Araştırma Makalesi

Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği

Cilt: 12 Sayı: 3 1 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği

Öz

Bu çalışmada Antalya ilinde örtü altı domates üretiminde enerji kullanımı ve sera gazı (GHG) emisyonunun belirlenmesi, kullanılacak girdilerin optimize edilmesiyle enerji tüketimi ve GHG emisyonunda azalma sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışmada enerji girdi ve çıktı miktarlarıyla GHG emisyon miktarları, örtü altı domates yetiştiriciliğinde kullanılan girdi miktarlarının enerji eşdeğerlik katsayıları ve GHG emisyon katsayılarıyla çarpımı sonucu bulunmuştur. Girdilerin enerji eşdeğer miktarları ve GHG emisyon eşdeğer miktarları veri zarflama analizi yardımıyla analiz edilerek optimum kullanım miktarları ve işletmelerin üretim etkinlikleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda sağlanan verilere göre Antalya ilinde örtü altı domates yetiştiren işletmelerde Toplam teknik etkinlik 0.833, saf teknik etkinlik 0.975 ve ölçek etkinliği 0.853 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin mevcut enerji girdisi 7 583.8MJ olarak hesaplanmıştır. İşletmelerde etkinliğin sağlanması ile diğer bir deyişle optimum girdi kullanımı ile enerji girdisinde %9.50 GHG emisyonunda ise %7.81 oranında azalma gerçekleştirilebileceği belirlenmiştir. Bu sonuca göre işletmelerde teknik etkinliğin sağlanması ile aynı çıktı miktarının; %56.66 daha az kimyasal gübre, %15.08 daha az yakıt, %10.34 daha az elektrik, %8.45 daha az çiftlik gübresi, %3.96 daha az kimyasal ilaç, % 2.72 daha az makine, % 2.63 daha az iş gücü ve %0.15 daha az sulama suyu enerjisi kullanılarak elde edilebileceği ve GHG emisyonunda %7.81 azalma gerçekleşebileceği belirlenmiştir. Girdi kullanımı konusunda çiftçi eğitimi başta olmak üzere, iş gücü verimliliğini artırıcı tedbirler, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının özendirilmesi ve sürdürülebilir tarım için girdi kaynaklarının verimli kullanımı vb. önerilerde bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdı R, Takı M, JalalI A, 2019. Study on Energy Use Pattern, Optimization of Energy Consumption and Co2 Emission For Greenhouse Tomato Production. International Journal of Natural and Engineering Sciences, 7(1), 42–49.
  2. Anonim, 2020. Enerji, https://tr.wikipedia.org/wiki/Enerji (Erişim Tarihi: 06.10.2021).
  3. Anonim, 2021a. Sera Gazları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sera_gazlar%C4%B1 (Erişim Tarihi: 13.09.2021).
  4. Anonim, 2021b. Domates, https://tr.wikipedia.org/wiki/Domates#:~:text=Domates%20(Solanum%20lycopersicum)%2C%20patl%C4%B1cangiller,meyvesi%20yenebilen%20otsu%20bitki%20t%C3%BCr%C3%BC (Erişim Tarihi: 17.11.2021).
  5. Banker RD, Charnes A, Cooper WW, 1984. Veri Zarflama Analizinde Teknik ve Ölçek Verimsizliklerini Tahmin Etmek İçin Bazı Modeller. Yönetim Bilimi, 30 (9), 1078-1092.
  6. Cooper WW, Seiford L, Thanassoulis E, Zanakis SH, 2004. DEA and İts Uses in Different Countries. European Journal of Operational Research, 154(2), 337-344.
  7. Dyer JA, Desjardins RL, 2006. Carbon Dioxide Emissions Associated With The Manufacturing of Tractors and Farm Machinery in Canada. Biosystems Engineering, 93(1), 107-118.
  8. Gökırmaklı Ç, Bayram M, 2018. Gıda İçin Gelecek Öngörüleri: Yıl 2050. Akademik Gıda, 16(3), 351-360.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarım Politikaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2022

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2022

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Şahin, K., & Külekçi, M. (2022). Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(3), 1808-1819. https://doi.org/10.21597/jist.1111255
AMA
1.Şahin K, Külekçi M. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12(3):1808-1819. doi:10.21597/jist.1111255
Chicago
Şahin, Kadir, ve Murat Külekçi. 2022. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 12 (3): 1808-19. https://doi.org/10.21597/jist.1111255.
EndNote
Şahin K, Külekçi M (01 Eylül 2022) Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology 12 3 1808–1819.
IEEE
[1]K. Şahin ve M. Külekçi, “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 12, sy 3, ss. 1808–1819, Eyl. 2022, doi: 10.21597/jist.1111255.
ISNAD
Şahin, Kadir - Külekçi, Murat. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 12/3 (01 Eylül 2022): 1808-1819. https://doi.org/10.21597/jist.1111255.
JAMA
1.Şahin K, Külekçi M. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12:1808–1819.
MLA
Şahin, Kadir, ve Murat Külekçi. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 12, sy 3, Eylül 2022, ss. 1808-19, doi:10.21597/jist.1111255.
Vancouver
1.Kadir Şahin, Murat Külekçi. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2022;12(3):1808-19. doi:10.21597/jist.1111255

Cited By