Lefkoşa Büyük Elçiliği Yardım Heyetine destekleri için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abbott WS, 1925. A Method of Computing the Effectiveness of An Insecticide. Journal of Economic Entomology, 18: 265-267.
  2. Amri A, Bouhssini ME, Jlibene M, Cox T, Hatchett JH, 1992. Evaluation of Aegilops and Triticum Species for Resistance to the Moroccan Hessian fly (Diptera Cecidomyiidae). Al Awamia, 77:109-118.
  3. Anonim, 2018. Tarımsal Yapı ve Üretim. KKTC Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı İstatistik Şubesi, s.167 Lefkoşa- KKTC.
  4. Anonim.2021. https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/Belgeler/yayin/Hububat%20Zararl%C4%B1lar%C4%B1%20 Standart %20%C4%B0la%C3%A7%20Deneme%20Metotlar%C4%B1.pdf (Erişim tarihi: 01.11.2021).
  5. Buntin GD, 1999. Hessian Fly (Diptera: Cecidomyiidae) Injury and Loss of Winter Wheat Grain Yield and Quality. Journal of Economic Entomology, 92 (5):1190-1197.
  6. Chapin JW, Grant JF, Sullivan MJ, 1989. Hessian fly (Diptera: Cecidonmyiidae) İnfestation of Wheat in South Carolina. Journal of Agricultural Entomology, 6:137-146.
  7. Güllü M, Gözüaçık C, Hekimhan H, Fidan H, Konuksal A, Değirmenci R, Akerzurumlu E, 2014. Kuzey Kıbrıs Tahıl Alanlarında Bulunan Bazı Zararlı Böcek Türleri, Yayılışları ve Zarar Durumları Üzerinde Araştırmalar. Türkiye V. Bitki Koruma Kongresi Bildiri Özetleri, 3-5 Şubat 2014, Antalya.
  8. Hekimhan H, Gözüaçık C, Güllü M, Konuksal A, Değirmenci R, Karaca C, 2018. KKTC Koşullarında Hastalık ve Zararlılara Karşı Tohuma Fungusit ve İnsektisit Karma İlaç Uygulamasının Athenais Arpa Çeşidinde Verim ve Bazı Verim Öğeleri Üzerine Etkisi. 1. Uluslararası Iğdır Multi Disipliner Çalışmalar Kongresi, 6-7 Kasım 2018, Iğdır.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2021

Kabul Tarihi

13 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: özel sayı

Kaynak Göster

APA
Konuksal, A., Güllü, M., Gözüaçık, C., Hekimhan, H., Değirmenci, R., & Karaca, C. (2021). Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(özel sayı), 3465-3475. https://doi.org/10.21597/jist.1030698
AMA
1.Konuksal A, Güllü M, Gözüaçık C, Hekimhan H, Değirmenci R, Karaca C. Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11(özel sayı):3465-3475. doi:10.21597/jist.1030698
Chicago
Konuksal, Ayda, Mustafa Güllü, Celalettin Gözüaçık, Hakan Hekimhan, Reşat Değirmenci, ve Cem Karaca. 2021. “Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology 11 (özel sayı): 3465-75. https://doi.org/10.21597/jist.1030698.
EndNote
Konuksal A, Güllü M, Gözüaçık C, Hekimhan H, Değirmenci R, Karaca C (01 Aralık 2021) Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri. Journal of the Institute of Science and Technology 11 özel sayı 3465–3475.
IEEE
[1]A. Konuksal, M. Güllü, C. Gözüaçık, H. Hekimhan, R. Değirmenci, ve C. Karaca, “Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 11, sy özel sayı, ss. 3465–3475, Ara. 2021, doi: 10.21597/jist.1030698.
ISNAD
Konuksal, Ayda - Güllü, Mustafa - Gözüaçık, Celalettin - Hekimhan, Hakan - Değirmenci, Reşat - Karaca, Cem. “Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology 11/özel sayı (01 Aralık 2021): 3465-3475. https://doi.org/10.21597/jist.1030698.
JAMA
1.Konuksal A, Güllü M, Gözüaçık C, Hekimhan H, Değirmenci R, Karaca C. Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2021;11:3465–3475.
MLA
Konuksal, Ayda, vd. “Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 11, sy özel sayı, Aralık 2021, ss. 3465-7, doi:10.21597/jist.1030698.
Vancouver
1.Ayda Konuksal, Mustafa Güllü, Celalettin Gözüaçık, Hakan Hekimhan, Reşat Değirmenci, Cem Karaca. Arpa (Hordeum vulgare L.)’da Hesse Sineği [(Mayetiola destructor (Say) (Diptera: Cecidomyiidae)]’ne Karşı Tohum İlaçlarının Verim, Morfolojik ve Bazı Agronomik Özelliklerine Etkileri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Aralık 2021;11(özel sayı):3465-7. doi:10.21597/jist.1030698