Araştırma Makalesi

Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi

Cilt: 15 Sayı: 1 1 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi

Öz

Bu çalışmada; metilen mavisi boyar maddesinin sulu çözeltilerden giderimi için Diospyros kaki L. kabuğunun adsorpsiyon potansiyeli incelenmiştir. Temas süresi, pH, adsorbent miktarı, başlangıç boya konsantrasyonu, sıcaklık ve karıştırma hızının boya giderim verimi üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Adsorpsiyon 60 dakikada dengeye ulaşmıştır. Adsorbent miktarı arttıkça boya giderim verimi artarken adsorpsiyon kapasitesi düşmüştür. Başlangıç pH’sının sistem performansı üzerinde etkin bir parametre olduğu gözlemlenmiş ve en yüksek boyar madde giderim verimi pH 8’de elde edilmiştir. Adsorpsiyon mekanizmasını belirlemek için Langmuir ve Freundlich izoterm modelleri kullanılmış ve Freundlich izoterm modelinin deneysel verilere daha uygun olduğu tespit edilmiştir. 1 g/L adsorbent miktarı, 250 rpm karıştırma hızı, 100 mg/L başlangıç boyar madde konsantrasyonu, 25 ºC sıcaklık ve 6.68 pH’da 120 dakikalık temas süresinde %85.14’lük giderim verimine ulaşılmıştır. Sulu çözeltiden metilen mavi giderimini tahmin etmek için yapay sinir ağı modeli geliştirilmiştir. Xgboost algoritması ile en küçük ortalama kare hata (MSE) ve en büyük belirleme katsayısı (R2) değerleri sırasıyla 6.99 ve 0.99969 olarak belirlenmiştir. Sonuçlar Diospyros kaki L. kabuğunun metilen mavisi boyar maddesinin sulu çözeltilerden giderimi için etkili bir adsorbent olarak kullanılabileceğini ve yapay sinir ağının makul bir tahmin performansı sağladığını, geliştirilen yapay sinir ağı modeline dayalı simülasyonlar, farklı koşullar altında renk giderim sürecinin davranışını tahmin edebileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad A., Rafatullah M., Sulaiman O., Ibrahim M. H., and Hashim R. (2009) Scavenging behaviour of meranti sawdust in the removal of methylene blue from aqueous solution, Journal of Hazardous Materials, 170 (1), 357–365,
  2. Alam, M. Z., Bari, M. N., & Kawsari, S. (2022). Statistical optimization of Methylene Blue dye removal from a synthetic textile wastewater using indigenous adsorbents. Environmental and Sustainability Indicators, 14, 100176.
  3. Azari, A., Nabizadeh, R., Mahvi, A. H., Nasseri, S. (2023). Magnetic multi-walled carbon nanotubes-loaded alginate for treatment of industrial dye manufacturing effluent: adsorption modelling and process optimisation by central composite face-central design. International Journal of Environmental Analytical Chemistry, 103(7), 1509-1529.
  4. Bhatti, H. N., Safa, Y., Yakout, S. M., Shair, O.H., Iqbal, M., Nazir, A. (2020). Efficient removal of dyes using carboxymethyl cellulose/alginate/polyvinyl alcohol/rice husk composite: adsorption/desorption, kinetics and recycling studies. International Journal of Biological Macromolecules, 150, 861-870.
  5. Bingül, Z. (2021). The use of waste green tea leaves for crystal viyole adsorption: kinetic, equilibrium and thermodynamics studies. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(4), 2645-2659.
  6. Bingul, Z., Adar, E. (2023). Usability of spent Salvia officinalis as a low-cost adsorbent in the removal of toxic dyes: waste assessment and circular economy. International Journal of Environmental Analytical Chemistry, 103(18), 6130-6145.
  7. Bingul, Z., Gurbuz, H., Aslan, A., Ercisli, S. (2016). Biosorption of zinc (ii) from aqueous solutions by nonliving lichen biomass of xanthoria parietina (l.) th. fr. Environmental Engineering & Management Journal (EEMJ), 15(12).
  8. Chikri, R., Elhadiri, N., Benchanaa, M., El Maguana, Y. (2020). Efficiency of sawdust as low‐cost adsorbent for dyes removal. Journal of Chemistry, (1), 8813420.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Atık Yönetimi, Azaltma, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm, Çevre Kirliliği ve Önlenmesi, Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

20 Şubat 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ekim 2024

Kabul Tarihi

16 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Reçber, Z. (2025). Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(1), 134-146. https://doi.org/10.21597/jist.1563250
AMA
1.Reçber Z. Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(1):134-146. doi:10.21597/jist.1563250
Chicago
Reçber, Züleyha. 2025. “Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (1): 134-46. https://doi.org/10.21597/jist.1563250.
EndNote
Reçber Z (01 Mart 2025) Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi. Journal of the Institute of Science and Technology 15 1 134–146.
IEEE
[1]Z. Reçber, “Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 1, ss. 134–146, Mar. 2025, doi: 10.21597/jist.1563250.
ISNAD
Reçber, Züleyha. “Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/1 (01 Mart 2025): 134-146. https://doi.org/10.21597/jist.1563250.
JAMA
1.Reçber Z. Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:134–146.
MLA
Reçber, Züleyha. “Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 1, Mart 2025, ss. 134-46, doi:10.21597/jist.1563250.
Vancouver
1.Züleyha Reçber. Metilen Mavisinin Sulu Çözeltilerden Diospyros Kaki L. Kabuğuna Adsorpsiyonu: İzoterm ve Yapay Sinir Ağı Modellemesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Mart 2025;15(1):134-46. doi:10.21597/jist.1563250