Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Menemen Koşullarında Verim ve Kalitesinin Belirlenmesi

Öz

Çalışma İzmir Menemende 2021 yılı ana ürün koşullarında yürütülmüştür. Deneme materyali olarak DKC6980, M14G44, P2088, Sy Giants, Sy Gladius ve Kefrancos çeşitleri kullanılmıştır. Tane veriminin yanı sıra verim öğeleri (koçan boyu, koçanda tane sayısı ve bintane ağırlığı) ve tane kalite parametreleri (protein, nişasta, yağ, kül ve lif oranları) ölçülmüştür. Buna ek olarak elde edilen tanelerin protein yapısında amino asit dağılımı belirlenmiştir. Araştırmada; tane verimi 1221.67 – 1569.82 kg/da ve bintane ağırlığı 339.00 – 419.25 g arasında değişmiştir. En yüksek bintane ağırlığı Kefrancos çeşidinden elde edilmiştir. Koçanda tane sayısı 599.65 – 715.43 adet ve tanede protein oranı %8.28 – 9.65 arasında değişmiştir. En yüksek tanede protein oranı Sy Giants ve Kefrancos çeşitlerinden elde edilmiştir. Ham yağ oranı %2.82 – 3.59 arasında değişmiştir. En yüksek ham yağ oranı P2088 çeşidinden, en düşük ham yağ oranı Sy Giants çeşidinden elde edilmiştir. Tanede amino asit değerleri açısından; en yüksek değer glutamat (1.29 – 1.47 g/100g), en düşük değer ise histidin amino asidi (0.19 – 0.25 g/100g) olarak ölçülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre çeşitlerin tane verimleri bölge veriminin üzerinde olmuştur. Çeşitler Menemen koşullarında tane mısır yetiştiriciliğine uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Tane kalitesi bakımından özellikle nişasta oranı, lif ve kül oranları ile glisin ve alanin gibi amino asitler bakımından yüksek değerler veren DKC6980 ve SY Giants çeşitleri öne çıkmıştır. Elde edilen sonuçların daha net ortaya konulabilmesi için çalışmanın en az iki yıl sürdürülmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler

• mısır
• tane verimi
• protein oranı
• yağ oranı
• amino asit

Determination of Yield and Quality of Corn Varıeties (Zea Mays L.) in Menemen Location

Öz

The study was conducted in Menemen conditions under main crop conditions in 2021. DKC6980, M14G44, P2088, Sy Giants, Sy Gladius and Kefrancos varieties were used as experimental material. In addition to grain yield, yield components (cob length, number of grains on cob and thousand grain weight) and grain quality parameters (protein, starch, oil, ash and fiber contents) were measured. Furthermore, amino acid distribution in the protein structure of the seeds was determined. Grain yield varied between 12217 - 15698 kg/ha. Thousand grain weight varied between 339.0 - 419.3 g. The highest value was obtained from Kefrancos variety. The number of grains in cob varied between 599.7 - 715.4 pieces. Grain protein content varied between 8.28% - 9.65%. The highest grain protein rate was obtained from Sy Giants and Kefrancos varieties. Oil content varied between 2.82 - 3.59%. The highest crude oil rate was obtained from P2088 variety. In terms of amino acid values in grain, the highest value was glutamate (1.29 - 1.47 g/100g) and the lowest value was histidine amino acid (0.19 - 0.25 g/100g). According to the results of the research, the seed yields of the varieties were above the means of regional. It was concluded that the varieties were suitable for seed production of corn in Menemen conditions. In terms of grain quality, DKC6980 and SY Giants varieties stood out with high starch, fiber and ash rates and glycine and alanine amino acid values. It is necessary to continue the study for at least two years in order to get a clearer of the results obtained.

Anahtar Kelimeler

• corn
• grain yield
• protein
• oil
• amino acid

Kaynakça

1. Acıbuca, E. (2021). Mardin İli Ekolojik Şartlarına Uygun İkinci Ürün Tane Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Belirlenmesi Yüksek Lisans Tezi, Mardin Artuklu Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Mardin. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/683346%20(1). pdf
2. Acikgoz, N., Ilker, E. & Gokcol, A. (2004). Assessment of Biological Research on the Computer. ISBN: 973-483-607-8 Ege University Seed Technology Center, Publication No: 2 Bornova-Izmir, Turkey.
3. Akan, S. (2017). Muş İli Ekolojik Şartlarına Uygun Tane Mısır (Zea Mays L.) Çeşitlerinin Belirlenmesi. Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/492660.pdf
4. Akgün, R. (2016). Çukurova Koşullarında Ana Ve II. Ürün Olarak Yetiştirilen Dane Mısır Çeşitlerinde Fenolojik Dönemlerin, Verim Unsurları Ve Uyum Oranı İle Tane Verimi Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/442403.pdf
5. Alp, O., Koca, Y.O. (2020). Aydın Bölgesinde Yetiştiriciliği Yapılan Bazı Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Tane ve Hasıl Verimlerinin Belirlenmesi. Araştırma Makalesi Ziraat Mühendiliği (369), 30-45, DOI: 10.33724/zm.687235
6. Anonim. (2023). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr. Erişim Tarihi: 10.02.2023
7. Aydoğan, İ. (2020). Manisa / Beydere Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Farklı Mısır Çeşitlerinin Verim Ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yükseklisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads /643569.pdf
8. Babaoğlu, M. (2003). Farklı Kökenli Mısır (Zea mays L.) Genotiplerinin Çeşitli Agronomik Ve Kalite Karakterleri Bakımından Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/136525.

9. Bacchetti, T., Masciangelo, S., Micheletti, A. & Ferretti, G. (2013). Carotenoids, phenolic compounds and antioxidant capacity of five local Italian corn (Zea mays L.) Kernels. J. Nutr Food Sci, 3(6). 1000237.
10. Bakış, B. (2018). Mardin Ekolojik Koşullarında II. Ürün Olarak Yetiştirilen Bazı Tane Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Verim Ve Bazı Verim Unsurlarının Belirlenmesi. Siirt Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Downloads/510573.pdf.
11. Başer, İ., (1993). Mısırda Verim Ve Kaliteye Etkili Başlıca Karakterler Ve Bunların Kalıtımı Üzerine Araştırmalar Doktora Tezi, Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/027765.pdf.
12. Bates, L.S. & Heyne, E.G. (1980). Proteins in Food and Feed Grain Crops (Chp 4). Crop Quality, Storage and Utilization. Edited by C.S. Hoveland. American Society of Agronomy, Crop Science Society of America.
13. Berger, J. (1962). Maize Production and The Manuring of Maize. Centre D‟ Étude De L‟ Azote, Geneva, 315 p.
14. Budak, B., Soya, H. ve Avcıoğlu, R. (2014). İzmir İli Farklı Lokasyon Koşullarında Kimi Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin II. Ürün Olarak Tane Verimi ve Bazı Verim Özellikleri Üzerinde Bir Araştırma. ANADOLU, J. of AARI 24 (1), 25 – 32.
15. Çağlayan Dumral, N.H. (2015). Farklı Çinko Dozlarının Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinde Verim Ve Tane Kalitesi Üzerine Etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/392479.pdf
16. Demiray, Y.G. (2013). Bingöl İli Ekolojik Şartlarına Uygun Tane Mısır Çeşitlerinin Belirlenmesi. Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/351883.pdf
17. Dowswell, R.C., Paliwal, R.L. & Cantrell, R.P. (1996). Maize in the Third World. Westview Press. Colorado, USA, 268 p.
18. Dudley, J.W., Dijkhuizen, A., Paul, C., Coates, S.T. & Rocheford, T.R. (2004). Effects of Random Mating on Marker–QTL Associations in the Cross of the Illinois High Protein x Illinois Low Protein Maize Strains. Crop Sci. 44: 1419– 1428.
19. Emeklier, H.Y. (1990). Yabancı Menşeili Erkenci Mısır Çeşitlerinin Dane Verimi ve Diğer Özellikleri Üzerinde Araştırmalar. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yıllığı. 13:107119.
20. Emeklier, H.Y. (1997). Erkenci Hibrid Mısır Çeşitlerinin Verim Ve Fenotipik Özellikleri Üzerine Araştırmalar. Ankara Üniv. Ziraat Fakültesi Yay., No:1493, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler: 817, Ankara.
21. Fox, P.F. & Mc Weeney, P.L.H. (2003). Milk Proteins: General and Historical Aspects, Advanced Dairy Chemistry, 1: 1-48.
22. Gislum, R., Micklander, E. & Nielsen, J.P. (2004). Quantification of nitrogen concentration in perennialrye grass and red fescueusingn ear – infrared reflect an cespectroscopy (NIRS) andchemometrics. Field Crops Research, 88: 269- 277.
23. Guy, P.A. & Fenaille, F. (2006). Contribution Of Masss Pectrometry to Assess Quality of Milk-Based Products, Mass Spectrometry Reviews, 25, 290–326.
24. Hill, J.H. (1993). How a Corn Plant Develops. Special Reports No: 48, Iowa State University of Science and Techonology Cooperative Extension Service, Ames, Iowa. www.extension.iastate.edu
25. İdikut, L., Ekinci, M. ve Gençolan, C. (2020). Hibrid Mısır Çeşitlerinin Koçan Özellikleri Ve Tane Kalite Kriterlerinin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 9(2) 142-153
26. İdikut, L. ve Kara, S.N. (2013). Tane Ürünü için Yetiştirilen İkinci ürün Mısır Çeşitlerinin Bazı Verim Öğeleri Tane Nişasta Oranlarının Belirlenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Doğa Bilimleri Dergisi, 16(1), 8-15.
27. Jugenheimer, R.W. (1958). Hybrid Maize Breeding And Seed Production. FAO Agricultural Development Paper No:62, Rome. 369 p.
28. Kahrıman, F., Ada, F., Uysal, Z. ve Songur, U. (2020). Türkmenistan Menşeili Yerel Mısır Popülasyonlarının Çanakkale Koşullarında Verim ve Tane Kalite Özelliklerinin İncelenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi Türkiye 13. Ulusal, I. Uluslararası Tarla Bitkileri Kongresi Özel Sayısı:79-86, ISSN 1304-9984.
29. Kırtok, Y. (1998). Mısır Üretimi ve Kullanımı. Kocaoluk Basım ve Yayınevi. İstanbul.
30. Koç, B. (2020). Bazı Mısır Çeşitlerinde Verim Ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi.
31. Koca, Y.O., Erekul, O. ve Turgut, İ. (2009). Bazı Melez Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Tane Verimi, Verim Öğeleri Ve Kalite Değerlerinin Belirlenmesi. Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi, Cilt 2 s. 569-572. 19-22 Ekim, Hatay.
32. Kün, E. (1985). Sıcak İklim Tahılları. A.Ü.Z.F. Yayınları No: 680, A.Ü. Basımevi, Ankara.
33. Kuşvuran, A. ve Nazlı, R.İ. (2014). Orta Kızılırmak Havzası Ekolojik Koşullarında Bazı Mısır (Zea mays L.) Çeşitlerinin Tane Mısır Özelliklerinin Belirlenmesi. YYÜ TAR BİL DERG., 24(3): 233- 240.
34. Lewis, A.L., Cox, W.J. & Cherney, J.H. (2004). Hybrid, Maturity, And Cutting Height Interactions on Corn Forage Yield and Quality. Production Paper, Agronomy Journal 96: 267–274.
35. Miller, H.E., Rigelhof, F., Marquart, L., Prokash, A., Kanter, M. (2000). Antioxidant Content of Whole Grain Breakfast Cereals, Fruits and Vegetables. Journal of the American College of Nutrition 19 (3): 312-319.
36. Petrovici, T. (1977). Experimental Results with Maize Hybrids at The Podu-Iloaiei Station. Field Crop Abstr. 30 (27):155.
37. Şehirali, S., Gençtan, T., Birsin, M.A., Zencirci, N. ve Uçkesen, B. (2000). Türkiye Tahıl ve Yemeklik Tane Baklagil Üretiminin Bugünkü ve Gelecekteki Boyutları. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, Ankara. Volume: pp 431-452.
38. Tiftikci, H. (2011) Türkiye’de Yetiştirilen Melez Mısır Çeşitlerinin Bazı Tarımsal Özellikler Bakımından Incelenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ Downloads/292584%20(1).pdf.
39. Topaloğlu, G. ve Soylu, S. (2019). Farklı Ekolojik Şartlarda Danelik ve Silajlık Mısır Çeşitlerinin Dane ve Silaj Özelliklerinin Karşılaştırılması. Bahri Dağdaş Bitkisel Araştırma Dergisi 8 (1): 73-80, 2019 ISSN: 2148-3205.
40. Torun, M. ve Köycü, C. (1999). Mısır Bitkisinde Tane Verimi ile Bazı Verim Unsurları Arasındaki İlişkilerin Saptanması. Tr. J. of Agriculture and Forestry 23 (1999) Ek Sayı 5, 1021-1027.
41. Uribelarrea, M., Below, F.E. & Moose, S.P. (2004). Grain Composition And Productivity Of Maize Hybrids Derived from the Illinois Protein Strains in Response to Variable Nitrogen Supply. Crop Sci. 44:1593–1600.
42. Vartanlı, S. (2006) Ankara Koşullarında Hibrit Mısır Çeşitlerinin Verim Ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Erişim: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/Downloads/196319.pdf.
43. Vartanlı, S. ve Emeklier, H.Y. (2007). Ankara koşullarında hibrit mısır çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi. 13 (3): 195-202.
44. Watson, A.S. (1987). Structure And Composition. Corn: Chemistry and Technology. A.M. Association of Cereal Chemistry. Inc. St Paul. P. 53-82, Minnesota.