Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması
Öz
Bu çalışma, Şanlıurfa ili Kısas Mahallesi’nde yürütülmüş olup, on pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotipinin yerel ekolojik koşullar altındaki vejetatif özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı, bitkide toplam boğum sayısı, bitki boyu, vejetatif ve generatif dal sayısı, bitkide koza sayısı, koza ağırlığı, çenet sayısı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği gibi özellikler incelenmiştir. Sonuçlar, vejetatif dal sayısı, çenet ağırlığı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği dışındaki tüm özellikler açısından genotipler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunduğunu göstermiştir (P<0.05 ve P<0.01). Candia çeşidi; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı (7.12), bitkide toplam boğum sayısı (19.83), bitki boyu (104.03 cm), meyve dalı sayısı (12.72 adet/bitki), koza sayısı (15.45 adet/bitki) ve koza ağırlığı (9.13 g) gibi birçok özellik bakımından en yüksek değerlere ulaşarak üstün performans göstermiştir. Buna karşılık, MAY 455, BA 440 ve Ceyhan 520 çeşitleri birçok özellik açısından en düşük değerlere sahip olmuştur. Mevsim boyunca elverişsiz çevre koşullarına rağmen Candia çeşidi, bölge ortalamasının üzerinde bir verim potansiyeli ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Candia genotipi Şanlıurfa koşulları için ümitvar bir materyal olarak değerlendirilmiş; ancak stabilite ve adaptasyonunun belirlenmesi amacıyla çok yıllık ve çok lokasyonlu denemelerin yapılması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Akışcan, Y, (2012). Determination of genetic improvement on fiber quality traits in some cotton cultivars released between 1980 and 2009 in Turkey. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(2): 32-40.
- Ashraf, S., Mahmood, K., Ashraf, I. & Akbar, N. (2024). A phenomenological inquiry into farmers’ experiences growing cotton in Punjab, Pakistan. Scientific Reports, 14(1). 13846 doi: https://doi.org/10.1038/s41598-024-62950-y
- Beyyavaş, V., Cevheri, C.I., & Yılmaz, A. (2024). Effect of sowıng time ın cotton (Gossypium hirsutum L.) on boll distribution, cellulose ratio and fiber quality. Journal of Animal and Plant Science, 34(1): 90-98. doi: https://doi.org/10.36899/JAPS.2024.1.0697
- Bozdoğan, İ., Efe, L. & Mustafayev, S. (2009). Doğal krem renkli pamuk (G. hirsutum L.) hattı ile bölge standart çeşitleri Maraş–92 ve Sayar–314’ün (G. hirsutum L.) bazı agronomik ve teknolojik özellikleri bakımından değerlendirilmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 12(1), 53-61.
- Çiçek, S. & Kaynak, M. (2008). Determination of inheritance of some important agronomical and technological properties in the diallel crosses of some varieties belong to different cotton species. Aydın Adnan Menderes University Journal Faculty of Agriculture, 5(1): 45-52.
- Çoban, M. (2013). Investigation of yields, yield components and lint quality traits inheritance in some cotton breeds (Gossypium hirsutum L.x Gossypium barbadense L.). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Universitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri Bölümü, Aydın.
- Dev, W., Sultana, F., He, S., Waqas, M., Hu, D., Aminu, I.M., Geng, X. & Du, X. (2024). An insight into heat stress response and adaptive mechanism in cotton. Journal of Plant Physiology, 302(154324. doi: https://doi.org/10.1016/j.jplph.2024.154324
- Dursun, G., Yilgan, F. & Doğan, S. (2025). Monitoring of moisture and temperature regime on agricultural land parcels using Landsat-8 Remote Sensing Data in the Mardin province, Türkiye. Journal of the Indian Society of Remote Sensing, 53(1875–1890. doi: https://doi.org/10.1007/s12524-024-02114-7
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Agronomi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
1 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2025
Kabul Tarihi
16 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1