Araştırma Makalesi

Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri

Cilt: 14 Sayı: 4 1 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri

Öz

İçerdikleri yağ asitleri, fenolik maddeler ve uçucu bileşenler başta olmak üzere birçok özelliklerinden ötürü yemeklik yağlar lezzet ve sağlık açısından oldukça önemlidir. Bunlar arasında doymamış yağ asidi oranı yüksek bitkisel yağlar ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada doymuş yağ oranı düşük, doymamış yağ oranı yüksek, antioksidan özellikteki aspir ve çörek otu tohumları soğuk sıkım yağlarının kalite parametreleri, antioksidan özellikleri, yağ asidi kompozisyonu ve uçucu bileşenleri literatüre uygun yöntemlerle analiz edilerek karşılaştırılmıştır. Yağların peroksit değerleri 7.230.46-6.450.51 meq O2/kg yağ, serbest yağ asidi değerleri %3.750.11-7.110.50 oleik asit aralıklarında tespit edilmiştir. Aspir ve çörek otu tohumu yağlarının toplam fenolik bileşimleri sırasıyla 149.503.47-274.4715.04 mg gallik asit/kg yağ ve toplam antioksidan kapasiteleri sırasıyla 28.570.62-68.350.39 mg troloks/kg yağ olarak tespit edilmiştir. Linoleik asit (70.4580.70-56.3131.13) ve oleik asit (16.9720.17-24.7800.50) yüzdeleri toplamı 80’in üzerinde ölçülmüştür. Aspir tohumu yağında 11 aldehit, 4 terpen, 2 alkol, 1 keton, 5 asit-ester bulunan 27 uçucu bileşen; çörek otu tohumu yağında 6 aldehit, 14 terpen, 3 alkol, 1 keton, 5 asit-ester bulunan 38 uçucu bileşen tespit edilmiştir. Çörek otu tohumu yağının serbest asitlik değeri, karakteri dahilinde olmakla beraber, biraz yüksek bir değerde bulunmuştur. Buna karşılık daha iyi antioksidan özelliğe sahip olduğu görülmüştür. Her iki yağın yapısında, özelliklerini olumlu etkileyecek, kendine özgü uçucu bileşenleri yanında istenmeyecek duyusal etkilere sahip bazı asitler de bulunmaktadır. Elde edilen sonuçlar, her iki yağın da içeriğindeki doymamış yağ asidi kompozisyonu ve antioksidan özellikleri için tüketici tarafından tercih edilebilecek olduğunu göstermiştir. Bunun yanında, tüketiciye ulaşıncaya kadarki aşamaların iyileştirilmesiyle bu özelliklere çok daha olumlu nitelik kazandırılabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Mardin Artuklu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri

Proje Numarası

MAÜ.BAP.23.SHMYO.002

Teşekkür

Bu çalışma Mardin Artuklu Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından desteklenmiştir (proje numarası: MAÜ.BAP.23.SHMYO.002)

Kaynakça

  1. Ahmad, M. F., Ahmad, F. A., Ashraf, S. A., Saad, H. H., Wahab, S., Khan, M. I., & Athar, M. T. (2021). An updated knowledge of Black seed (Nigella sativa Linn.): Review of phytochemical constituents and pharmacological properties. Journal of Herbal Medicine, 25, 100404. doi:https://doi.org/10.1016/j.hermed.2020.100404
  2. Al Surmi, N., El Dengawi, R., Khalefa, A., & Yahia, N. (2015). Characteristics and oxidative stability of some safflower (Carthamus Tinctorius L.). J Nutr Food Sci S, 14, 2.
  3. Al-Owaisi, M., Al-Hadiwi, N., & Khan, S. A. (2014). GC-MS analysis, determination of total phenolics, flavonoid content and free radical scavenging activities of various crude extracts of Moringa peregrina (Forssk.) Fiori leaves. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 4(12), 964-970. doi:https://doi.org/10.12980/APJTB.4.201414B295
  4. Aydeniz, B., Güneşer, O., & Yılmaz, E. (2014). Physico‐chemical, sensory and aromatic properties of cold press produced safflower oil. Journal of the American Oil Chemists' Society, 91(1), 99-110.
  5. Baydar, H., & Erbaş, S. (2007). Türkiye'de Yemeklik Yağ ve Biyodizel Üretimine Uygun Aspir Islahı. I. Ulusal Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Biyodizel Sempozyumu, 28-31.
  6. BAYDAR, H., & TURGUT, İ. (1993). Aspir (Carthamus tinctorius L.)'in Antalya koşullarında kışlık olarak yetiştirme olanakları üzerine araştırmalar. Akdeniz University Journal of the Faculty of Agriculture, 5(1-2), 75-92.
  7. Beyyavas, V., Haliloglu, H., Copur, O., & Yilmaz, A. (2011). Determination of seed yield and yield components of some safflower (Carthamus tinctorius L.) cultivars, lines and populations under the semi-arid conditions. African Journal of Biotechnology, 10(4), 527-534.
  8. Blois, M. S. (1958). Antioxidant Determinations by the Use of a Stable Free Radical. Nature, 181(4617), 1199-1200. doi:10.1038/1811199a0

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi (Diğer), Tıbbi ve Biyomoleküler Kimya (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2024

Kabul Tarihi

6 Eylül 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Güngören, M., & Emre, M. Y. (2024). Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri. Journal of the Institute of Science and Technology, 14(4), 1602-1614. https://doi.org/10.21597/jist.1501043
AMA
1.Güngören M, Emre MY. Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14(4):1602-1614. doi:10.21597/jist.1501043
Chicago
Güngören, Muhammed, ve Mustafa Yunus Emre. 2024. “Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri”. Journal of the Institute of Science and Technology 14 (4): 1602-14. https://doi.org/10.21597/jist.1501043.
EndNote
Güngören M, Emre MY (01 Aralık 2024) Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri. Journal of the Institute of Science and Technology 14 4 1602–1614.
IEEE
[1]M. Güngören ve M. Y. Emre, “Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 14, sy 4, ss. 1602–1614, Ara. 2024, doi: 10.21597/jist.1501043.
ISNAD
Güngören, Muhammed - Emre, Mustafa Yunus. “Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri”. Journal of the Institute of Science and Technology 14/4 (01 Aralık 2024): 1602-1614. https://doi.org/10.21597/jist.1501043.
JAMA
1.Güngören M, Emre MY. Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2024;14:1602–1614.
MLA
Güngören, Muhammed, ve Mustafa Yunus Emre. “Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 14, sy 4, Aralık 2024, ss. 1602-14, doi:10.21597/jist.1501043.
Vancouver
1.Muhammed Güngören, Mustafa Yunus Emre. Aspir Tohumu (Carthamus Tinctorius L.) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa L.) Soğuk Sıkım Yağlarının Fitokimyasal Özellikleri. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Aralık 2024;14(4):1602-14. doi:10.21597/jist.1501043