Safran (Crocus sativus L.) Bitkisinde Biyoteknolojik Çalışmalar
Öz
Iridaceae familyasına ait olan Crocus sativus L. triploid (2n=3x=24) bir bitkidir ve korm (corm)’ları
aracılığı ile vejetatif olarak çoğaltılmaktadır. Crocus sativus çiçeklerinin stigmaları bitkinin ekonomik olarak en
önemli kısmını oluşturmakta ve hem kuru stigmalarından elde edilen baharat hem de bitkinin adı safran olarak
isimlendirilmektedir. Safran bitkisi kokusunu safranal, tadını pikrokrosin, rengini ise krosin adı verilen sekonder
bileşiklerinden almakta olup bu metabolitleri stigmasında bulundurmaktadır. Safranın ekonomik değeri, boya, gıda
ve kozmetik gibi çeşitli endüstri dallarında çok geniş kullanım alanının yanı sıra sekonder metabolitlerinin sahip
olduğu anti-kanser özelliğinden ileri gelmektedir. Kormların çoğalma oranının yüksek olmaması ve patojenlerle
bulaşık olma durumu safran üretimini kısıtlamakta ve kaliteyi düşürmektedir. Bu olumsuzluklar ve yetiştirme
zorlukları nedeniyle yıllık safran üretiminin giderek azalması ve safran ihtiyacının karşılanamaması, araştırmaları
safranın in vitro çoğaltımı üzerine yoğunlaştırmıştır. İn vitro kültür gibi biyoteknolojik yöntemler; safran bitkisi için
kısa sürede büyük miktarlarda çoğaltım materyali elde etmeyi sağlamakta ayrıca, krosin, pikrokrosin ve safranal
gibi ticari öneme sahip kimyasal maddelerin üretimi için de imkan sunmaktadır. Bu makalede, safranın başlıca
sekonder metabolitleri ve in vitro kültürü üzerine yapılan bazı çalışmalar derlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdullaev FI, 2002. Cancer chemo preventive and tumoricidal properties of saffron (Crocus sativus L.). Experimental Biology and Medicine, 227:20-25.
- Açıkgöz ÖA, 2010. Safran bitkisinin (Crocus sativus L.) yetiştirilmesi, kalitesi ve ticari önemi.Bartın Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,Yüksek Lisans Tezi, 111s.
- Ahmad M, Zaffar G, Habib M, Arshid A, Dar NA, Dar ZA. 2014. Saffron (Crocus sativus L.) in the light of biotechnological approaches: A review. Scientific Research and Essays, 9 (2):2348-2353.
- Aliakbarzadeh G, Sereshti H, Parastar H, 2016. Pattern recognition analysis of chromatographic fingerprints of Crocus sativus L. secondary metabolites towards source identification and quality control.Analytical and Bioanalytical Chemistry, 408(12): 3295-3307.
- Bhagyalakshmi N, 1999. Factors influencing direct shoot regeneration from ovary explants of saffron. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 58: 205-211.
- Blazquez S, Piqueras A, Serna M, Casa JL, Fernandez JA, 2004. Somatic embryogenesis in saffron (Crocus sativus L.): optimisation through temporary immersion and polyamine metabolism. Acta Horticulturae, 650:259-276.
- Blazquez S, Olmos E, Hernandez JA, Fernandez-Garcia N, Fernandez JA, 2009. Somatic embryogenesis in saffron (Crocus sativus L.). Histological differentiation and implication of some components of the anti-oxidant enzymatic system. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 97:49-57.
- Castellar MR, Iborra JL, 1997. Callus induction from explants of Crocus sativus. Journal of Plant Biochemistry and Biotechnology, 6: 97-100.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2017
Gönderilme Tarihi
27 Ocak 2017
Kabul Tarihi
27 Mayıs 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 2