Araştırma Makalesi

Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu

Cilt: 15 Sayı: 1 1 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu

Öz

Nannospalax cinsi üyesi körfareler toprakaltı ekolojik nişinde yaşamını sürdüren, düşük oksijenli ortama uyum sağlamış kemirgenlerdir. Olağanüstü uzun ömürleri ve hem spontan hem de indüklenmiş tümör oluşumuna karşı dirençleri ile karakterize edilen kemirgenlerdir. Bu kemirgenlerin kansere olan direncinin sebebi bilinmemekle beraber, yüzyıllardır yaşadıkları toprak altı nişinde sirkadiyen ritim veya bu yolakta görev alan genlerle ilişkili olacak şekilde bir kanser mekanizması geliştirebildikleri varsayılmaktadır. Bu çalışmada körfarelerde sirkadiyen ritimde ve melatonin yolağında görev alan MTNR1A genindeki varyasyonların varlığı ve tespit edilen varyasyonların veritabanındaki diğer türlere (Homo sapiens, Mus musculus, Heterocephalus glaber, Rattus norvegicus) ait dizilerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Türkiye’de dağılım gösteren dört Nannospalax türüne ait (Nannospalax xanthodon, Nannospalax ehrenbergi, Nannospalax leucodon ve Nannospalax tuncelicus) 9 farklı sitotip içeren toplam 18 adet örneğe ait dokulardan elde edilen DNA örneklerinin PCR analizi gerçekleştirilerek bu ürünler sekanslanmıştır. Sekans sonuçları ile referans genom (Nannospalax galili) karşılaştırılarak ilgili DNA baz farklılıkları tespit edilmiştir. Tespit edilen baz farklılıkları referans dizi ve diğer türlere ait amino asit dizileri ile karşılaştırılarak var olan/olması muhtemel varyasyonlar belirlenmiştir. Buna göre DNA dizilerindeki tek nükleotid değişimlerinden yalnızca biri amino asit dizisinde değişikliğe sebep olmuş; insanda 10. amino asite denk gelen p.N10Q (p.Asp10Glu) varyasyonu, Polyphen-2 veritabanında yaklaşık 0.5 skoru ile değerlendirilmiş ve mevcut değişimin muhtemel zararlı/patojenik etkileri olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

Proje Numarası

FMT 2023/14-HIDEP

Etik Beyan

Etik kurul kararı, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi hayvan deneyleri yerel etik kurul kararlarının 10.11.2023 tarihli toplantısında, E-86837521-050.99-437911 (Kimlik/Dosya No); 05 sayılı toplantısının 2023/12 sayılı kararı ile çıkmıştır.

Teşekkür

Bu çalışma, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi FMT 2023/14-HIDEP numaralı proje tarafından desteklenmiştir

Kaynakça

  1. Adzhubei, I., Jordan, D.M., & Sunyaev, S.R. (2013). Predicting functional effect of human missense mutations using PolyPhen‐2. Current Protocols in Human Genetics, 76(1), 7–20. doi.org/10.1002/0471142905.hg0720s76
  2. Avivi, A., Albrecht, U., Oster, H., Joel, A., Beiles, A., & Nevo, E. (2001). Biological clock in total darkness: the Clock/MOP3 circadian system of the blind subterranean mole rat. Proceedings of the National Academy of Sciences, 98(24), 13751-13756. doi.org/10.1073/pnas.181484498
  3. Civelek, İ., Kankılıç, T., Akın, D. F. (2024). An Investigation of Clock Gene Variations in Turkish Nannospalax Species. Russian Journal of Genetics, 60(5), 626-639. doi.org/10.1134/S1022795424040057
  4. David-Gray, Z.K., Cooper, H.M., Janssen, J.W.H., Nevo, E., & Foster, R.G. (1999). Spectral tuning of a circadian photopigment in a subterranean ‘blind’ mammal (Spalax ehrenbergi). FEBS Letters, 461(3), 343–347. doi.org/10.1016/S0014-5793(99)01455-6
  5. Dehdari Ebrahimi, N., Sadeghi, A., Shojaei-Zarghani, S., Shahlaee, M. A., Taherifard, E., Rahimian, Z., ... & Safarpour, A. R. (2023). Protective effects of exogenous melatonin therapy against oxidative stress to male reproductive tissue caused by anti-cancer chemical and radiation therapy: a systematic review and meta-analysis of animal studies. Frontiers in Endocrinology, 14, 1184745. doi.org/10.3389/fendo.2023.1184745
  6. Doyle, J. (1991). DNA protocols for plants. In Molecular techniques in taxonomy, Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 283-293.
  7. Dubocovich, M. L. (2007). Melatonin receptors: role on sleep and circadian rhythm regulation. Sleep Medicine, 8, 34-42. doi.org/10.1016/j.sleep.2007.10.007
  8. European Bioinformatics Institute (EMBL-EBI). (n.d.). Ensembl Genome Browser [Veritabanı]. https://www.ensembl.org (Erişim: Haziran, 2024).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hayvan Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Şubat 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

17 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

24 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kankılıç, T., Civelek, İ., & Köse, B. (2025). Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(1), 353-363. https://doi.org/10.21597/jist.1517654
AMA
1.Kankılıç T, Civelek İ, Köse B. Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(1):353-363. doi:10.21597/jist.1517654
Chicago
Kankılıç, Teoman, İlkay Civelek, ve Burcu Köse. 2025. “Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (1): 353-63. https://doi.org/10.21597/jist.1517654.
EndNote
Kankılıç T, Civelek İ, Köse B (01 Mart 2025) Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu. Journal of the Institute of Science and Technology 15 1 353–363.
IEEE
[1]T. Kankılıç, İ. Civelek, ve B. Köse, “Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 1, ss. 353–363, Mar. 2025, doi: 10.21597/jist.1517654.
ISNAD
Kankılıç, Teoman - Civelek, İlkay - Köse, Burcu. “Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/1 (01 Mart 2025): 353-363. https://doi.org/10.21597/jist.1517654.
JAMA
1.Kankılıç T, Civelek İ, Köse B. Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:353–363.
MLA
Kankılıç, Teoman, vd. “Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 1, Mart 2025, ss. 353-6, doi:10.21597/jist.1517654.
Vancouver
1.Teoman Kankılıç, İlkay Civelek, Burcu Köse. Nannospalax Kemirgenlerinde MTNR1A Genetik Varyasyonlarının Karakterizasyonu. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Mart 2025;15(1):353-6. doi:10.21597/jist.1517654