Araştırma Makalesi

Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması

Cilt: 14 Sayı: 2 1 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması

Öz

Günlük ulaşım için toplu taşıma araçları sıklıkla tercih edilmektedir. Karayolu ulaşımında bu araçlar arasında en çok kullanılan türlerden biri otobüslerdir. Otobüsler, arabalardan çok daha fazla yolcu kapasitesine sahip olduğu için bu taşıtların sürücüleri çok daha fazla sorumluluk almaktadır. Yolculuk esnasında her yolcunun rahat, dakik ve güvenli ulaşımının sağlanması otobüs şoförlerinin sorumluluğundadır. Bu sorumlulukların fazlalığı otobüs şoförlerini psikolojik olarak etkileyebilmektedir. Bununla birlikte yaptıkları işin yorucu olması sebebiyle zaman zaman agresif tavırlar sergileyebilmektedirler. Yolculuk sırasında sürücü ile yolcu arasında çıkabilecek herhangi bir tartışma, çeşitli sorunlara neden olabilmektedir. Otobüslerinin içerisine yerleştirilen çok sayıda kamera ile sürücü ve yolcu davranışları gözlemlenebilmektedir. Bu uygulamanın yapıldığı kentlerden biri olan Erzurum’da Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu taşıma otobüslerdeki denetimler raporlanmaktadır. Bu raporlar incelendiğinde kentte son 3 yıl içerisinde otobüs şoförleri ve yolcular arasında toplam 1068 adet tartışmanın olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada, bu tartışmalar içeriklerine göre 13 kategoriye ayrılarak oluşturulan eğitim setindeki veriler makine öğrenmesi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarında naive bayes algoritmasının en başarılı performans ortaya koyduğu görülmüştür. Tüm verilerin bu algoritma ile dağılımı yapıldığında tartışmalarda en fazla pay sahibi olan sürücü ve yolcu kaynaklı problemler ortaya konmuştur. Sonuçlar yorumlandığında toplu taşıma ulaşımının daha verimli şekilde gerçekleşebilmesi ve sürücü-yolcu tartışmalarının azaltılabilmesi için birtakım tavsiyelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abenoza, R. F., Cats, O., & Susilo, Y. O. (2017). Travel satisfaction with public transport: Determinants, user classes, regional disparities and their evolution. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 95, 64-84.
  2. Cafiso, S., Di Graziano, A. ve Pappalardo, G. (2013). Using the Delphi method to evaluate opinions of public transport managers on bus safety. Safety science, 57, 254-263.
  3. Chhabra, R., Verma, S. ve Krishna, C. R. (2017). A survey on driver behavior detection techniques for intelligent transportation systems. In 2017 7th International Conference on Cloud Computing, Data Science & Engineering-Confluence (s. 36-41). Noida, India. Erişim adresi: https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/7943120
  4. Delice, M. (2013). Sürücüyü Öfkelendiren Davranışların ve Sürücülerin Bu Davranışlara Verdiği Tepkilerin İncelenmesi/The Investigation of Factors Causing Anger on Drivers and the Drivers’ Response Against These Factors. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2).
  5. Demircioğlu, A., Baş, S. S. ve Uysal, S. A. (2019). Farklı tipte araç kullanan sürücülerde ağrı, yorgunluk, uyku ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 6(2), 104-111.
  6. Dinçer, Y., Özkan, İ. (2023). Çevresel seslerin evrişimsel sinir ağları ile sınıflandırılması. Konya Journal of Engineering Sciences, 11(2), 468-490.
  7. Erzurum Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı. (2021). Toplu taşıma kontrol merkezi. Erişim adresi: https://ulasim.erzurum.bel.tr/.
  8. Farooq, D. ve Moslem, S. (2019). A fuzzy dynamical approach for examining driver behavior criteria related to road safety. In 2019 smart city symposium Prague (SCSP) (s. 1-7). Prague, Czech Republic. Erişim adresi: https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/8805741

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ulaştırma Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2023

Kabul Tarihi

12 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kuşkapan, E. (2024). Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması. Journal of the Institute of Science and Technology, 14(2), 743-754. https://doi.org/10.21597/jist.1401532
AMA
1.Kuşkapan E. Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14(2):743-754. doi:10.21597/jist.1401532
Chicago
Kuşkapan, Emre. 2024. “Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 14 (2): 743-54. https://doi.org/10.21597/jist.1401532.
EndNote
Kuşkapan E (01 Haziran 2024) Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması. Journal of the Institute of Science and Technology 14 2 743–754.
IEEE
[1]E. Kuşkapan, “Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 14, sy 2, ss. 743–754, Haz. 2024, doi: 10.21597/jist.1401532.
ISNAD
Kuşkapan, Emre. “Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 14/2 (01 Haziran 2024): 743-754. https://doi.org/10.21597/jist.1401532.
JAMA
1.Kuşkapan E. Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14:743–754.
MLA
Kuşkapan, Emre. “Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 14, sy 2, Haziran 2024, ss. 743-54, doi:10.21597/jist.1401532.
Vancouver
1.Emre Kuşkapan. Toplu Ulaşım Sistemlerinde Verimliliğin Artırılması Amacıyla Makine Öğrenmesi Yöntemlerinden Yararlanılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Haziran 2024;14(2):743-54. doi:10.21597/jist.1401532