Araştırma Makalesi

Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi

Cilt: 12 Sayı: 4 1 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi

Öz

Genotip, çevre interaksiyonu diğer bitkilerde olduğu gibi ayçiçeği bitkisinde de verimi sınırlayan önemli bir faktördür. Çoklu çevre şartlarında yetiştiriciliği yapılan yağlık ayçiçeği genotiplerinden elde edilen tane verimi bakımından AMMI analizi kullanılarak genotiplerin stabilite durumları incelenmiştir. Bu çalışma; toplam on iki yağlık ayçiçeği genotipi ile altı lokasyonda iki yıl (2016 ve 2017) süre ile tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. AMMI analizi ile en stabil genotipler ve özel çevrelere uyumlu genotipler belirlenmeye çalışılmıştır. AMMI analizi ile kareler ortalamasının % 73.5 ile en fazla çevreden, % 19.5 ile interaksiyondan ve % 7.0 ile genotipten etkilendiği tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre G3, G8 genotiplerinin oldukça stabil oldukları ve bu çeşitlerle birlikte G4, G6, G7, G9 ve G10 genotipleri ortalamanın üzerinde bir verime, G1 genotipinin oldukça düşük verime sahip olduğu ve G9, G10 ve G11’in stabilite çizgisinden oldukça uzakta konumlandıkları ve dolayısıyla stabil olmadıkları anlaşılmıştır. AMMI analizi ile çevreler değerlendirildiğinde E5’in en elverişli ve yüksek verimli olduğu, bu çevre ile birlikte E10 ve E11’in ortalama verimin üzerinde bir verim ile sonuçlandığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan sektör analizinde ise G4 ve G6’nın E3, E4, E7, E10 ve E11 çevrelerde, G8, G7 ve G1’nun E1, E2, E5, E6 E8 ve E12 çevrelerde, G2 ve G9’un ise sadece E9 çevresinde yüksek performans sergiledikleri ve spesifik olarak bu çevrelerde önerilirken G1 ve G5 gibi diğer genotipler ise çevrelerle ilişkilendirilmemiştir. Sonuç olarak AMMI analizi ile görsel olarak en stabil ve yüksek verimli genotipler belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Ankara Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü-Ankara

Teşekkür

Bu çalışmadaki desteklerinden dolayı Ankara Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğüne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Aktas B, Ure T, 2021. Evaluation of Multi-Environment Grain Yield Trials in Maize Hybrids by GGE-Biplot Analysis Method. Maydica, 65(3), 9.
  2. Ansarifard I, Mostafavi K, Khosroshahli M, Reza Bihamta M, Ramshini H, 2020. A Study on Genotype–Environment Interaction Based on GGE Biplot Graphical Method in Sunflower Genotypes (Helianthus annuus L.). Food Science & Nutrition, 8(7), 3327-3334.
  3. Balalic I, Brankovic G, Zoric M, Miklic V, Jocic S, Surlan-Momirovic G, 2013. Sunflower Mega-Environments in Serbia Revealed by GGE Biplot Analysis. Field and Vegetable Crops Research, 50(2), 20-27.
  4. Boydak E, Fırat R, 2020. Bazı Farklı Ayçiçeği (Helianthus Annuus L.) Genotiplerinin Geçit Bölgelerindeki Performanslarının Belirlenmesi. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(1): 288-294, 2019. ISSN: 2146-0574, eISSN: 2536-4618.
  5. Gauch HG, 2006. Statistical Analysis of Yield Trials by AMMI and GGE. Crop Science 46(4), 1488–1500.
  6. Heiser C.B, Smith D.M, Clevenger S.B, Martin W.C, 1969. The north american sunflowers (Helianthus). Memoirs of the Torrey Botanical Club, 22(3), 1-218.
  7. Heiser Jr. C.B, 1978. Taxonomy of Helianthus and Origin of Domesticated Sunflower. Sunflower Science and Technology, 19, 31-53.
  8. Jockovic M, Cvejic S, Jocic S, Marjanovic-Jeromela A, Miladinovic D, Jockovic B, Radic V, 2019. Evaluation of Sunflower Hybrids in Multi-Environment Trial (MET). Turkish Journal of Field Crops, 24(2), 202-210.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

6 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Yaşar, M., & Sezgin, M. (2022). Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 12(4), 2532-2542. https://doi.org/10.21597/jist.1159707
AMA
1.Yaşar M, Sezgin M. Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12(4):2532-2542. doi:10.21597/jist.1159707
Chicago
Yaşar, Mustafa, ve Mehmet Sezgin. 2022. “Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 12 (4): 2532-42. https://doi.org/10.21597/jist.1159707.
EndNote
Yaşar M, Sezgin M (01 Aralık 2022) Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology 12 4 2532–2542.
IEEE
[1]M. Yaşar ve M. Sezgin, “Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 12, sy 4, ss. 2532–2542, Ara. 2022, doi: 10.21597/jist.1159707.
ISNAD
Yaşar, Mustafa - Sezgin, Mehmet. “Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 12/4 (01 Aralık 2022): 2532-2542. https://doi.org/10.21597/jist.1159707.
JAMA
1.Yaşar M, Sezgin M. Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2022;12:2532–2542.
MLA
Yaşar, Mustafa, ve Mehmet Sezgin. “Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 12, sy 4, Aralık 2022, ss. 2532-4, doi:10.21597/jist.1159707.
Vancouver
1.Mustafa Yaşar, Mehmet Sezgin. Farklı Çevre Şartlarında Yetiştirilen Yağlık Ayçiçeği Genotiplerinin AMMI Analizi ile Genotip x Çevre İnteraksiyonlarının İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Aralık 2022;12(4):2532-4. doi:10.21597/jist.1159707

Cited By