Araştırma Makalesi

Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon

Cilt: 2 Ek:A Sayı: 2 Sp:A 30 Haziran 2012
  • Amrakh İ. Mamedov *
  • Guy J. Levy
  • Fariz D. Mıkaılsoy
PDF İndir
EN TR

Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon

Öz

Tarım arazileri veya su havzalarında toprağın yüzey akış ile kaybı tüm dünyada ciddi bir sorundur. Tarım alanları, genellikle, toprak özellikleri, değişen sediment yükü, kirleticiler ve hidrolojik hassas alanlar nedeniyle karmaşık bir uzaysal-zamansal değişkenlik gösterebilir. Bu çalışmada, toprağın mekansal değişimi/özelliklerinin ve zamansal koşulların yüzey akış ve toprak erozyonuna etkisi, çok sayıdaki toprak örnekleri üzerinde sistematik bir şekilde araştırılarak değerlendirilmiştir. Değerlendirmede kullanılan toprak özellikleri ve koşulları şunlardır: (1) toprak yapısı sınıfları ve diğer özellikleri; (2) baskın kil mineraloji (kaolinitik illitic ve smectitic), (3) organik madde içeriği, (4) nem içerikleri (kurudan tam doygunluğa kadar); (5) yağmur kinetik enerjisi (KE, 0-22 kJ m-3); (6) yağmur veya sulama suyu ile toprak ıslanma oranları; (7) tarım şekli (konvansiyonel ve minimum toprak işleme), (8) su kalitesi (yağmur, taze, atık veya tuzlu sulama suyu); (9) toprak düzenleyicilerin kullanımı (polimer, jips ve gübre).Yüzey akış ve erozyon kil mineralojisinden oldukça etkilenmekte; yağışın KE, toprak ıslanma oranı ve toprak tuzluluğu katlanarak artmaktadır. Yağışın KE ve su kalitesi, orta ve kaba bünyeli topraklarda, ıslanma koşulları ise kil dokulu topraklarda infiltrasyon, yüzeysel akış ve toprak kaybının belirlenmesinde, baskın bir rol oynamaktadır. Solma noktası ile tarla kapasitesi arasında nem içeriğine sahip yarı-kurak bölgelerdeki toprakların yüzey akış ve toprak kaybına daha az duyarlı olduğu görülmüştür. Minimum toprak işleme etkileri, toprak yapısı ve sulama suyu kalitesine bağımlıdır. Ancak, minimum toprak işlemenin etkileri geleneksele göre daha düşük bulunmuştur. Küçük miktarda polimerin jips ile kombinasyonu, kontrol denemelerine göre, yüzey akış ve toprak kaybını etkili bir şekilde 2-4 kat azaltabilmektedir. Yüzey akış ve toprak erozyonu üzerine sunulan veriler kurak ve nemli bölge topraklarının yüzey akış ve erozyon derecelerinin modellenmesi ve anlaşılmasında önemli ölçüde yardımcı olabilir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agassi M, Shainberg, I., Morin, J., 1981. Effect of electrolyte con- centration and soil sodicity on infiltration rate and crust forma- tion. Soil Science Society of American Journal, 48: 848–851.
  2. Hudson, N., 1971. Soil conservation. Cornell University Press. It- haca, NY, USA 320 p.
  3. Lado, M., Ben-Hur, M., 2004. Soil mineralogy effects on seal for- mation, runoff and soil loss. Applied Clay Science, 248:209– 224.
  4. Levy, G. J., Levin, J., Shainberg, I., 1994. Seal formation and in- terrill soil erosion. Soil Science Society of American Journal, 58:203–209.
  5. Levy, G.J., Levin, J., Shainberg, I., 1997. Prewetting rate and aging effects on seal formation and interrill soil erosion. Soil Scien- ce, 162: 131-139.
  6. Levy, G.J., 1995. Soil stabilizers. In: Agassi, M. (ed), Soil erosi- on and rehabilitation, Marcel Dekker NY, USA, pp.267-299.
  7. Mandal, U.K., Bhardwaj, A.K., Warrington, D.N., Goldstein, D., Bar Tal, A., Levy, G.J., 2008. Changes in soil hydraulic con- ductivity, runoff, and soil loss due to irrigation with different types of saline-sodic water. Geoderma, 144: 509-516.
  8. Mamedov, A.I., Shainberg, I., Levy, G.J., 2000. Rainfall energy ef- fects on runoff and interrill erosion in effluent irrigated so- ils. Soil Science, 165: 535-544.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Amrakh İ. Mamedov * Bu kişi benim

Guy J. Levy Bu kişi benim

Fariz D. Mıkaılsoy Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2012

Gönderilme Tarihi

29 Aralık 2011

Kabul Tarihi

16 Nisan 2012

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2012 Cilt: 2 Ek:A Sayı: 2 Sp:A

Kaynak Göster

APA
Mamedov, A. İ., Levy, G. J., & Mıkaılsoy, F. D. (2012). Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon. Journal of the Institute of Science and Technology, 2 Ek:A(2 Sp:A), 105-112. https://izlik.org/JA73SM24UU
AMA
1.Mamedov Aİ, Levy GJ, Mıkaılsoy FD. Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2012;2 Ek:A(2 Sp:A):105-112. https://izlik.org/JA73SM24UU
Chicago
Mamedov, Amrakh İ., Guy J. Levy, ve Fariz D. Mıkaılsoy. 2012. “Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon”. Journal of the Institute of Science and Technology 2 Ek:A (2 Sp:A): 105-12. https://izlik.org/JA73SM24UU.
EndNote
Mamedov Aİ, Levy GJ, Mıkaılsoy FD (01 Eylül 2012) Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon. Journal of the Institute of Science and Technology 2 Ek:A 2 Sp:A 105–112.
IEEE
[1]A. İ. Mamedov, G. J. Levy, ve F. D. Mıkaılsoy, “Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 2 Ek:A, sy 2 Sp:A, ss. 105–112, Eyl. 2012, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73SM24UU
ISNAD
Mamedov, Amrakh İ. - Levy, Guy J. - Mıkaılsoy, Fariz D. “Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon”. Journal of the Institute of Science and Technology 2 EK:A/2 Sp:A (01 Eylül 2012): 105-112. https://izlik.org/JA73SM24UU.
JAMA
1.Mamedov Aİ, Levy GJ, Mıkaılsoy FD. Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2012;2 Ek:A:105–112.
MLA
Mamedov, Amrakh İ., vd. “Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 2 Ek:A, sy 2 Sp:A, Eylül 2012, ss. 105-12, https://izlik.org/JA73SM24UU.
Vancouver
1.Amrakh İ. Mamedov, Guy J. Levy, Fariz D. Mıkaılsoy. Toprak Mekansal Varyasyonu ve Zamansal Koşullarla Etkilenmiş Yüzey Akış ve Erozyon. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. [Internet]. 01 Eylül 2012;2 Ek:A(2 Sp:A):105-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73SM24UU