Araştırma Makalesi

Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi

Cilt: 14 Sayı: 4 1 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi

Öz

Bitkiler tarafından salgılanan sekonder metabolitlerin kendinden sonra gelen veya aynı ortamda bulunan diğer bitkilerin büyüme ve gelişimini olumlu veya olumsuz yönde etkilemesine allelopati denir. Bu çalışmada yem şalgamı (Brassica rapa L.)’ndan elde edilen ekstraktların mürdümük (Lathyrus sativus L.) bitkisinin çimlenme ve fide gelişimi üzerindeki allelopatik etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çiçeklenme döneminde hasat edilen yem şalgamından 500 gr tartılarak 3 litre saf su içerisine koyulmuş ve 7 saat bekletilmiştir. Bu özütten dört farklı doz (%100, %75, %50, %25) elde edilmiştir. Kontrol olarak ise %100 saf su kullanılmıştır. Petrilerde yürütülen çalışma Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre 4 tekrarlı kurulmuştur. Yem şalgamı ile sulanan mürdümük bitkisinde çimlenme oranı (ÇO), tohum canlılık indeksi (TCİ) kök ve gövde uzunluğu, kök ve gövde yaş-kuru ağırlığı, kök (KB) ve gövde biyokütlesi (GB) özellikleri belirlenmiştir. Çalışmada ÇO ve TCİ değeri sırasıyla %72.00-96.00 ve 24.98-49.38 arasında olmuştur. En yüksek kök (61.83 kg/ha) ve gövde (1780.84 kg/ha) biyokütle ağırlığı %25 yem şalgamı ekstraktı ile sulanan işlemden elde edilmiştir. Sonuç olarak yem şalgamının %25 oranındaki ekstraktının mürdümük bitkisinin çimlenme ve fide gelişimi üzerinde olumlu etki, bu dozdan sonra ise inhibitör görev üstlendiği belirlenmiştir. Bu durum aynı zamanda yem şalgamın zengin biyoaktif bileşen içermesinden dolayı mürdümük üzerinde negatif allelopatik etki yarattığının da bir göstergesidir. Buna göre, yem şalgamının mürdümük bitkisinin gelişimi üzerinde etkisinin daha net anlaşılabilmesi için daha düşük dozların da denenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akın, B., & Kocaçalışkan, İ. (2016). Effect of juglone on seed germination and seedling growth of endemic species Aubrieta olympica boiss. and Arabis drabiformis boiss. in tissue culture conditions, Phyton (Annales rei botanicae) 56 (1), 121-128.
  2. Batish, R.D., Singh, H.P., & Kaur, S. (2001). Crop allelopathy and its role in ecological agriculture. Journal of Crop Production 4, 121-161.
  3. Denen, M.E. (2019). Ot tipi yem şalgamı (Brassica rapa L.) silajında soldurmanın ve farklı katkıların fermantasyon ve aerobik stabilite üzerine etkileri. Yüksek lisans Tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir, Türkiye.
  4. Elsekran, M., Almhemed, K., Paksoy, A., & Ustuner, T. (2023). Evaluation of the allelopathic effect of some cruciferous plants on germination and growth of johnsongrass. Journal of Bangladesh Agricultural University 21(1), 57–62.
  5. Işık, G., Çalıseki, M. (2017). Ecophysiological effects of Porsuk River’s Water and boron mine wastewater on Cucumis sativus L. Seeds”. Acta Physica Polonica A 132 (3), 746-748.
  6. Karakurt, H., Aslantaş, R., & Eşitken, A. (2010). Tohum çimlenmesi ve bitki büyümesi üzerinde etkili olan çevresel faktörler ve bazı ön uygulamalar. Journal of Agricultural Faculty of Uludag University, 24 (2), 115-128.
  7. Kayacetin, F., Efeoğlu, B., & Alizadeh, B. (2018). Effect of NaCl and PEG-Induced osmotic stress on germination and seedling growth properties in wild mustard (Sinapis arvensis L.). Journal of Aegean Agricultural Research Institute 28(1), 62-68.
  8. Kocaçalışkan, İ. (2007). Biyolojik mücadelede alternatif bir yol bitkisel silah allelopati, Bilim ve Teknik Kulübü Dergisi 30-31.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Toprak Bilimi ve Ekolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2024

Kabul Tarihi

27 Ağustos 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Leblebici, S., Başaran, U., & Gülümser, E. (2024). Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology, 14(4), 1761-1767. https://doi.org/10.21597/jist.1492586
AMA
1.Leblebici S, Başaran U, Gülümser E. Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14(4):1761-1767. doi:10.21597/jist.1492586
Chicago
Leblebici, Sema, Ugur Başaran, ve Erdem Gülümser. 2024. “Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi”. Journal of the Institute of Science and Technology 14 (4): 1761-67. https://doi.org/10.21597/jist.1492586.
EndNote
Leblebici S, Başaran U, Gülümser E (01 Aralık 2024) Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi. Journal of the Institute of Science and Technology 14 4 1761–1767.
IEEE
[1]S. Leblebici, U. Başaran, ve E. Gülümser, “Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 14, sy 4, ss. 1761–1767, Ara. 2024, doi: 10.21597/jist.1492586.
ISNAD
Leblebici, Sema - Başaran, Ugur - Gülümser, Erdem. “Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi”. Journal of the Institute of Science and Technology 14/4 (01 Aralık 2024): 1761-1767. https://doi.org/10.21597/jist.1492586.
JAMA
1.Leblebici S, Başaran U, Gülümser E. Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14:1761–1767.
MLA
Leblebici, Sema, vd. “Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 14, sy 4, Aralık 2024, ss. 1761-7, doi:10.21597/jist.1492586.
Vancouver
1.Sema Leblebici, Ugur Başaran, Erdem Gülümser. Yem Şalgamının Mürdümük Tohumlarının Çimlenme ve Fide Gelişimi Üzerinde Allelopatik Etkisi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Aralık 2024;14(4):1761-7. doi:10.21597/jist.1492586

Cited By