Türkiye Florası İçin Yeni Bir İstilacı Bitki Kaydı: Grindelia hirsutula Hook. & Arn.

Öz

Türkiye’de son yıllarda birçok istilacı bitki kaydı verilmiştir. Bunların bazıları tıbbi ve ekonomik öneme sahip olduğundan bahçe veya tarla kaçkını olarak değerlendirilmektedir. Bahçe kaçkını olduğu düşünülen ve tıbbi kullanımı (üst solunum yolları enfeksiyonlarının tedavisi) olan Grindelia hirsutula stilacı bir bitki olarak Kütahya ilimizde tespit edilmiştir. Bu istilacı bitki kaydı aynı zamanda ülkemiz florası için yeni bir cins kaydı (Grindelia) niteliğindedir. Bitkiye ait betimlemelerin yanı sıra fotoğraflar ve ayırt edici karakterler (papus kılçıkları, glandular tüyler ve yaprak özellikleri gibi) makalede sunulmuştur. Grindelia hirsutula’nın ülkemiz florasında yer alan Inula cinsinden farklılıkları belirlenmiştir. Bitkinin Kew Herbaryumu’nda bulunan isotip örneğine ait bilgilere ve dünya üzerindeki yayılışına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Grindelia
• Yeni cins
• İstilacı bitki
• Yeni kayıt
• Kütahya

A New Invasive Plant Record For Flora of Turkey: Grindelia hirsutula Hook. & Arn.

Öz

Many invasive plant records have been given in Turkey in recent years. Some of these are considered as escapees from garden or farm when they have medicinal properties and economic value. Grindelia hirsutula, which is thought to be the garden escapees, has many medicinal uses (for example treatment of the upper respiratory tract infection). It has been identified in the province of Kütahya as an invasive plant. The record of this invasive plant is also a new genus record (Grindelia) for the flora of Turkey. Photographs and distinctive characters (such as papus awns, glandular hairs and leaf features) as well as plant descriptions are presented in the article. The differences of Grindelia hirsutula from genus Inula which is present in the flora of Turkey have been determined. Information about the isotype specimen of the plant in the Kew Herbarium and its distribution in the world are given.

Anahtar Kelimeler

• Grindelia
• New genus
• Invasive plant
• New record
• Kütahya

Kaynakça

1. Asal, D., Çimen, Ö., & Güner, A. (2022). Türkiye’den istilâcı bir bitki kaydı: Eschscholzia californica Cham. Bağbahçe Bilim Dergisi, 9(2), 29-34.
2. Bartoli, A., & Tortosa, R. D. (2012). Revision of the North American species of Grindelia (Asteraceae) 1. Annals of the Missouri Botanical Garden, 98(4), 447-513.
3. Bozkurt, N., Öz, A., & Yıldırım, H. (2021). Türkiye florası i̇çin yeni bir bitki türü kayıdı: Zeuxine strateumatica (L.) Schltr. (Orchidaceae). Bağbahçe Bilim Dergisi, 8(2), 1-6.
4. Colautti, R.I., & Richardson, D.M. (2009). Subjectivity and flexibility in invasion terminology: too much of a good thing? Biological Invasions, 11, 1225-1229.
5. Coşkunçelebi, K., & Terzioğlu, S. (2022). Contribution to the alien flora of Turkey: Impatiens glandulifera Royle (Balsaminaceae). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(1), 78-82.
6. Cullen J. (2000). Grindelia. In Cullen, J., Alexander, J. C. M., Brickell, C. D., Edmondson, J. R., Green, P. S., Heywood, V. H., Jorgenson, P. M., Jury, S. L., Knees, S. G., Maxwell, H. S., Miller, D. M., Murphy, M., Robson, N. K. B., Walters, S. M. & Yeo, P. F. (Eds), The European Garden Flora (pp. 565-566). Cambridge- United Kingdom: Cambridge University Press.
7. Davis, P. H. (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 1−9. Edinburgh-Scotland: Edinburgh University Press.
8. Davis, P.H., Mill, R., & Tan, K. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 10. Edinburgh-Scotland: Edinburgh University Press.

9. European Alien Species Information Network. (2023). European Commission: Grindelia hirsutula of EASIN. 13 Mart 2023 tarihinde, https://alien.jrc.ec.europa.eu/spexplorer/search/searchpaged adresinden alındı.
10. Eker, İ., & Tuzlacı, H. (2021). Türkiye florası için doğallaşmış yeni bir egzotik bitki kaydı: Freesia leichtlinii subsp. alba (Iridaceae). Bağbahçe Bilim Dergisi, 8(1), 96-105.
11. Ekizoğlu, A. (2016). Pteris multifida Poir. (Ptericeae): Türkiye için yeni bir eğrelti kaydı. Bağbahçe Bilim Dergisi, 3(2), 1-5.
12. El-Shamy A. M., El-Hawary S. S., El-Shabrawy A. O., & El-Hefnawy H. M. (2000) Essential oil composition of three Grindelia species. Journal of Essential Oil Research, 12, 631-634.
13. European and Mediterranean Plant Protection Organization. (2023). Grindelia hirsutula of EPPO. 13 Mart 2023 tarihinde, https://gd.eppo.int/taxon/GRNST adresinden alındı.
14. Fırat, M. (2018). Ribes aureum Pursh (Grossulariaceae): A new record for the flora of Turkey. Eurasian Journal of Forest Science, 6(4), 26-31.
15. Goeden, R. D. (2002). Life history and description of adults and immature stages of Goedenia steyskali, n. sp.(Diptera: Tephritidae) on Grindelia hirsutula Hooker and Arnott var. halli (Steyermark) MA Lane (Asteraceae) in Southern California. Proceedings of the Entomological Society of Washington, 104(3), 785-800.
16. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., & Babaç, M.T., (edlr.), (2012). Türkiye bitkileri listesi (Damarlı bitkiler). İstanbul: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını.
17. Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., & Başer, K. H. C. (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 11. Edinburgh –Scotland: Edinburgh University Press.
18. Hançerli, L., Ayata, M. U., Çakan, H., Uygur, F. N., & Uygur, S. (2018). Türkiye florası için yeni yabancı ot türü kaydı Ipomoea hederifolia L.(Convolvulaceae). Turkish Journal of Weed Science, 21(2), 36-38.
19. Plants of World Online. (2023). Royal Botanic Gardens: Grindelia hirsutula of POWO. 13 Mart 2023 tarihinde, https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:210605-1 adresinden alındı.
20. Karaer, F., Terzioğlu, S., & Kutbay, H. G. (2020). A new genus record for the flora of Turkey: Reynoutria (Polygonaceae). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(3), 606-610.
21. Menemen, Y., Aytaç, Z., & Kandemir, A. (2016). Türkçe bilimsel bitki adlandırma yönergesi. Bağbahçe Bilim Dergisi, 3(3), 1-3.
22. Mills, S., & Hutchins, R. (2015). Grindeliae Herba-Grindelia. Notaries House-United Kingdom: European Scientific Cooperative on Phytotherapy (ESCOP) Press.
23. Moore, A. J., Bartoli, A., Tortosa, R. D., & Baldwin, B. G. (2012). Phylogeny, biogeography, and chromosome evolution of the amphitropical genus Grindelia (Asteraceae) inferred from nuclear ribosomal and chloroplast sequence data. Taxon, 61(1), 211-230.
24. Önen, H., Özaslan, C., Farooq, S., & Jones, C. A. (2021). Ipomoea coccinea L.(Convolvulaceae): A new introduced alien plant species in Turkey. EPPO Bulletin, 51(1), 207-212.
25. Özer, Z., Kadıoğlu, İ., Önen H., & Tursun, N. (2001). Herboloji (Yabancı ot bilimi). Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
26. Poudel, A., Dosoky, N. S., Satyal, P., Swor, K., & Setzer, W. N. (2023). Essential Oil Composition of Grindelia squarrosa from Southern Idaho. Molecules, 28(9), 3854.
27. Ricciardi, A. (2012). Invasive species. In Ecological systems: selected entries from the Encyclopedia of sustainability science and technology (pp. 161-178). New York, NY: Springer New York.
28. Rodriguez, S. A., Velasco, M., Corbalán Córdoba, E., & Murray, A. P. (2022). Bioactive Diterpenoids Obtained from Grindelia ventanensis Bartola & Tortosa (Asteraceae). Chemistry Proceedings, 12(1), 71.
29. Sağlam, N. E., Kesici, U. Y., ve Akdoğan, P. (2011). Karadeniz’deki Bazı İstilacı Türler ve Karadeniz Ekosistemi Üzerine Olan Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Eğirdir Su Ürünleri Fakültesi Dergisi, 7(1), 25-38.
30. Schepetkin, I. A., Özek, G., Özek, T., Kirpotina, L. N., Khlebnikov, A. I., & Quinn, M. T. (2022). Neutrophil Immunomodulatory Activity of (−)-Borneol, a Major Component of Essential Oils Extracted from Grindelia squarrosa. Molecules, 27(15), 4897.
31. Sefalı, A. ve Eroğlu, H. (2022). Türkiye florası için yeni bir melez bitki taksonu kaydı: Rorippa× anceps (Wahlenb.) Rchb.(Brassicaceae). Bağbahçe Bilim Dergisi, 9(2), 1-10.
32. Sefalı, A., Murat, Ü., & Gıdık, B. (2020). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi kampüs alanında doğal olarak yetişen Brassicaceae çeşitliliğinin belirlenmesi. Bahçe, 49(1), 25-33.
33. Strother, J. L., & Wetter, M. A. (2006). Grindelia. Flora of North America North of Mexico, 20, 424-436.
34. Takekawa, J. Y., Bias, M. A., Woo, I., Demers, S. A., & Downard, G. T. (2002). Restoration research and monitoring in bayland wetlands of the San Francisco Bay estuary: The Tolay Creek project. US Geological Survey, Unpubl. Prog. Rep. Vallejo, CA. 74pp.
35. Terzioğlu, S. (2020). Arrhenatherum elatius subsp. bulbosum (Poaceae): A new alien record for the flora of Turkey. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 23(4), 924-927.
36. Terzioğlu, S., & Özkan, K. (2020). Leptatherum (Poaceae): A new genus record for the flora of Turkey. Kastamonu University Journal of Forestry Faculty, 20(2), 175-180.
37. The Plant List. (2023). Grindelia hirsutula, TPL. 13 Mart 2023 tarihinde, http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-134411 adresinden alındı.
38. Tunçkol, B. (2022). Verbena brasiliensis Vell.: A new record of an invasive alien species in the flora of Turkey. BioInvasions Records, 11(1), 57-61.
39. Uludağ, A., Aksoy, N., Yazlık, A., Arslan, Z. F., Yazmış, E., Üremiş, İ., Cossu, T. A., Groom, Q., Pergl, J., Pyšek, P., & Brundu, G. (2017). Alien flora of Turkey: Checklist, taxonomic composition and ecological attributes. NeoBiota, 35, 61-85.
40. Uygur S., & Uygur F. N. (2010). Yabancı otların biyolojik mücadelesi. Türkiye Biyolojik Mücadele Dergisi, 1(1), 79-95.
41. Üremiş, I., Uludağ, A., Arslan, Z. F., & Abacı, O. (2014). A new record for the flora of Turkey: Ichhornia crassipes (Mart.) Solms (Pontederiaceae). EPPO Bulletin, 44(1), 83-86.
42. Veres, K., Roza, O., Laczkó-Zöld, E., & Hohmann, J. (2014). Chemical composition of essential oils of Grindelia squarrosa and G. hirsutula. Natural Product Communications, 9(4), 573-574.
43. Yazlık, A. (2021). Impatiens balfourii (Balsaminaceae): First recording from the Western Black Sea Region of Turkey. Turkish Journal of Weed Science, 24(1), 13-18.
44. Yıldırım, H., Özdöl, T., & Yaşayacak, H. (2019). Türkiye için yeni bir istilacı tür kaydı: Malvastrum coromandelianum (L.) Gracke (Ebegümecigiller / Malvaceae Juss.). Bağbahçe Bilim Dergisi, 6, 40-44.
45. Yılmaz, H. (2021). Gamochaeta coarctata: A new allien species for Turkey. Turkish Journal of Biodiversity, 4(2), 77-81.