Araştırma Makalesi

Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Cilt: 15 Sayı: 3 1 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi

Öz

Ulaşımdan kaynaklanan CO₂ salınımındaki artış; nüfusun büyümesi, teknolojik gelişmeler, bireysel araç sahipliğinin yaygınlaşması ve toplu taşıma ile lojistik sektörlerinde kullanılan otobüs ve kamyon gibi motorlu taşıtların sayısının artmasıyla doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, şehir içi trafik akışının analizi ve iyileştirilmesi, zararlı salınımların azaltılması için kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada, Erzincan il merkezindeki en yoğun yedi kavşağın oluşturduğu trafik koridorunun mevcut durumu, kavşak sayımları ve sinyalizasyon verileri kullanılarak Aimsun ortamında modellenmiştir. Kavşaklardaki geometrik düzenlemeler ve araç hacimlerinin farklı kombinasyonlarıyla oluşturulan 2303 alternatif senaryo üzerinde analiz yapılmıştır. Toplam 2304 senaryonun analizinden elde edilen CO2 salınım değerleri, Hafif Gradyan Artırma Makinesi (LightGBM), k-En Yakın Komşular (kNN) ve Bayesian Ridge regresyon algoritmaları kullanılarak modellenmiştir. En iyi CO2 salınım tahmini, LightGBM ile elde edilmiştir. Özellik önem analizi, Dörtyol Kavşağı'nın mevcut durumunun CO2 salınımları üzerinde en büyük etkiye sahip olduğunu, Terzibaba Kavşağı'nın farklı düzeyli kavşak olarak yeniden düzenlenmesinin ise koridor boyunca CO2 salınımların azaltmaya yardımcı olacağını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abuzir, S., & Abuzir, Y. (2021). Data mining for CO2 emissions prediction in Italy. Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(1), 59-68. doi:10.46387/bjesr.862179
  2. Alemdar, K. D., Kayacı Çodur, M., Codur, M. Y., & Uysal, F. (2023). Environmental effects of driver distraction at traffic lights: mobile phone use. Sustainability, 15(20), 15056. doi:10.3390/su152015056
  3. Alemdar, K. D., Tortum, A., Kaya, Ö., & Atalay, A. (2021). Interdisciplinary evaluation of intersection performances—A microsimulation-based MCDA. Sustainability, 13(4), 1859. doi:10.3390/su13041859
  4. Arslannur, B., & Tortum, A. (2023). Public Transport Modeling for Commuting in Cities with Different Development Levels Using Extended Theory of Planned Behavior. Sustainability, 15(15), 11931. doi:10.3390/su151511931
  5. Aslan, E. (2024). Araçlarda CO2 Emisyonlarının Farklı Yapay Sinir Ağı Modelleri Kullanılarak Tahminlerinin Karşılaştırılması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(2), 309-324. doi:10.21605/cukurovaumfd.1513998
  6. Bayata, H. F., Baş, F. İ., & Mengi, G. Ş. (2024). Traffic Impact Analysis of a Regional Shopping Center Using Microsimulation with the Analytical Hierarchy Process (AHP) Approach. Iranian Journal of Science and Technology, Transactions of Civil Engineering, 1-9. doi:10.1007/s40996-024-01517-3
  7. Bilotta, S., & Nesi, P. (2022). Estimating CO2 emissions from IoT traffic flow sensors and reconstruction. Sensors, 22(9), 3382. doi:10.3390/s22093382
  8. Cansız, Ö. F., & Ünsalan, K. (2021). Türkiye demiryolları karbon ayak izinin temel bileşen analizi destekli yapay sinir ağları yöntemi ile tahmini. Journal of the Institute of Science and Technology, 11(1), 314-324. doi:10.21597/jist.740889

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ulaşım ve Trafik, Ulaştırma Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2025

Kabul Tarihi

10 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Deniz, F. A., & Çolak, M. A. (2025). Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 15(3), 986-999. https://doi.org/10.21597/jist.1641448
AMA
1.Deniz FA, Çolak MA. Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15(3):986-999. doi:10.21597/jist.1641448
Chicago
Deniz, Fatih Ahmet, ve Muhammed Ali Çolak. 2025. “Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 15 (3): 986-99. https://doi.org/10.21597/jist.1641448.
EndNote
Deniz FA, Çolak MA (01 Eylül 2025) Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Journal of the Institute of Science and Technology 15 3 986–999.
IEEE
[1]F. A. Deniz ve M. A. Çolak, “Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 15, sy 3, ss. 986–999, Eyl. 2025, doi: 10.21597/jist.1641448.
ISNAD
Deniz, Fatih Ahmet - Çolak, Muhammed Ali. “Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 15/3 (01 Eylül 2025): 986-999. https://doi.org/10.21597/jist.1641448.
JAMA
1.Deniz FA, Çolak MA. Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2025;15:986–999.
MLA
Deniz, Fatih Ahmet, ve Muhammed Ali Çolak. “Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 986-99, doi:10.21597/jist.1641448.
Vancouver
1.Fatih Ahmet Deniz, Muhammed Ali Çolak. Kavşak Geometrilerinin ve Araç Hacimlerinin CO2 Salınımı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2025;15(3):986-99. doi:10.21597/jist.1641448