Araştırma Makalesi

Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

Cilt: 16 Sayı: 3 1 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, Carthamus tinctorius L. su ekstresi kullanılarak kolay ve çevre dostu bir yöntemle çinko oksit nanopartiküller (A@ZnO) sentezlenmiştir. Taramalı elektron mikroskop (SEM) ve Fourier dönüşümlü kızılötesi (FTIR) teknikleri kullanılarak elde edilen nanopartiküllerin yapısal ve kimyasal karakterizasyonu yapılmıştır. Karakterize edilen A@ZnO nanopartiküllerinin, antioksidan, antikanser, antibakteriyel ve antibiyofilm aktivitesi/kapasitesi incelenmiştir. FTIR spektrumları, çinko oksit iyonlarının indirgenmesinde rol oynayan fonksiyonel grupları belirlemiştir. SEM analizi, A@ZnO nanopartiküllerinin küresel bir morfolojiye sahip olduğunu ve yüksek pürüzlülük gösterdiğini ortaya koymuştur. Farklı konsantrasyonlardaki A@ZnO nanopartiküllerin serbest radikal temizleme potansiyeli, 2,2'-azino-bis (3-etilbenzotiyazolin-6-sülfonik asit (ABTS)) testinde 1 mg/mL’de %97.9 ± 1 oranında antioksidan inhibisyon ve 0.386 mg/mL konsantrasyonda IC50 değeri göstermiştir. Antikanser aktivite testinde, A@ZnO’nin A549 ve HEp-2 kanser hücresine 500 µg/mL konsantrasyonda %2.1 ± 0.21 ve %6.6 ± 1.1 oranlarında hücre canlılığı görülmüştür. Her iki kanser hücresinde görülen IC50 değerleri sırası ile 187.3 ± 7.1 µg/mL ve 185.4 ± 7.3 µg/mL olarak tespit edilmiştir. A@ZnO nanopartikülleri MSSA ve MRSA suşlarına karşı minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değeri 128 µg/mL ve 32 µg/mL olarak bulunmuştur. Ayrıca MRSA suşuna karşı doza bağımlı bir şekilde antibiyofilm aktivitesi gözlenmiştir. Elde edilen bulgular aspir su ekstresi kullanılarak gerçekleştirilen A@ZnO nanopartiküllerin, sergiledikleri antioksidan, antikanser, antibakteriyel ve antibiyofilm aktiviteler sayesinde biyomedikal alanlarda kullanılabilecek önemli bir potansiyel ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abuova, Z., Turgumbayeva, A., Jumagaziyeva, A., Rakhimov, K., & Jussupkaliyeva, A. (2022). Study of component composition and antimicrobial activity of the ophthalmic emulsion based on the safflower flowers (Carthamus tinctorius L.). International Journal of Microbiology, 2022(1), 3181270.
  2. Agarwal, H., Kumar, S. V., & Rajeshkumar, S. (2017). A review on green synthesis of zinc oxide nanoparticles–An eco-friendly approach. Resource-Efficient Technologies, 3(4), 406-413.
  3. Al-Mohaimeed, A. M., Al-Onazi, W. A., & El-Tohamy, M. F. (2022). Multifunctional eco-friendly synthesis of ZnO nanoparticles in biomedical applications. Molecules, 27(2), 579.
  4. Al-Radadi, N. S., Faisal, S., Alotaibi, A., Ullah, R., Hussain, T., Rizwan, M., ... & Ali, Z. (2022). Zingiber officinale driven bioproduction of ZnO nanoparticles and their anti-inflammatory, anti-diabetic, anti-Alzheimer, anti-oxidant, and anti-microbial applications. Inorganic Chemistry Communications, 140, 109274.
  5. Amangeldinova, M., Ersatır, M., Necip, A., Cimentepe, M., Kudrina, N., Terletskaya, N., ... & Yildirim, M. (2025). Green Extraction Strategies and Bioactivity of Rheum cordatum Losinsk: Antioxidant, Antimicrobial, and Molecular Docking Insights. Plants
  6. Amangeldinova, M., Ersatır, M., Necip, A., Yilmaz, M. A., Cimentepe, M., Kudrina, N., ... & Yildirim, M. (2024). Simultaneous quantitative screening of 53 phytochemicals from Rheum tataricum L. roots: a comparative study of supercritical CO2, subcritical ethanol, and ultrasound-assisted extraction for enhanced antioxidant, antibacterial activities, and molecular docking study. Frontiers in Plant Science, 15, 1513875.
  7. Aydin Acar, C., Gencer, M. A., Pehlivanoglu, S., Yesilot, S., & Donmez, S. (2024). Green and eco‐friendly biosynthesis of zinc oxide nanoparticles using Calendula officinalis flower extract: Wound healing potential and antioxidant activity. International wound journal, 21(1), e14413.
  8. Bai, D. P., Zhang, X. F., Zhang, G. L., Huang, Y. F., & Gurunathan, S. (2017). Zinc oxide nanoparticles induce apoptosis and autophagy in human ovarian cancer cells. International journal of nanomedicine, 6521-6535.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bakteriyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

8 Şubat 2026

Kabul Tarihi

4 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çimentepe, M., Hord, B., Öztürk, G., Doğan, K., & Yıldırım, M. (2026). Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 16(3), 936-948. https://doi.org/10.21597/jist.1884121
AMA
1.Çimentepe M, Hord B, Öztürk G, Doğan K, Yıldırım M. Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2026;16(3):936-948. doi:10.21597/jist.1884121
Chicago
Çimentepe, Mehmet, Büşra Hord, Gökhan Öztürk, Kemal Doğan, ve Metin Yıldırım. 2026. “Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 16 (3): 936-48. https://doi.org/10.21597/jist.1884121.
EndNote
Çimentepe M, Hord B, Öztürk G, Doğan K, Yıldırım M (01 Eylül 2026) Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Journal of the Institute of Science and Technology 16 3 936–948.
IEEE
[1]M. Çimentepe, B. Hord, G. Öztürk, K. Doğan, ve M. Yıldırım, “Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”, Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der., c. 16, sy 3, ss. 936–948, Eyl. 2026, doi: 10.21597/jist.1884121.
ISNAD
Çimentepe, Mehmet - Hord, Büşra - Öztürk, Gökhan - Doğan, Kemal - Yıldırım, Metin. “Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology 16/3 (01 Eylül 2026): 936-948. https://doi.org/10.21597/jist.1884121.
JAMA
1.Çimentepe M, Hord B, Öztürk G, Doğan K, Yıldırım M. Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 2026;16:936–948.
MLA
Çimentepe, Mehmet, vd. “Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi”. Journal of the Institute of Science and Technology, c. 16, sy 3, Eylül 2026, ss. 936-48, doi:10.21597/jist.1884121.
Vancouver
1.Mehmet Çimentepe, Büşra Hord, Gökhan Öztürk, Kemal Doğan, Metin Yıldırım. Carthamus tinctorius L. Ekstresi ile Sentezlenen Çinko Oksit Nanopartiküllerin Antioksidan, Antikanser, Antibakteriyel ve Antibiyofilm Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Iğdır Üniv. Fen Bil Enst. Der. 01 Eylül 2026;16(3):936-48. doi:10.21597/jist.1884121