A Study on Determination of Economic Factors Affecting Agricultural Growth

Öz

Positive developments in Turkey’s economy in recent years, led to the rapid growth of the economy. The agricultural sector has created a driving force for this growth. The agricultural sector grew by 3.9 % on average in the last ve years, whereas the GDP grew only by 3.1%. These results indicate that the contribution of agriculture does not burden the economy; on the contrary it provides a contribution. Determination of the economic factors affecting the growth occurred in the agricultural sector is the subject of the study. For this purpose, 23 years time series data between the years1990-2012 were used. Regression analysis was carried out to determine the economic factors that affect agricultural growth. According to the results obtained from the regression analysis, gross xed capital investment in agriculture, agricultural subsidies and agricultural growth positively affect the share of agriculture in GDP, the number of agricultural population employed in agriculture has been found to affect growth negatively.

Anahtar Kelimeler

• Agricultural growth,Fixed capital investment,Agricultural subsidies

Tarımsal Büyümeye Etki Eden Ekonomik Faktörlerin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Öz

Son yıllarda Türkiye ekonomisinde yaşanan olumlu gelişmeler, ekonominin hızlı bir şekilde büyümesini sağlamıştır. Bu büyümede tarım sektörü itici bir güç oluşturmuştur. Son beş yıl içinde tarım sektörü ortalama %3.9 büyürken, GSYİH %3.1 oranında büyümüştür. Bu sonuçlar tarımın ekonomiye yük değil katkı sağladığını göstermektedir. Tarım sektöründe meydana gelen bu büyümeyi etkileyen ekonomik faktörlerin belirlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla 1990-2012 yılları arası 23 yıllık zaman serisi verileri kullanılarak, regresyon analizi yapılmış ve tarımsal büyümeye etki eden ekonomik faktörler belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen regresyon analizi sonuçlarına göre, tarıma yapılan toplam sabit sermaye yatırımları, tarımsal destekler ve tarımın GSYİH içindeki payı tarımsal büyümeyi olumlu yönde etkilerken, tarımda istihdam edilen nüfus sayısı tarımsal büyümeyi olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Tarımsal büyüme,Sabit sermaye yatırımı,Tarımsal destekler

Kaynakça

1. Abay, C.,Olhan E., Uysal Y., Yavuz F., Türkekul, B., 2005. Türkiye’de Tarım Politikalarında Değişim, Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Ankara.
2. Allcott, H.,Lederman, D., López, R., 2006. “PoliticalInstitutions,In equality, andAgriculturalGrowth: ThePublicExpenditure Con- nection.” PolicyResearchWorkingPaper 3902, World Bank, Washington,DC.
3. Anonim, 2013. http://www.memurlar.net/haber/328174/ Erişim Ta- rihi: 10. 01 2013
4. Armas, E. B.,Osorio, C. G., Moreno-Dodson, B., 2010. Agriculture- PublicSpendingandGrowth : TheExample of Indonesia.©Wor ldBank,Washington, DC.
5. Bahşi, N., 2005. Tarımda Kamu Yatırımlarının Tarımsal Büyüme Üzerine Etkileri. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Ensti- tüsü (Yüksek Lisans Tezi), Adana.
6. Bayraktutan, Y., Arslan, İ., 2008. Türkiye’de Sabit Sermaye Ya- tırımlarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Koin- tegrasyon Analizi (1980-2006). http://iibfdergi.kmu.edu.tr/ user les/ le/haziran2008/Cilt8/Say14/1-12.pdf Erişim Tarihi: 01.02.2013
7. Bayramoğlu, Z., 2010. Tarımsal Verimlilik ve Önemi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri dergisi 24 (3): 52,61 Konya. Çiloğlu, İ., 2000. Teşvik Politikalarının Yönlendirme Gücü. Hazine Dergisi, Sayı:13
8. Deliktaş, E., Candemir, M., 2007. ProductionEf ciencyand Total Factor Productivity Growth in TurkishStateAgricultural En- terprises, WorkingPapers 0703, Ege University, Department of Economics.

9. Dickey, D., Fuller W., 1981. LikelihoodRatioStatisticsforAutoreg- ressive Time Series with A UnitRoot. Econometrica 49 (4): 1057-1072.
10. Engle,R.F.,Granger, C. W. J., 1987. CointegrationandErrorCorrec- tion: Representation, estimationandTesting. Econometrica 55, 251-276.
11. Fan, S.,Gulati, A., Thorat, S., 2008. Investment, subsidiesandpro- poorgrowth in ruralIndia. AgriculturalEconomics 39 163-170.
12. Fan, S.,Hazell, P., Thorat, S., 2000. GovermentSpending, Growt- handPoverty in RuralIndia. AmericanJournal of Agricltu- ralEconomics 82 (4):1038-1051. http://www.jstor.org/stab- le/1244540
13. Fuglie K.O., 2004. “Productivity Growth in IndonesianAgriculture, 1961–2000.” Bulletin of IndonesianEconomicStudies 40 (2): 209–25.
14. Granger, C.W.J.,Newbold, P., 1974. SpuriousRegressions in Econo- mics.Journal of Econometrics,Vol. 2/ 2, s. 111-120.
15. GTHB, 2013. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. http://www. taryat.gov.tr/index.php/en/yayinlar/gra k-ana Erişim Tarihi: 22.03.2013
16. Gujaratı, D.N., 1999. Temel Ekonometri, (Çev. Ü. SENESEN &G.G.SENESEN). Literatür Yayınları, İstanbul.
17. Gündoğmuş, E., 1998. Ankara İli Akyurt İlçesi Tarım İşletmelerinde Ekmeklik Buğday Üretiminin Fonksiyonel Analizi ve Üretim Maliyetinin Hesaplanması. Tr. J.ofAgricultureandForesty, 22(1998), Ankara.
18. Johansen, S.,Juselıus, K., 1990. Maximum LikelihoodEstimatio- nandInference on Cointegration-with Applications totheDe- mandfor Money. Oxford Bulletin of EconomicsandStatistics, 52: 169-210.
19. Kamacı, A., 2006. Türkiye’de Tarımsal Destekleme Politikalarının Etkinliği ve OTP’ye Uyum Analizi, Yüksek Lisans Tezi.
20. Karaca, O., 2003. Türkiye’de En asyon-büyüme İlişkisi: Zaman Serisi Analizi. Doğuş Üniversitesi Dergisi 4 (2), 247- 255.
21. KB, 2013. Kalkınma Bakanlığı. Çeşitli Yıllık Programlar.
22. López, R.,Galinato, G. I., 2007. “ShouldGovernmentsStopSubsidi- estoPrivateGoods? EvidencefromRural Latin America.” Jour- nalofPublicEconomics91 (5–6): 1071–94.
23. Moreno-Dodson, B., Bayraktar, N., 2011. How PublicSpending Can Help YouGrow : An Empirical Analysis forDevelopingCountr ies.©WorldBank,Washington,DC.
24. Özçelik, A., 1989. Ankara Şeker Fabrikası Civarındaki Şeker Pan- carı Yetiştiren Tarım İşletmelerinde Şeker Pancarı İle Buğday İçin Fiziki Üretim Girdileri ve Üretimin Fonksiyonel Analizi, A.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları, No:1113, Ankara.
25. Özkaya, T. Günaydın, G., Bozoğlu, M., Olhan, E., Sayın, C., 2009. Tarım Politikaları ve Tarımsal Yapıdaki Değişimler, Mülkiye Dergisi, Cilt: XXXIII Sayı: 262 ISSN 1305-9971
26. Özsağır, A., 2008. Dünden Bugüne Büyümenin Dinamiği, Kara- man İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y:10, S: 14, 333-347
27. Shahabinejad V.,Akbari, A., 2010. Measuringagriculturalproduc- tivitygrowth in DevelopingEight, Journal of Development &Agri. Eco. Vol. 2(9): 326-332
28. Tektaş, M., 2006. Tarımsal Desteklerin Gelir Etkileri: Sosyal He- saplar Matrisi Uygulaması, Kamu İktisadi Teşebbüsleri Ge- nel Müdürlüğü Hazine Müsteşarlığı (Uzmanlık Tezi).
29. TÜİK, 2013a. Türkiye İstatistik Kurumu. http://tuikapp.tuik. gov.tr/ulusalhesapapp/ulusalhesap.zul?tur=1 Erişim Tarihi: 04.03.2013
30. TÜİK, 2013b. Türkiye İstatistik Kurumu. http://tuikapp.tuik.gov.tr/ isgucuapp/isgucu.zul Erişim Tarihi: 04.04.2013
31. Yavuz, F., 2009. Tarım Politikası Ders Notları Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Erzurum.
32. Yeni, R., 2003. Türkiye’de Tarım Destekleri ve Yağlı Tohumlarda Dünden Bugüne Destekleme Politikaları ve Bu Kapsamda Yapılan Ödemeler. Türkiye I. Yağlı Tohumlar, Bitkisel Yağlar ve Teknolojileri Sempozyum Bildirileri Kitabı. Bitkisel Yağ Sanayicileri Derneği Yayınları, Yayın No: 6 İstanbul, s 60-72.
33. Yılmaz, İ., 2001. Antalya ili Merkez ve Serik İlçeleri Ova İşlet- melerinde Buğday ve Pamuk Üretiminde Girdi Kullanımı ve Üretimin Fonksiyonel Analizi, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Yayın No:207, Ankara.