Araştırma Makalesi

Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması

Cilt: 16 Sayı: 1 1 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, Şanlıurfa ili Kısas Mahallesi’nde yürütülmüş olup, on pamuk (Gossypium hirsutum L.) genotipinin yerel ekolojik koşullar altındaki vejetatif özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırmada; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı, bitkide toplam boğum sayısı, bitki boyu, vejetatif ve generatif dal sayısı, bitkide koza sayısı, koza ağırlığı, çenet sayısı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği gibi özellikler incelenmiştir. Sonuçlar, vejetatif dal sayısı, çenet ağırlığı, şif oranı, kozadaki tohum sayısı ve ilk meyve dalı yüksekliği dışındaki tüm özellikler açısından genotipler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar bulunduğunu göstermiştir (P<0.05 ve P<0.01). Candia çeşidi; ilk meyve dalına kadar boğum sayısı (7.12), bitkide toplam boğum sayısı (19.83), bitki boyu (104.03 cm), meyve dalı sayısı (12.72 adet/bitki), koza sayısı (15.45 adet/bitki) ve koza ağırlığı (9.13 g) gibi birçok özellik bakımından en yüksek değerlere ulaşarak üstün performans göstermiştir. Buna karşılık, MAY 455, BA 440 ve Ceyhan 520 çeşitleri birçok özellik açısından en düşük değerlere sahip olmuştur. Mevsim boyunca elverişsiz çevre koşullarına rağmen Candia çeşidi, bölge ortalamasının üzerinde bir verim potansiyeli ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Candia genotipi Şanlıurfa koşulları için ümitvar bir materyal olarak değerlendirilmiş; ancak stabilite ve adaptasyonunun belirlenmesi amacıyla çok yıllık ve çok lokasyonlu denemelerin yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi BAP Koordinasyon Birimi

Proje Numarası

2018/7-16 YLS

Etik Beyan

Deneme faktörü veya materyali olarak insan ve hayvan örneği kullanılmadığından Etik Kurul onayına ihtiyaç bulunmamaktadır.

Teşekkür

Bu çalışma Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi BAP Koordinasyon Birimi tarafından “2018/7-16 YLS” nolu proje ile desteklenmiştir

Kaynakça

  1. Akışcan, Y, (2012). Determination of genetic improvement on fiber quality traits in some cotton cultivars released between 1980 and 2009 in Turkey. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 7(2): 32-40.
  2. Ashraf, S., Mahmood, K., Ashraf, I. & Akbar, N. (2024). A phenomenological inquiry into farmers’ experiences growing cotton in Punjab, Pakistan. Scientific Reports, 14(1). 13846 doi: https://doi.org/10.1038/s41598-024-62950-y
  3. Beyyavaş, V., Cevheri, C.I., & Yılmaz, A. (2024). Effect of sowıng time ın cotton (Gossypium hirsutum L.) on boll distribution, cellulose ratio and fiber quality. Journal of Animal and Plant Science, 34(1): 90-98. doi: https://doi.org/10.36899/JAPS.2024.1.0697
  4. Bozdoğan, İ., Efe, L. & Mustafayev, S. (2009). Doğal krem renkli pamuk (G. hirsutum L.) hattı ile bölge standart çeşitleri Maraş–92 ve Sayar–314’ün (G. hirsutum L.) bazı agronomik ve teknolojik özellikleri bakımından değerlendirilmesi. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 12(1), 53-61.
  5. Çiçek, S. & Kaynak, M. (2008). Determination of inheritance of some important agronomical and technological properties in the diallel crosses of some varieties belong to different cotton species. Aydın Adnan Menderes University Journal Faculty of Agriculture, 5(1): 45-52.
  6. Çoban, M. (2013). Investigation of yields, yield components and lint quality traits inheritance in some cotton breeds (Gossypium hirsutum L.x Gossypium barbadense L.). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Adnan Menderes Universitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Tarla Bitkileri Bölümü, Aydın.
  7. Dev, W., Sultana, F., He, S., Waqas, M., Hu, D., Aminu, I.M., Geng, X. & Du, X. (2024). An insight into heat stress response and adaptive mechanism in cotton. Journal of Plant Physiology, 302(154324. doi: https://doi.org/10.1016/j.jplph.2024.154324
  8. Dursun, G., Yilgan, F. & Doğan, S. (2025). Monitoring of moisture and temperature regime on agricultural land parcels using Landsat-8 Remote Sensing Data in the Mardin province, Türkiye. Journal of the Indian Society of Remote Sensing, 53(1875–1890. doi: https://doi.org/10.1007/s12524-024-02114-7

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Agronomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

13 Aralık 2025

Kabul Tarihi

16 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kaya, A. R., Aykaç, C. S., & Eryiğit, T. (2026). Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology, 16(1), 343-355. https://doi.org/10.21597/jist.1841476
AMA
1.Kaya AR, Aykaç CS, Eryiğit T. Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2026;16(1):343-355. doi:10.21597/jist.1841476
Chicago
Kaya, Ali Rahmi, Cemalettin Sefa Aykaç, ve Tamer Eryiğit. 2026. “Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 16 (1): 343-55. https://doi.org/10.21597/jist.1841476.
EndNote
Kaya AR, Aykaç CS, Eryiğit T (01 Mart 2026) Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması. Journal of the Institute of Science and Technology 16 1 343–355.
IEEE
[1]A. R. Kaya, C. S. Aykaç, ve T. Eryiğit, “Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 16, sy 1, ss. 343–355, Mar. 2026, doi: 10.21597/jist.1841476.
ISNAD
Kaya, Ali Rahmi - Aykaç, Cemalettin Sefa - Eryiğit, Tamer. “Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology 16/1 (01 Mart 2026): 343-355. https://doi.org/10.21597/jist.1841476.
JAMA
1.Kaya AR, Aykaç CS, Eryiğit T. Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2026;16:343–355.
MLA
Kaya, Ali Rahmi, vd. “Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 16, sy 1, Mart 2026, ss. 343-55, doi:10.21597/jist.1841476.
Vancouver
1.Ali Rahmi Kaya, Cemalettin Sefa Aykaç, Tamer Eryiğit. Şanlıurfa Ekolojik Koşullarında Farklı Pamuk (Gossypium hirsutum L.) Genotiplerinin Vejetatif Özelliklerinin Karşılaştırılması. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Mart 2026;16(1):343-55. doi:10.21597/jist.1841476