EN
TR
Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği
Öz
Bu çalışmada Antalya ilinde örtü altı domates üretiminde enerji kullanımı ve sera gazı (GHG) emisyonunun belirlenmesi, kullanılacak girdilerin optimize edilmesiyle enerji tüketimi ve GHG emisyonunda azalma sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışmada enerji girdi ve çıktı miktarlarıyla GHG emisyon miktarları, örtü altı domates yetiştiriciliğinde kullanılan girdi miktarlarının enerji eşdeğerlik katsayıları ve GHG emisyon katsayılarıyla çarpımı sonucu bulunmuştur. Girdilerin enerji eşdeğer miktarları ve GHG emisyon eşdeğer miktarları veri zarflama analizi yardımıyla analiz edilerek optimum kullanım miktarları ve işletmelerin üretim etkinlikleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda sağlanan verilere göre Antalya ilinde örtü altı domates yetiştiren işletmelerde Toplam teknik etkinlik 0.833, saf teknik etkinlik 0.975 ve ölçek etkinliği 0.853 olarak belirlenmiştir. İşletmelerin mevcut enerji girdisi 7 583.8MJ olarak hesaplanmıştır. İşletmelerde etkinliğin sağlanması ile diğer bir deyişle optimum girdi kullanımı ile enerji girdisinde %9.50 GHG emisyonunda ise %7.81 oranında azalma gerçekleştirilebileceği belirlenmiştir. Bu sonuca göre işletmelerde teknik etkinliğin sağlanması ile aynı çıktı miktarının; %56.66 daha az kimyasal gübre, %15.08 daha az yakıt, %10.34 daha az elektrik, %8.45 daha az çiftlik gübresi, %3.96 daha az kimyasal ilaç, % 2.72 daha az makine, % 2.63 daha az iş gücü ve %0.15 daha az sulama suyu enerjisi kullanılarak elde edilebileceği ve GHG emisyonunda %7.81 azalma gerçekleşebileceği belirlenmiştir. Girdi kullanımı konusunda çiftçi eğitimi başta olmak üzere, iş gücü verimliliğini artırıcı tedbirler, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının özendirilmesi ve sürdürülebilir tarım için girdi kaynaklarının verimli kullanımı vb. önerilerde bulunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdı R, Takı M, JalalI A, 2019. Study on Energy Use Pattern, Optimization of Energy Consumption and Co2 Emission For Greenhouse Tomato Production. International Journal of Natural and Engineering Sciences, 7(1), 42–49.
- Anonim, 2020. Enerji, https://tr.wikipedia.org/wiki/Enerji (Erişim Tarihi: 06.10.2021).
- Anonim, 2021a. Sera Gazları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sera_gazlar%C4%B1 (Erişim Tarihi: 13.09.2021).
- Anonim, 2021b. Domates, https://tr.wikipedia.org/wiki/Domates#:~:text=Domates%20(Solanum%20lycopersicum)%2C%20patl%C4%B1cangiller,meyvesi%20yenebilen%20otsu%20bitki%20t%C3%BCr%C3%BC (Erişim Tarihi: 17.11.2021).
- Banker RD, Charnes A, Cooper WW, 1984. Veri Zarflama Analizinde Teknik ve Ölçek Verimsizliklerini Tahmin Etmek İçin Bazı Modeller. Yönetim Bilimi, 30 (9), 1078-1092.
- Cooper WW, Seiford L, Thanassoulis E, Zanakis SH, 2004. DEA and İts Uses in Different Countries. European Journal of Operational Research, 154(2), 337-344.
- Dyer JA, Desjardins RL, 2006. Carbon Dioxide Emissions Associated With The Manufacturing of Tractors and Farm Machinery in Canada. Biosystems Engineering, 93(1), 107-118.
- Gökırmaklı Ç, Bayram M, 2018. Gıda İçin Gelecek Öngörüleri: Yıl 2050. Akademik Gıda, 16(3), 351-360.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tarım Politikaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
30 Nisan 2022
Kabul Tarihi
6 Temmuz 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 3
APA
Şahin, K., & Külekçi, M. (2022). Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(3), 1808-1819. https://doi.org/10.21597/jist.1111255
AMA
1.Şahin K, Külekçi M. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12(3):1808-1819. doi:10.21597/jist.1111255
Chicago
Şahin, Kadir, ve Murat Külekçi. 2022. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 12 (3): 1808-19. https://doi.org/10.21597/jist.1111255.
EndNote
Şahin K, Külekçi M (01 Eylül 2022) Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Journal of the Institute of Science and Technology 12 3 1808–1819.
IEEE
[1]K. Şahin ve M. Külekçi, “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 12, sy 3, ss. 1808–1819, Eyl. 2022, doi: 10.21597/jist.1111255.
ISNAD
Şahin, Kadir - Külekçi, Murat. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology 12/3 (01 Eylül 2022): 1808-1819. https://doi.org/10.21597/jist.1111255.
JAMA
1.Şahin K, Külekçi M. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12:1808–1819.
MLA
Şahin, Kadir, ve Murat Külekçi. “Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 12, sy 3, Eylül 2022, ss. 1808-19, doi:10.21597/jist.1111255.
Vancouver
1.Kadir Şahin, Murat Külekçi. Örtü Altı Domates Üretiminde Enerji Kullanımı ve Sera Gazı Emisyonunun Girdi Optimizasyonu Yaklaşımı ile Azaltılması: Antalya İli Örneği. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2022;12(3):1808-19. doi:10.21597/jist.1111255
Cited By
Sofralık Domates Üretiminde Gelir, Verim ve Maliyet Faktörlerinin Farklılık Analizleri: Çanakkale İli Örneği
ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33202/comuagri.1287922Energy utilization and greenhouse gas (GHG) emissions in cherry cultivation
International Journal of Agriculture, Environment and Food Sciences
https://doi.org/10.31015/jaefs.2024.2.5Ege Bölgesi Zeytin Üretiminde Etkinliğin ve Belirleyicilerinin Tespiti: Bootstrap VZA Yaklaşımı
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1397816Reducing energy use and greenhouse gas emissions through ınput optimization in Türkiye
Environment, Development and Sustainability
https://doi.org/10.1007/s10668-024-05654-7Labor, Energy Use and Greenhouse Gas Emissions of Cherry Production in Türkiye
Applied Fruit Science
https://doi.org/10.1007/s10341-025-01319-5